Medalın iki üzü Məryəm Bağırova yazır

Məryəm Bağırova

İnsanlar həyatlarının yalnız parlaq tərəfini göstərməyi sevirlər. Sosial mediada paylaşdıqları şəkillər, qazandıqları uğurlar, aldıqları mükafatlar və xoşbəxt anlar sanki həyatın bütöv mənzərəsi kimi təqdim olunur. Halbuki bu, medalın yalnız bir üzüdür. Digər üzündə isə gecələr boyu çəkilən zəhmət, saysız-hesabsız uğursuzluqlar, rədd cavabları, qorxular, göz yaşları və səssiz mübarizələr dayanır. Amma həmin tərəfi çox az insan göstərir. Biz isə başqalarının yalnız vitrində nümayiş etdirdiyi uğurlara baxaraq öz həyatımızı qiymətləndiririk. Öz pərdə arxamızı başqasının səhnəsi ilə müqayisə edirik. Məhz bu müqayisə insanın özünə inamını sarsıdır. Çünki biz nəticəni görürük, amma o nəticəyə aparan yolu görmürük. Özünə inam məhz burada əhəmiyyət qazanır. Özünə inanan insan anlayır ki, hər uğurun görünməyən bir tərəfi var. Hər medalın iki üzü olduğu kimi, hər uğurun da iki hekayəsi var: insanların alqışladığı nəticə və heç kimin şahid olmadığı mübarizə. Əslində, böyük uğur qazanmış insanların həyatına baxdıqda bunu aydın görürük. Onların bioqrafiyalarında yalnız zirvələr deyil, məğlubiyyətlər, rədd edilmələr, ümidsizliklər və yenidən ayağa qalxmaq cəsarəti də var. Lakin cəmiyyət çox vaxt nəticəni alqışlayır, prosesi isə görməzlikdən gəlir. Sosial media bu illüziyanı daha da gücləndirir. Heç kim saatlarla ağladığı gecələri, uğursuz imtahanlarını, rədd edilən layihələrini və ya özünə olan inamını itirdiyi anları paylaşmır. Paylaşılan yalnız uğurun şəklidir. Beləcə, insanlar öz həyatlarının pərdə arxasını başqalarının vitrini ilə müqayisə edir və bilmədən öz dəyərlərini kiçildirlər.

Halbuki həyat vitrindən ibarət deyil. Vitrin sadəcə nümayiş etdirilən hissədir. Həqiqi həyat isə görünməyən tərəfdə yaşanır.

Tarix boyu böyük yazıçıların həyatı bunun ən parlaq sübutudur. Fyodor Dostoyevski bu gün dünya ədəbiyyatının zirvələrindən biri hesab olunur. Lakin onun uğurunun arxasında sürgün, ağır xəstəlik, borclar, qumar asılılığı və saysız çətinliklər dayanırdı. Əgər o, uğursuzluqları həyatının sonu hesab etsəydi, dünya “Cinayət və Cəza” kimi bir şah əsərdən məhrum qalardı.

Eyni həqiqəti Lev Tolstoynın həyatında da görürük. Oxucular onun şöhrətini tanıyırlar, amma illərlə yaşadığı mənəvi böhranı, həyatın mənasını axtararkən keçirdiyi daxili mübarizəni çox az adam xatırlayır.

Bunun ən təsirli nümunələrindən biri də Franz Kafkadır. Bu gün o, dünya ədəbiyyatının dahilərindən biri hesab olunur. Lakin sağlığında tanınmadı, öz istedadına daim şübhə etdi və hətta ölümündən əvvəl əlyazmalarının məhv edilməsini istədi. Paradoks ondadır ki, bu gün onu ölümsüz edən məhz həmin əsərlərdir.

Müasir dövrdə isə J.K.Roulinq bu həqiqətin ən tanınmış nümunələrindən biridir. Məşhurluqdan əvvəl o, maddi çətinliklər içində yaşayır, təkbaşına övlad böyüdür və əsərləri nəşriyyatlar tərəfindən dəfələrlə rədd edilirdi. Bu gün insanlar onun qazandığı uğuru görürlər, amma həmin uğura aparan ağrılı yolu çox vaxt görmürlər. Bütün bunlar bizə bir həqiqəti xatırladır: heç kim zirvəyə yalnız medalın parlaq üzü ilə çatmır. Hər uğurun arxasında görünməyən zəhmət, danışılmayan məğlubiyyətlər və səssiz mübarizə dayanır. Ona görə də öz həyatınızı başqasının vitrini ilə müqayisə etməyin. Çünki heç bir vitrin bütün həqiqəti göstərmir. Hər insanın görünməyən bir hekayəsi, gizlətdiyi bir mübarizəsi və danışmadığı bir ağrısı var.

Həyat medal kimidir. Parlaq üz hər kəsə görünür, amma onun dəyərini müəyyən edən görünməyən tərəfidir. Əgər yalnız parıltıya baxsanız, həqiqəti heç vaxt görə bilməyəcəksiniz. Həyatı bütöv anlamaq istəyirsinizsə, medalın hər iki üzünə baxmağı öyrənin.