Rəqslərdə tarix, musiqidə yaddaş: “Suvar”ın sənət dili

Azərbaycanın zəngin musiqi və rəqs ənənələri içərisində özünəməxsus yeri olan “Suvar” mahnı və rəqs ansamblı uzun illərdir milli mədəniyyətimizin təbliğində mühüm rol oynayır. Xüsusilə musiqi və rəqs mədəniyyətimizin qorunması, gələcək nəsillərə ötürülməsi istiqamətində göstərdiyi fəaliyyət bu kollektivi seçilən sənət ocaqlarından birinə çevirib. Ansamblın fəaliyyəti, keçdiyi yaradıcılıq yolu və qarşıdan gələn yubiley konserti ilə bağlı kollektivin rəhbəri Zavir Nəcəfov ilə söhbətləşdik.

- “Suvar” ansamblının yaranma tarixi və ideyası necə formalaşıb?

- “Suvar” mahnı və rəqs ansamblının əsası 1996-cı ilin iyun ayında Bakı şəhərində şair-bəstəkar Sədaqət Kərimova tərəfindən qoyulub. Həmin dövrdə milli folklor nümunələrinin qorunmasına ciddi ehtiyac duyulurdu və ansamblın yaranması məhz bu zərurətdən irəli gəldi. Kollektivin əsas məqsədi ləzgi xalq mahnılarını, rəqslərini, milli geyimlərini və səhnə mədəniyyətini yaşatmaq və təbliğ etmək idi. İlk konsertimiz 1997-ci ildə Bakı şəhərində Gənc Tamaşaçılar Teatrında baş tutdu və bu çıxış kollektiv üçün uğurlu başlanğıc oldu. Zaman keçdikcə ansambl repertuarını genişləndirərək peşəkar səviyyədə fəaliyyətini davam etdirdi.

- Ansambla rəhbərlik etməyə necə qərar verdiniz?

- Uşaqlıqdan musiqiyə böyük marağım olub. Xüsusilə ritm alətlərinə, nağaraya olan sevgim məni bu sahədə təhsil almağa yönəltdi. Uzun illər “Suvar” ansamblının üzvü kimi fəaliyyət göstərmiş, kollektivin inkişaf mərhələlərinin birbaşa şahidi olmuşam. Bu müddətdə həm səhnə təcrübəsi qazandım, həm də yaradıcılıq proseslərini dərindən öyrəndim. Sədaqət xanımın mənə rəhbərlik təklif etməsi həm böyük məsuliyyət, həm də etimad idi. Mən də bu etimadı doğrultmaq üçün bu vəzifəni qəbul etdim.

- Repertuar seçimi zamanı hansı meyarlara üstünlük verirsiniz?

- Repertuar seçimi fəaliyyətimizin ən vacib hissələrindən biridir. Çalışırıq ki, hər bir ifa milli köklərə söykənsin və orijinallığını qorusun. Folklorun zənginliyini olduğu kimi təqdim etmək əsas prinsiplərimizdəndir. Bununla yanaşı, səhnə quruluşu, musiqi tərtibatı və rəqs kompozisiyalarının estetikası da diqqət mərkəzində saxlanılır. Müasir tamaşaçı zövqünü nəzərə alaraq müəyyən yeniliklər etsək də, milli ruhdan heç vaxt uzaqlaşmırıq. Hər bir çıxış həm maarifləndirici, həm də estetik baxımdan dolğun olmalıdır.

- “Suvar”ı digər kollektivlərdən fərqləndirən əsas xüsusiyyət nədir?

- “Suvar”ın əsas fərqi köklərinə sadiq qalmasıdır. 30 ilə yaxın fasiləsiz fəaliyyət göstərmək hər kollektivə nəsib olmur. Biz yalnız səhnə fəaliyyəti ilə kifayətlənməmiş, eyni zamanda gənc nəslin bu sənətə cəlb olunmasına da xüsusi diqqət ayırmışıq. Ansambl həm ölkə daxilində, həm də beynəlxalq səviyyədə Azərbaycan mədəniyyətini layiqincə təmsil edib. Konsertlərimizin anşlaqla keçməsi isə tamaşaçı sevgisinin və etimadının göstəricisidir.

- Bu günə qədər ən yaddaqalan çıxışınız hansıdır?

- Çox sayda unudulmaz çıxışımız olub. Onlardan biri Türkiyənin paytaxtı Ankara şəhərində keçirilən beynəlxalq musiqi festivalındakı çıxışımızdır. Həmin tədbirdə Azərbaycan mədəniyyətini təmsil etmək bizim üçün böyük qürur idi. Tamaşaçıların marağı və alqışları kollektiv üçün böyük motivasiya oldu. Bu tədbirlər beynəlxalq aləmdə tanınmamıza da ciddi töhfə verir.

- Xarici çıxışlarda tamaşaçı reaksiyası necə olur?

- Xarici ölkələrdə çıxışlarımız hər zaman böyük maraqla qarşılanır. Ləzgi rəqslərinin enerjisi və musiqimizin ritmi tamaşaçılarda xüsusi təəssürat yaradır. Çox vaxt çıxışdan sonra tamaşaçılar bizimlə ünsiyyət qurmaq, milli musiqimiz haqqında daha çox məlumat almaq istəyirlər. Bu da göstərir ki, mədəniyyət dili sərhəd tanımır.

- 2009-cu ildə TRT-də yayımlanan sənədli film barədə nə deyə bilərsiniz?

- 2009-cu ildə Türkiyənin TRT kanalının dəvəti ilə çıxış etdik. Bu çıxış əsasında ansambl haqqında 1 saatlıq sənədli film hazırlandı və yayımlandı. Layihə “Suvar” ansamblının beynəlxalq miqyasda tanıdılması baxımından olduqca əhəmiyyətli idi.

- 30 may tarixində keçiriləcək yubiley konsertinə hazırlıq necə gedir?

- Hazırda kollektiv bu möhtəşəm tədbirə ciddi şəkildə hazırlaşır.

Heydər Əliyev Sarayında keçiriləcək yubiley konserti bizim üçün xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Konsertdə illər ərzində formalaşmış ən yaxşı rəqs nömrələri və musiqi kompozisiyaları təqdim olunacaq. Eyni zamanda yeni səhnə quruluşları və sürpriz çıxışlar da planlaşdırılır. Məqsədimiz tamaşaçılara həm keçmişimizi, həm də bu günümüzü dolğun şəkildə təqdim etməkdir.

- Gələcək planlarınız nələrdir?

- Gələcəkdə ansamblın fəaliyyətini daha da genişləndirmək, beynəlxalq layihələrdə iştirak etmək və gənc istedadları üzə çıxarmaq əsas hədəflərimizdəndir. Yeni proqramlarla həm ölkə daxilində, həm də dünya səhnələrində çıxışlarımızı davam etdirmək niyyətindəyik. Arzumuz “Suvar” adının uzun illər milli mədəniyyətimizin simvollarından biri kimi yaşamasıdır.

 Söhbətləşdi: Havar Şəfiyeva