Rusiya və İran hər zaman bir medalın iki üzü olublar ŞƏRH

Moskva və Tehran həm bizim regionda, həm də Yaxın Şərqdə, həm də digər bölgələrdə eyni geosiyasi oyunları oynayıblar

Moskvada Rusiya və İran xarici işlər nazirləri Sergey Lavrov və Abbas Əraqçi arasında görüş keçirilib. Rusiya XİN-in Qəbullar Evində keçirilən görüşdə nazirlər iki ölkə arasındakı münasibətləri, İranın nüvə problemi ətrafındakı vəziyyəti, Yaxın Şərqi və regional gündəlikdə duran məsələləri müzakirə ediblər. Lavrov və Əraqçi arasında Cənubi Qafqazdakı vəziyyət də müzakirə predmeti olub. Əraqçi Ukrayna münaqişəsinin də danışıqlarda müzakirə olunduğunu bildirib. Bundan əvvəl Sergey Lavrov Moskva ilə Tehran arasında münasibətlərin inkişafını Rusiyanın xarici siyasətinin əsas prioritetlərindən biri adlandırıb. Onun sözlərinə görə, tərəflərin "ciddi ikitərəfli planları" var. Bunlara "Şimal-Cənub" beynəlxalq nəqliyyat dəhlizi, eləcə də BRİKS, ŞƏT və Aİİ çərçivəsində əməkdaşlıq perspektivləri daxildir. İran Prezidenti Məsud Pezeşkian ilə görüş zamanı Rusiya Prezidenti Vladimir Putin də deyib ki, 2024-cü ildə Rusiya və İran arasında ticarət dövriyyəsi 13 faiz artıb. Prezidentin sözlərinə görə, ötən il ticarət həcmi 13 faiz artıb, 2025-ci ildə isə əlavə 8 faiz artım gözlənilir: "Ölkələr kənd təsərrüfatı sahəsində birgə fəaliyyətlərini davam etdirir və qaz və elektrik enerjisi sahəsində əməkdaşlıq imkanlarını müzakirə edirlər". Bundan başqa, İranın Moskva səfiri Kazem Calali bildirib ki, Rusiya və İran ilk birgə dəniz konsorsiumunun yaradılması barədə razılığa gəlib. Saziş 6-7 noyabr tarixlərində Mahaçqala şəhərində keçirilən danışıqlar nəticəsində imzalanıb, görüşdə iki ölkənin iri şirkətləri və dövlət nümayəndələri iştirak ediblər.

Ədalət, Hüquq, Demokratiya Partiyasının ictimai-siyasi əlaqələr üzrə katibi Azər Qasımov Sherg.az-a bildirib ki, Rusiya və İran hər zaman bir medalın iki üzü olublar. Analitik qeyd edib ki, Moskva və Tehran bəzi məqamlarda üzdə bir-birilərinə tərəf baxmasalar da, arxa planda əməkdaşlıq yüksək səviyyədə olub: "Həm bizim regionda, həm də Yaxın Şərqdə, həm də digər bölgələrdə eyni geosiyasi oyunları oynayıblar. İran və Rusiyanın ən başlıca məsələsi hazırkı Suriya hökumətidir. Məqsəd Türkiyəni Suriyadan sıxışdırmaq, yeni hakimiyyəti devirməkdir. İran tərəfi İraqda şiə milislərdən ibarət qruplaşmalar yaradıb. Tehran və Moskva Türkiyənin Suriyada hakimiyyəti ələ almasını qəbul etmirlər. Böyük ehtimalla, Türkiyənin Suriyada PKK-PYD qüvvələrinə qarşı əməliyyat hazırlığı fonunda İran və Rusiya bunun qarşısını almaq planları cızır". 

A.Qasımovun qənaətincə, İran və Rusiya Azərbaycan-Ermənistan arasındakı münasibətlərdən də narahatlıq duyur: "Zəngəzur dəhlizinin açılması məsələsi İranın açıq, Rusiyanın isə gizli etirazı ilə qarşılanır. İran XİN başçısı Abbas Əraqçi Ermənistanda açıq şəkildə bildirmişdi ki, Zəngəzur dəhlizinin əleyhinədir. Rusiya və İranın müzakirə mövzularından biri də İsrail və ABŞ ilə münasibətlərdir. Bu dövlətlərin hamısı bir-biri ilə mehriban düşmənlərdir. Hansının əli hansının cibindədir, bəlli deyil. Putinin ideoloqu Aleksandr Duqin deyir ki, Rusiya olaraq şiələrlə ittifaq qurmalı, Türkiyə və Suriya kimi ölkələrdə daxili savaş çıxartmalıdırlar. Duqin "Rusiyanın gələcəyi" adlı kitabında yazıb ki, Rusiyanın sünni müsəlmanlarla ittifaq etməsi əsla mümkün deyil. Yəni Tehran və Moskvanın bir-biri ilə müzakirə edəcək və anlaşacaq xeyli ortaq məsələsi var".