Rusiya ilə bağlı xüsusi çağırış: Postsovet ölkələri üçün siqnal verildi

Polşanın Baş naziri Donald Tusk fevralın 18-də ABŞ və Rusiya nümayəndə heyətləri arasında keçirilən görüşdən sonra narahat olduğunu bildirib. O, sosial şəbəkə hesabında Avropa ölkələrini hərəkətə keçməyə çağırıb.

Tusk Kremlin dondurulmuş aktivlərindən istifadə edərək Kiyevə yardımlar göstərilməsini,  Avropa İttifaqının Rusiya ilə sərhədlərinin mühafizəsini gücləndirməsini, həmçinin təhlükəsizlik və müdafiə üçün yeni maliyyə qaydalarının tez bir zamanda qəbul olunmasını təklif edib.

Baş nazir Ukraynanın kapitulyasiyasının qəbuledilməz olduğunu vurğulayıb və hərbi əməliyyatların dayandırılmasını bütün Qərb ictimaiyyətinin təslim olması adlandırıb.

Kiyevin rəsmən məğlubiyyəti halında daha hansı ölkələr üçün təhlükə gözlənilir?

Globalinfo.az-a danışan politoloq Zeynal Əmrəliyev deyib ki, Rusiyanın Ukraynaya təcavüzünün əsas səbəbi bu ölkənin bitərəf mövqeyində qalmasına baxmayaq NATO-ya qoşulmaq istəməsi idi:

“Hələ sovet hakimiyyəti illərində Kreml məmurlarının əksəriyyəti Krımın vaxtilə keçmiş SSRİ lideri Nikita Xruşşov tərəfindən Ukraynaya birləşdirilməsinə qarşı çıxırdı. Yarımadanı geri almaq üçün bir neçə dəfə hətta Mərkəzi Komitə də məsələ qaldırılmışdı. Lakin Leonid Brejnevin müdaxiləsi və o zaman SSRİ siyasi hakimiyyətində güclü olan “Ukrayna klanı”, xüsusilə də Ukraynanın 1-ci katibi Nikolay Podqornın şəxsi nüfuzu buna imkan vermirdi. Nəzərə alaq ki, Podqornı sonradan SSRİ Ali Soveti Rəyasət Heyətinin sədri kimi mühüm postda gətirilir. Hansı ki, bu postun sahibi de-yure ölkənin birinci şəxsi sayılırdı.

SSRİ dağıldıqdan sonra məsələ təkrar gündəmə gəldi, lakin Rusiya Prezidenti Boris Yeltsin və Ukrayna Prezidenti Leonid Kvarçuk arasındakı müsbət əlaqələr buna imkan vermirdi”.

Politoloqun sözlərinə görə, Rusiya Ukraynanın işğalı üçün uzun illərdir çalışırdı:

“Nəhayət,  2014-cü il “Maydan hadisələri”də bela bir fürsət ələ düşdü. SSRİ dağılarkən Ukrayna keçmiş postsovet ərazisində Rusiya ilə birlikdə nüvə silahına malik olan 2 dövlətdən biri idi. Bu, Ukrayna ordusunun müdafiə qabiliyyətini çox güclü edirdi. Lakin o zamankı ABŞ Prezidenti Bill Klintonun təkidi ilə Ukrayna bu silahı Rusiyaya təhvil verərək öz fəlakətinə qol çəkdi.

Zeynal Əmrəliyev

Polşa və ya Şərqi Avropanın digər ölkələri ilə bağlı vəziyyət fərqlidir. Polşa NATO üzvüdür, ABŞ-ın bölgədə ən çox hərbi bazası məhz bu ölkənin ərazisindədir. Əgər Rusiya Polşaya hücum edərsə, Donald Tramp Ukrayna ilə bağlı sərgilədiyi mövqeyi ortaya qoya bilməz. Dərhal NATO-nun müvafiq maddəsi işə düşəcək və Rusiyanın bu hərəkəti alyansa hücum kimi dəyərləndiriləcək. Bu digər Şərqi Avropa ölkələrinə də aiddir. Həmçinin Avropa İttifaqının özünün müstəqil ordusunun yaradılması barədə fikirlər də səsləndirilir”.

Z.Əmrəliyev bildirib ki, əgər NATO bu ölkələri müdafiə etməsə, dağıla bilər:

“Ümumilikdə, Trampın davranışı alyansın sonunu gətirir. Artıq “vahid Qərb” anlayışı yoxdur. ABŞ ayrı, Avropa ayrı dünyadır. Avropada da başa düşürlər ki, artıq müstəqil güc olmağa məcburdurlar. Buna görə Donald Tuskun narahatlılığı tam anlaşılandır. Ancaq Rusiyanın bu ərazilərə hücumu gözlənilən deyil.

Rusiyanın təcavüzündən əsas müdafiəyə ehtiyacı olanlar postsovet ölkələridir. Bu da “Şuşa bəyannaməsinin” nə qədər böyük əhəmiyyətə malik olduğunu və ölkəmizin rəhbəri Prezident İlham Əliyevin Türk Dövlətləri Təşkilatını (TDT) müstəqil güc mərkəzinə çevirmək fikrinin çox doğru olduğunu bir daha sübut edir. TDT arasında əlaqələr gücləndirilməli və tezliklə Turan ordusu yaradılmalıdır”.

Turan Rzayev
Globalinfo.az