Icma.az
close
up
RU
Rəqəmlər təhlükədən xəbər verir Qorxunc tendensiya gündəngünə çoxalır

Rəqəmlər təhlükədən xəbər verir Qorxunc tendensiya gündəngünə çoxalır

Moderator.az saytından alınan məlumatlara görə, Icma.az xəbər verir.

Bu ilin ilk 9 ayı ərzində Azərbaycanda alkoqollu içkilərə və tütün məmulatlarına (siqaret) ayda adambaşına orta hesabla 9 manat 40 qəpik xərclənib. Ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə alkoqollu içkilərə və siqaretə xərclənən adambaşına düşən vəsait 9,3% artıb.

Bəs Azərbaycanda alkoqol və tütün istifadəsinin artmasının səbəbləri arasında psixoloji faktorlar hansılardır? Bu faktorlar nə dərəcədə rol oynayır? Tütün və alkoqoldan asılılıq inkişaf edən şəxslərdə hansı psixoloji dəyişikliklər müşahidə olunur?

Sualları cavablandıran psixoloq Elnarə Kərimova Yenisabah.az-a danışıb:

“Əslində mövzu çox dərindir və ciddi araşdırma tələb edir. Son zamanlar xüsusilə gənc ailələrdən alkoqol asılılığına görə ayrılma həddinə çatmayla bağlı müraciətlər artır. Daha sonrakı mərhələlərdə isə narkotik maddələrdən istifadə ilə bağlı müraciətlər var. Amma əslində tütün və alkoqol narkotik istifadəsinə aparan yolun başlanğıcıdır. Çox zaman xüsusilə tütün məmulatlarından istifadənin gəncləşməsi müşahidə olunur ki, bu da sonrakı mərhələdə narkotikdən istifadəyə qədər apara bilər”.

Psixoloq qeyd edib ki, asılılıq psixolojidən fiziki duruma keçibsə, məsələ daha da ciddiləşir:

“Siqaret və alkoqoldan mütəmadi istifadə edən şəxslər elə düşünürlər ki, istədiyi zaman onu ata bilər. Yəqin ki, siz də ətrafınızda “istəsəm bu gün ataram” deyən, amma bunu həyata keçirməyən çox sayda insan görmüsünüz. Əslində bu, o qədər də asan məsələ deyil, xüsusilə əgər alkoqol və tütündən asılılıq psixoloji asılılıqdan fiziki asılılığa keçibsə, daha çətindir və tibbi, psixoloji müdaxilə tələb olunur.

Tibb işçiləri deyirlər ki, xüsusilə alkoqol asılılığının formalaşması fərqli olur, şəxsin psixi və fiziki vəziyyətindən asılıdır. İlk mərhələdə orqanizm alkoqolun toksik təsirlərinə qarşı mübarizə aparır. Etanol və onun parçalanma məhsullarının uzun müddətli qanda olması sonradan beyin toxumasına təsiri nəticəsində ilkin olaraq psixi asılılıq, sonrakı dövrdə isə fiziki asılılıq yaranır”.

E.Kərimova onu da vurğulayıb ki, ilkin dövrdə alkoqol insanda eyforiya hissi yaradır, o, özünü daha xoşbəxt, daha güclü, daha rahat hiss edir, sanki özgüvəni artır:

“Lakin bütün bu hisslər müvəqqətidir. Təkrar-təkrar həmin hissləri yaşamaq istəmək alkoqol asılılığına gətirib çıxarır. O zaman şəxs daimi olaraq alkoqol haqqında düşünür. Bu mərhələ psixi asılılıq dövrü adlanır. Bu mərhələdə psixoloji dəstək və güclü iradə ilə psixoloji asılılığı aradan qaldırmaq mümkündür. Çünki sonrakı mərhələdə psixi asılılıq fiziki asılılıqla əvəz olunur və bu zaman tibbi müdaxilə vacib olur. Fiziki asılılıq əmək qabiliyyətini azaldır, şəxs elə bilir ki, daha yüksək dozada alkoqol qəbul etsə, vəziyyəti yaxşılaşacaq. Çünki daha az dozada alkoqol onu “xoşbəxt etmir”. Yaxud özləri dedikləri kimi, “dərdlərini unutdurmur”. Beləliklə, asılılıq güclənir. Onlar işləməkdən vaz keçir, həyatdakı uğursuzluqlarını bu yolla unutmağa çalışır, ən yaxın adamlarına belə laqeyd olur, bəziləri hətta özlərini belə cəzalandırır, “içməsəm, ürəyim partlayar” deyərək özlərinə bəraət qazandırırlar.

Azyaşlılar isə siqaret və alkoqoldan istifadəni böyümə əlaməti hesab edir, sanki “kişiləşdiklərini” bu yolla sübut etməyə çalışırlar. Həmin yaş dövründə qorxutma, cəza, uşağın çantasını, ciblərini axtarmaq, paltarlarını iyləmək, cibxərcliyini kəsmək çox effektli olmur. Ona sadəcə bu vərdişlərin zərərini, bunun kişiliklə, böyüməklə heç bir əlaqəsinin olmadığını başa salmaq lazımdır. Çətindir, amma mümkündür”.

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:207
embedMənbə:https://moderator.az
archiveBu xəbər 17 Dekabr 2024 20:26 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see355

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see301

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see274

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

18 Noyabr 2026 02:56see257

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see249

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see244

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see239

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see225

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see219

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see219

Vətən müharibəsinin xronikası: 16 oktyabrda Xocavəndin bir sıra kəndləri işğaldan azad edilib

18 Noyabr 2026 04:19see219

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see196

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see196

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see189

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

18 Noyabr 2026 17:22see188

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see180

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see178

Hansı qan analizi Alsheymeri 10 il öncədən xəbər verir?

18 Noyabr 2026 16:56see178

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

18 Noyabr 2026 20:00see177

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

18 Noyabr 2026 19:16see176
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri