Rəsmi 41, hiss edilən 50 Hava durumu ilə bağlı sirr açıldı

Bir müddətdir, Bakı və bəzi bölgələrimizdə hava temperaturu 40-41 dərəcə arasındadır. Rəsmi məlumat belə olsa da, əhali real vəziyyəti fərli qiymətləndirir, temperaturun yüksək, bəzən hətta 50 dərəcədən çox olduğunu iddia edir. Bəziləri bu cür hallarda proqnozların yanlış çatdırıldığına inanır, rəsmi göstəricilərin bilərəkdən daha az göstərildiyini vurğulayırlar.

Bu durum nədən qaynaqlanır? Havanın hiss edilən temperaturu ilə rəsmi rəqəmlər arasında hansı fərqlər var?

Globalinfo.az-a danışan ekoloq Ənvər Əliyev deyib ki, əslində hava hər zaman bu qədər tez-tez dəyişmir.

O bildirib ki, çoxillik rəqəmlərə baxdıqda hava şəraitinin təkrarlanması müşahidə olunur:

“Məsələn, Günəşdə hər 11 ildən bir dövrü dəyişiklik baş verir. Yaxud Yer üzərində təxminən 30-40, bəzən 50 ildən bir iqlimdə dəyişikliklər müşahidə olunur. Ən yaxşı nümunə isə Xəzər dənizinin səviyyəsinin minilliklər ərzində tədricən qalxmasıdır. Əksəriyyət iqlimlə bağlı baş verənləri “ilk dəfə olur” və ya “yalnız biz görürük” kimi qiymətləndirir. Reallıq odur ki, quraqlıqlar çox olub. Məsələn, müharibədən sonra 1946-1950-ci illərdə ölkədə aclıq və quraqlıq illəri yaşanıb, camaat daha çox bundan əziyyət çəkib”.

Ənvər Əliyev

Ekoloq əlavə edib ki, havanın temperaturu hidrometeoroloji stansiyalar vasitəsilə ölçülür:

“Bu iş Azərbaycanda və dünyada beynəlxalq standartlara uyğun aparılır. Bir vaxtlar meteoroloji stansiyalarda işləyən Stalin rəqəmlərin 40 faizinin düzgün olduğunu deyib. Amma zamanla göstəricilər dəqiqləşib, indi meteoroloji stansiyaların ölçüləri daha etibarlıdır. Burada hər üç saatda bir, yer səthindən iki metr hündürlükdə, taxtadan hazırlanmış və xüsusi havalandırılan qutularda hava ölçülür. Bu qutular hava ilə sərbəst təmasda olur və temperatur qeydə alınır. Məsələn, ən isti hava adətən günorta saat 14:00-dan sonra, ən soyuq isə səhər saat 4-5 arası olur. Bu, dünyada qəbul olunmuş standartdır. Ev şəraitində temperatur isə maşın üstünə, balkona və ya ağac altına qoyulan termometrlərlə ölçülə, amma bu göstəricilər rəsmi meteoroloji məlumatlarla müqayisədə dəqiq olmaya bilər. Meteoroloji stansiyalardan alınan rəqəmlər müqayisə edilir və ərazi üçün orta temperatur müəyyənləşdirilir”.

Mütəxəssis bildirib ki, yağıntı da millimetr şəklində xüsusi cihazlar – pluviometrlər vasitəsilə ölçülür:

“Havanın nəmlik göstəricisi isə higrometrlərlə ölçülür və insan üçün optimal rütubət 40-45 faiz arasındadır. Məsələn, bəzi ölkələrdə və Azərbaycanın subtropik bölgələrində – Ordubad rayonunda ürək-damar xəstəlikləri azdır. Bunun səbəbi havanın həm quru, həm də isti olmasıdır. İsti və soyuq su ilə damarların genişlənməsi və daralması damar elastikliyini artırır və ürəyə müsbət təsir göstərir. Ümumiyyətlə, meteoroloji və coğrafi məlumatlar tibbi və digər sahələrdə təsdiqlənmiş, qiymətli bilgilərdir və onların əsasında faydalı nəticələr əldə edilir”.