Icma.az
close
up
RU
Menu

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

Dövlətçilik məfkurəsinə sədaqətin təcəssümü ŞƏRH

YAP Nizami rayon təşkilatının növbəti yeni ərazi partiya təşkilatı təsis edilib

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

“Unudulmaz bir hekayə yazmağa çalışacağıq” Dambrauskas

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

Liderlər razılığa gəldi: Süni intellektin hərbi əməliyyatlara müdaxiləsi məhdudlaşdırılır

“Xəstələr bilmir hara getsin, hara qaçsın” Onkoloji müalicə ilə bağlı ÇAĞIRIŞ

Mən Ukraynada Prezident olsaydım... Tramp Putinlə söhbətində danışdı

“Regionlarda müəllim çatışmazlığı hələ də əsas problem olaraq qalır“ MÜNASİBƏT BİLDİRİLDİ

“Regionlarda müəllim çatışmazlığı hələ də əsas problem olaraq qalır“ MÜNASİBƏT BİLDİRİLDİ

Sia Az portalından əldə olunan məlumata əsasən, Icma.az xəbər verir.

“Regionlarla paytaxt arasında təhsilin keyfiyyəti fərqi son illərin ən aktual sosial-iqtisadi və pedaqoji problemlərindən biridir. Təhlillər göstərir ki, ölkədə təhsilə bərabər çıxış hüququ qanunla təmin olunsa da, real mühitdə bu bərabərlik hələ də tam şəkildə formalaşmayıb. Bu fərq yalnız tədris nəticələrində deyil, həm də məktəbin maddi-texniki bazasında, müəllim potensialında, psixoloji mühitdə və ailə-məktəb əməkdaşlığında özünü göstərir. Bütün bunlar təhsilin keyfiyyət göstəricilərində ciddi regional asimmetriya yaradır”. Bu sözləri SİA-ya açıqlamasında təhsil eksperti Kamran Əsədov deyib.

O bildirib ki, “Təhsil haqqında” Qanunun 5-ci maddəsində qeyd olunur ki, dövlət bütün vətəndaşlar üçün təhsilə bərabər çıxış imkanlarını təmin etməli və regionlar arasında keyfiyyət fərqlərini aradan qaldırmaq üçün əlavə mexanizmlər tətbiq etməlidir. Bu müddəa formal qaydada mövcud olsa da, uzun illər ərzində region məktəbləri infrastruktura, müəllim hazırlığına və sosial dəstəyə görə paytaxtdan geri qalıb. Dövlət İmtahan Mərkəzinin 2024-cü il statistikasına əsasən, Bakı və Abşeron məktəblərinin məzunlarının orta qəbul balı 284 olduğu halda, region məktəblərində bu göstərici 224 baldır. Bu, təxminən 60 bal fərq deməkdir ki, bu fərq sistemin dərin struktur problemlərinə işarə edir.

Bu uçurumun səbəblərindən biri infrastruktur və maddi-texniki təminatla bağlıdır. Elm və Təhsil Nazirliyinin 2024-cü il hesabatına əsasən, ölkə üzrə 4400 ümumtəhsil məktəbinin 1300-ə qədəri regionlarda əsaslı təmirə ehtiyac duyur, 800-dən çox məktəbdə laboratoriya və İKT avadanlıqları standartlara cavab vermir. Bu isə tədris prosesinin praktik və innovativ yönümünü zəiflədir. Bəzi kənd məktəblərində hələ də kompüter otaqları yoxdur və siniflərdə 30-35 şagird təhsil alır. Paytaxt məktəblərində isə bu göstərici 22-25 nəfər arasındadır ki, bu da fərdi yanaşma üçün daha əlverişli şərait yaradır.

Bununla yanaşı, regionlarda müəllim çatışmazlığı hələ də əsas problem olaraq qalır. Xüsusilə də riyaziyyat, fizika, kimya və xarici dil müəllimlərinin çatışmazlığı təhsilin keyfiyyətinə birbaşa təsir göstərir. Nazirlik bu istiqamətdə mühüm və müsbət addımlar ataraq “Məktəblərin kadr təminatı proqramı” çərçivəsində kənd yerlərində işləyən gənc müəllimlərə aylıq 300 manat əlavə və sosial güzəştlər təqdim edir. Hazırda 8000-dən çox müəllim bu imtiyazlardan yararlanır. Bu, Elm və Təhsil Nazirliyinin region təhsilinə verdiyi real dəstəyin göstəricisidir və nəticə etibarilə, son iki ildə regionlarda müəllim çatışmazlığı 17 faiz azalıb.

Təhsilin keyfiyyət fərqlərinə təsir edən digər mühüm amil sosial-mədəni mühitdir. Paytaxtda valideynlərin təhsilə marağı və nəzarəti daha yüksəkdir. Bakı məktəblərində şagirdlərin 68 faizi əlavə hazırlığa qatılır, regionlarda isə bu göstərici 34 faiz təşkil edir. Bu, həm sosial-iqtisadi imkanların məhdudluğu, həm də valideyn şüurunun zəifliyindən qaynaqlanır. Valideynlərin bir çoxu övladlarının məktəb həyatına maraq göstərmir, bəzən təhsil prosesini yalnız dövlətin məsuliyyəti kimi görür. Halbuki “Ailə Məcəlləsinin” 56-cı maddəsinə əsasən, valideyn uşağın təlim-tərbiyəsinə görə birbaşa məsuliyyət daşıyır. Bu məsuliyyət çox hallarda formal xarakter daşıyır, nəticədə ailə-məktəb əməkdaşlığı zəifləyir, region şagirdləri sosial və emosional baxımdan təhsildən uzaq düşür.

Regionlarla paytaxt arasında fərqin dərinləşməsinin səbəblərindən biri də informasiya və texnologiya bərabərsizliyidir. Paytaxt məktəblərinin 96 faizi “Rəqəmsal məktəb” layihəsinə qoşulub, regionlarda isə bu göstərici 61 faiz civarındadır. Bu fərq e-təhsil və distant təlim imkanlarından istifadədə balanssızlıq yaradır. Elm və Təhsil Nazirliyi bu istiqamətdə ardıcıl islahatlar aparır, region məktəblərinə planşetlər, interaktiv lövhələr, elektron jurnallar və məsafədən təlim modulları təqdim edir. Bu addımlar tədricən müsbət nəticə verir: 2025-ci ilin birinci yarısında region məktəblərində rəqəmsal infrastrukturun payı 12 faiz artıb.

Dünya təcrübəsi göstərir ki, regionlarla paytaxt arasında təhsil bərabərsizliyinin azaldılması üçün əsas mexanizm diferensial maliyyələşdirmə və yerli təşəbbüslərin dəstəklənməsidir. Məsələn, Finlandiyada ucqar bölgələrdəki məktəblərə paytaxtdakı məktəblərlə müqayisədə 15 faiz artıq maliyyə ayrılır. Koreyada isə kənd məktəbləri üçün “Smart Education” proqramı tətbiq olunur, burada müəllimlərə texnoloji resurslardan istifadə üçün xüsusi təlimlər keçirilir. Azərbaycan da bu istiqamətdə oxşar islahatlar aparır — son illərdə “STEAM” layihəsi məhz region məktəblərinə inteqrasiya edilərək, şagirdlərin yaradıcı və analitik düşünmə bacarıqlarının inkişafına şərait yaradır.

Müsbət tərəf ondan ibarətdir ki, Elm və Təhsil Nazirliyi region təhsilinin inkişafını dövlət siyasətinin prioritet istiqamətinə çevirib. 2024-cü ildə dövlət büdcəsindən təhsilə ayrılan vəsait 4,946 milyard manat təşkil edib ki, bu da 2023-cü illə müqayisədə 8,7 faiz çoxdur. Bu artımın əsas hissəsi region məktəblərinin yenidən qurulmasına, yeni müəllimlərin işə cəlb edilməsinə və təhsil infrastrukturunun gücləndirilməsinə yönəldilib. Son iki ildə 200-dən çox kənd məktəbi əsaslı təmir olunub, 35 yeni məktəb binası istifadəyə verilib. Bu göstəricilər dövlətin təhsilə münasibətinin praktiki nəticəsini əks etdirir. Bununla yanaşı, mənfi tərəf ondan ibarətdir ki, region məktəblərində hələ də sosial psixoloji mühit, müəllim motivasiyası və şagird davranış mədəniyyəti paytaxt səviyyəsində deyil. Bəzi məktəblərdə müəllimlər əlavə gəlir üçün repetitorluğa üstünlük verir, məktəb tədrisində motivasiya azalır. Bu da təhsilin keyfiyyətinə dolayısı ilə təsir göstərir.

Hesab edirəm ki, regionlarla paytaxt arasındakı təhsil fərqi tədricən azalsa da, tam aradan qalxması üçün kompleks yanaşma tələb olunur. Elm və Təhsil Nazirliyinin hazırkı islahat kursu, xüsusilə kadr təminatı, rəqəmsallaşma və infrastrukturun bərpası istiqamətində atdığı addımlar bu fərqin qapanmasına real zəmin yaradır. Lakin prosesin uğurlu olması üçün valideyn məsuliyyətinin artırılması, ictimai nəzarətin gücləndirilməsi və region məktəblərində müasir pedaqoji yanaşmaların geniş tətbiqi vacibdir. Təhsil bərabərliyi sadəcə sosial məsələ deyil, həm də dövlətin dayanıqlı inkişafının əsas şərtidir. Elm və Təhsil Nazirliyi bu istiqamətdə strateji və ardıcıl fəaliyyət göstərir və bu siyasətin davamlılığı ölkənin bütün bölgələrində təhsilin keyfiyyətinin paytaxt səviyyəsinə yaxınlaşmasına zəmanət verəcək”.

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:160
embedMənbə:https://sia.az
archiveBu xəbər 31 Oktyabr 2025 15:20 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see353

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see327

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see287

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

20 Noyabr 2026 00:06see278

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see271

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see262

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see260

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see256

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see251

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see247

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see243

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see240

Dövlətçilik məfkurəsinə sədaqətin təcəssümü ŞƏRH

20 Noyabr 2026 21:27see234

YAP Nizami rayon təşkilatının növbəti yeni ərazi partiya təşkilatı təsis edilib

20 Noyabr 2026 20:43see232

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see231

“Unudulmaz bir hekayə yazmağa çalışacağıq” Dambrauskas

20 Noyabr 2026 21:24see229

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see225

Liderlər razılığa gəldi: Süni intellektin hərbi əməliyyatlara müdaxiləsi məhdudlaşdırılır

20 Noyabr 2026 21:29see219

“Xəstələr bilmir hara getsin, hara qaçsın” Onkoloji müalicə ilə bağlı ÇAĞIRIŞ

20 Noyabr 2026 17:30see217

Mən Ukraynada Prezident olsaydım... Tramp Putinlə söhbətində danışdı

20 Noyabr 2026 22:29see216
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri