Rusiyanın Ukraynada üstünlüyü növbəti eskalasiyaya gətirib çıxaracaq ŞƏRH

Trampın 28 maddəlik sülh planı rəsmən fiaskoya uğrayıb

Vaşinqton Cenevrədə keçirilən ABŞ-Ukrayna məsləhətləşmələrinin nəticələrinə əsasən düzəliş edilmiş Ukrayna ilə bağlı sülh planının parametrlərini Moskvaya göndərib. Bunu Rusiya Prezidentinin mətbuat katibi Dmitri Peskov deyib.

O bildirib ki, əsas parametrlər ötürülüb və gələn həftə Moskvada danışıq olacaq. Qeyd edək ki, noyabrın 23-də ABŞ və Ukrayna Vaşinqtonun 28 bəndlik sülh planı ilə bağlı məsləhətləşmələr aparıb. "Skay Nyus" məlumat yayıb ki, Rusiya Prezidenti Vladimir Putin ABŞ-nin yenilənmiş sülh planını ilk dəfə şərh etdi və mətbuat konfransındakı açıqlamaları ilə göstərdi ki, konstruktivlik təəssüratı yaratmaq cəhdlərinə baxmayaraq, Moskva güzəştə getmək istəmir: "Putin Vaşinqtonun təklifini gələcək razılaşmalar üçün əsas adlandırıb, eyni zamanda, əvvəlki ərazi ultimatumlarına qayıdıb. Çıxışının əvvəlində o, danışıqlara ciddi hazırlıqdan bəhs edib, Trampın planının ümidverici xarakter daşıdığını vurğulayıb və hətta Avropa təhlükəsizliyi məsələlərini müzakirə etməyə hazır olduğunu bildirib. Amma əsas terminlərə gəldikdə, Putinin barışdırıcı tonu yoxa çıxıb. Putin bir daha Rusiyanın Krım və Donbas üzərində suverenliyinin tanınmasını tələb edib. Bu tələb son layihədən kənarlaşdırılsa da, Rusiya lideri onu danışıqlar gündəliyinə qaytarmağa ümid etdiyini və güzəştə getməyəcəyini açıq şəkildə bildirdi. Putin çıxışında birbaşa təhdid də irəli sürüb və bildirib ki, Ukrayna qoşunları tutduqları ərazilərdən geri çəkilməlidir, əks halda Rusiya buna hərbi yolla nail olacaq. O, həmçinin Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenskinin legitimliyini bir daha şübhə altına alıb, Kiyev isə bunu uzun müddətdir, prosesi gecikdirmək və real dialoqdan yayınmaq cəhdi kimi qiymətləndirir. ABŞ prezidentinin xüsusi nümayəndəsi Stiven Uitkoffun gələn həftə növbəti məsləhətləşmələr mərhələsi keçirmək üçün Moskvaya səfər edəcəyi gözlənilir. Lakin Putinin açıqlamalarından sonra müşahidəçilər hər hansı əhəmiyyətli irəliləyiş gözləmir. Amerikalı diplomatın Kremlin yenilənmiş sülh planı layihəsinə razılığını əldə edə bilməsi ehtimalı azdır".

Politoloq Məhəmməd Əsədullazadə Sherg.az-a deyib ki, ABŞ Prezidenti D.Trampın Ukrayna üzrə "Sülh planı" Avropa və Ukrayna tərəfindən qəbul edilmədi. Onun sözlərinə görə, artıq 28 maddədən ibarət "sülh planı" yoxdur:

"Avropa, ABŞ və Ukraynanın Cenevrədə hazırladığı 19 maddəlik atəşkəs müqaviləsindən ibarətdir. Rusiya buna cavab olaraq Kiyevə genişmiqyaslı ballistik raketlər və dronlarla zərbə endirib. Danışıqlara maraqlı olduğunu deyən Rusiyanın Kiyevə ağır şəkildə hücum etməsi göstərir ki, Avropanın planını qəbul etmək istəmir. ABŞ-nin təkbaşına qərarlar qəbul etməsinin qarşısı Avropa tərəfindən alınır. Türkiyə də ABŞ 28 maddəlik "sülh planını" qəbul etməyib. Avropa və ABŞ tərəfindən yeni atəşkəs planı hazırlanıb. Rusiya bu planı qəbul edərsə, proses davam edəcək. Ümumiyyətlə, Rusiyanın Ukraynada az da olsa üstünlüyü növbəti eskalasiyaya gətirib çıxaracaq. Avropa prosesə obyektiv yanaşır. Amma Tramp Ukrayna məsələsinə spesifik yanaşır. Onun üçün Ukraynanın torpaq güzəştə getməsi sadə görünür və çalışır ki, atəşkəs əldə edilsin. Bununla da, ABŞ və Rusiya iqtisadi əlaqələri bərpa etsin, investisiya layihələri reallaşdırsın. Rusiyanı isə sosial rifah deyil, yeni ərazilər qazanıb, imperiyanı genişləndirmək maraqlandırır".