Rus evi mədəniyyət mərkəzi deyil, başqa ölkələrə məxsus mədəniyyət evlərinin isə... Deputat

Azərbaycan Xarici İşlər Nazirliyi Bakıdakı "Rus evi"nin fəaliyyətinə xitam verilməsi ilə bağlı Rusiyaya nota verib. Nazirlik bildirib ki, buna səbəb "Rus evi"nin hüquqi şəxs qismində qeydiyyatının olmaması və Azərbaycan qanunvericiliyinin ciddi şəkildə pozulmasıdır.

Maraqlıdır, Azərbaycanın “Rus evi”ni bağlaması digər ölkələrin də mədəniyyət mərkəzlərinə nəzarətin artmasına, fəaliyyətlərinin araşdırılmasına səbəb ola bilərmi?

Mövzu ilə bağlı Sfera.az-a açıqlama verən Milli Məclisin deputatı Elçin Mirzəbəyli bildirib ki, Bakıdakı “Rus evi” «Rossotrudniçestvo»nun törəmə təsisatıdır:

““Rossotrudniçestvo” - Müstəqil Dövlətlər Birliyi, Xaricdə Yaşayan Həmvətənlər və Beynəlxalq Humanitar Əməkdaşlıq üzrə Federal Agentliyi 2008-ci ildə Rusiya prezidentinin fərmanı ilə, 1925-ci ildə Xarici Ölkələrlə Mədəni Əlaqələr üzrə Ümumittifaq Cəmiyyəti adı altında yaradılan, 1958-ci ildə isə Xarici Ölkələrlə Dostluq və Mədəni Əlaqələr üzrə Sovet Cəmiyyətləri İttifaqına çevrilən, əsas missiyası təsir agenti formalaşdırmadan ibarət olan bir təşkilatın bazasında yaradılıb. “Rus evi”, Federal Agentliyin ayrı-ayrı ölkələrdəki nümayəndəliklərinin şərti, qeyri-rəsmi adıdır. Hüquqi baxımdan Bakıda və digər ölkələrin paytaxtlarında yerləşən "rus evləri” Müstəqil Dövlətlər Birliyi, Xaricdə Yaşayan Həmvətənlər və Beynəlxalq Humanitar Əməkdaşlıq üzrə Federal Agentliyin nümayəndəlikləri sayılırlar. 
“Rus evi”nin gerçək fəaliyyəti ilə bağlı real mənzərənin nədən ibarət olduğunu müəyyənləşdirmək üçün, bu yaxınlarda rus dilində təhsil verən orta ümumtəhsil müəssisələrində Azərbaycan tarixinin Azərbaycan dilində tədris olunmasına “etiraz”ın təşkil olunması ilə bağlı məqama nəzər salmaq yetərlidir. Belə məqamların sayı, görünən və görünməyən tərəfləri ilə kifayət qədər çoxdur”.

Millət vəkilinin sözlərinə görə, Rusiya federal agentliyinin Bakıdakı təmsilçiliyinin bağlanması ilə bağlı qərar isə indiki halda Azərbaycan qanunvericiliyinin tələblərinə uyğun şəkildə verilib:

“Azərbaycanda xarici ölkələrin kommersiya və qeyri-kommersiya müəssisələrinin qeydiyyata alınması ilə bağlı ümumi hüquqi-normativ aktlar var. “Rus evi” isə hüquqi-təşkilati statusuna görə, bunların heç birinə aid deyil. Rusiyanın dövlət qurumunun təmsilçiliyidir. Belə qurumların ölkəmizdəki mövcudluğu isə dövlətlərarası müqavilələr vasitəsilə tənzimlənməlidir. Azərbaycanla Rusiya arasında isə Müstəqil Dövlətlər Birliyi, Xaricdə Yaşayan Həmvətənlər və Beynəlxalq Humanitar Əməkdaşlıq üzrə Federal Agentliyinin təmsilçiliyi ilə bağlı hər hansı bir müqavilə imzalanmayıb və bu o deməkdir ki, sözügedən federal agentliyin Bakıdakı təmsilçiliyinin fəaliyyəti qeyri-legitimdir. Bu baxımdan, Azərbaycanın “Rus evi” ilə bağlı mövqeyi ölkə qanunvericiliyinin tələblərinə əsaslanır.
Digər tərəfdən, “Rus evi”nin “Rus mədəniyyət mərkəzi” kimi təqdim olunması kökündən yanlış təqdimatdır və ola bilsin ki məqsədyönlü xarakter daşıyır. Azərbaycanda “Rus Mədəniyyət Mərkəzi” Azərbaycan Rus İcması təsisatının tərkibində 1993-cü ildə yaradılıb və hazırda fəaliyyətini ölkəmizin qanunvericiliyinə uyğun olaraq davam etdirir. 2018-ci ildə sözügedən mərkəzin binasının əsaslı təmirdən sonra açılış mərasimi keçirilib”.

E.Mirzəbəyli qeyd edib ki, Azərbaycanın xarici ölkələrdəki mədəniyyət mərkəzləri diplomatik nümayəndəliklərin tərkibində fəaliyyət göstərirlər və bu tamamilə qanuni bir fəaliyyətdir:

“Eyni qayda xarici ölkələrin Azərbaycandakı mədəniyyət mərkəzlərinə də şamil olunur və bu baxımdan, ölkəmizdə hüquqi əsaslarla fəaliyyət göstərən hər hansı bir mədəniyyət mərkəzinin fəaliyyətinin dayandırılması gözlənilmir. Bir daha xatırladıram, fəaliyyətinin dayandırılması tələb olunan və qeyri-rəsmi olaraq “Rus evi” adlanan təsisat Rusiyanın dövlət qurumunun - Müstəqil Dövlətlər Birliyi, Xaricdə Yaşayan Həmvətənlər və Beynəlxalq Humanitar Əməkdaşlıq üzrə Federal Agentliyinin təmsilçiliyidir və Azərbaycanda heç bir hüquqi statusa malik deyil”.

Firuzə Əliyeva