Rusiyanın yalançı dostluğu: Tarixin unudulmaz dərsləri

Bu gün Rusiya xarici işlər naziri Sergey Lavrovun Koreya Xalq Demokratik Respublikasının (KXDR) rəhbərinə göndərdiyi təbrik teleqramı, mənə Sovet İttifaqının keçmiş münasibətlərini xatırlatdı.

Lavrovun KXDR-in Kursk vilayətindəki döyüşçülərini tərifləyən və Rusiyanın bu döyüşçülərin şücaətini unutmayacağını bildirdiyi sözləri, sanki tarixin özünü təkrarlaması kimi qəbul edilə bilər. Bu münasibətlər, təbriklər, təşəkkürlər və xoş sözlər bir zamanlar Sovet İttifaqının digər respublikalarına verdiyi mükafatlarla da müqayisə edilə bilər. Bu yazıda, Sovet dövrünün və Rusiyanın xarici siyasətinin necə bərabərsizlik və yalanlara söykəndiyini, həmçinin bu siyasətin keçmiş Sovet respublikalarına, o cümlədən Azərbaycana qarşı necə davam etdiyini yada saldı.

Keçmiş Sovet İttifaqı dövründə, Rusiya (Sovet Rusiyası) özünün təsir dairəsində olan dövlətlərə müxtəlif təriflər yağdırar, onlara müxtəlif mükafatlar təqdim edərdi. Lenin ordenləri, "Qırmızı bayraqlar" və başqa uydurma mükafatlarla bu dövlətləri öz təsiri altında saxlayırdı. Lakin bu sözlər və mükafatlar heç də səmimi deyildi. Əksinə, Sovet dövründə həmin ölkələrin əməyi və sərvəti Rusiya tərəfindən istismar edilirdi. Sovet İttifaqı ilə bağlı bütün bu təbrik və təşəkkürlər, çox zaman özündə yalançı vədləri, yanlış təşəbbüsləri, və sonda isə hərbi müdaxilələri ehtiva etdirdi.

Bu cür yalançı münasibətlərin acı nəticələrini daha çox Azərbaycan gördü. Sovet dönəmində Azərbaycan xalqı, xüsusilə II Dünya Müharibəsindəki əvəzsiz xidmətləri ilə tanınırdı. Ancaq 1990-cı ilin 20 yanvarında, Azərbaycan öz müstəqilliyini tələb etdiyi zaman, Sovet ordusu tərəfindən qanlı repressiyalara məruz qaldı. Rusiya, Azərbaycan xalqına qarşı etdiyi bu qətliamla, bir zamanlar ona təriflər yağdıran dövlətin, sonda öz maraqlarını qorumaq üçün nə qədər amansız olduğunu göstərdi. "Böyük qardaş" deyilən Rusiya Azərbaycanda 20 Yanvarda 147 nəfər günahsız insanı öldürdü, 700-dən artıq vətəndaşımızı yaraladı, həbslər, təqiblər, təhdidlər uzun müddət davam etdi.

Azərbaycanın, eləcə də digər keçmiş Sovet respublikalarının yaşadığı faciəvi təcrübələr, Rusiya tərəfindən edilən müsbət vədlərin nə qədər boş olduğunu ortaya qoydu. Və bu təcrübə, yalnız Sovet İttifaqı dövrünə aid deyil, eyni zamanda Rusiyanın müasir xarici siyasətində də özünü göstərməkdədir.

Sergey Lavrovun KXDR-in döyüşçülərinə verdiyi təbriklər, sovet dövründən sonra Rusiya tərəfindən başqa bir dövlətə qarşı göstərilən "dostluq" nümunəsidir. Bu təbriklər, KXDR üçün hər hansı bir səmimi dəstəkdən çox, Rusiyanın öz imperalist maraqlarına xidmət edir. Lavrovun sözləri, Rusiya tərəfindən verilən dostluq təkliflərinin nə qədər müvəqqəti olduğunu, və hər hansı bir dövlətin maraqlarına zidd bir vəziyyətdə Rusiya tərəfindən unudulacağını göstərir.

KXDR ilə bağlı vəziyyət, keçmiş Sovet respublikalarının yaşadıqları faciələrdən fərqli deyil. Rusiya, yalnız özünə lazım olduğu zaman dostluq göstərir, lakin bu dostluq "təqdim olunan xidmətlərə" görə çox tezliklə unutula bilər. Rusiya heç zaman ona müxalif olan hər hansı bir xalqın haqqını tanımır və bunu həyata keçirmək üçün güc istifadə etməyə hər zaman hazırdır.

Rusiya, tarixən təriflər, mükafatlar və xoş sözlərlə öz maraqlarını təmin etmək məqsədi daşıyır. Keçmiş SSRİ respublikalarında olduğu kimi, bu cür yalanlar və təsir mexanizmləri, sonda hərbi müdaxilələr, təzyiqlər və təhdidlərlə nəticələnir. KXDR-ə göndərilən təbriklər, bir daha göstərir ki, Rusiya, nə vaxtsa qarşısına çıxacaq hər hansı bir müqavimətə qarşı eyni taktikaları tətbiq edəcəkdir.

Azərbaycanda, Gürcüstanda, Özbəkistanda, Qırğızıstanda və digər keçmiş Sovet respublikalarında baş vermiş hadisələr, Rusiya tərəfindən verilən "dostluq sözlərinin" nə qədər qeyri-səmimi olduğunu və nə qədər tez unutulduğunu açıq-aydın sübutudur. Bu səbəbdən, heç bir xalqın bu yalanlara aldanmaması və tarixi dərsləri unutmaması vacibdir.

Biz, təkcə keçmiş Sovet respublikalarının deyil, həm də müasir dünya siyasətində bir çox ölkənin Rusiya ilə bağlı daha diqqətli olmasını lazım olduğunu vurğulamağa çalışıdıq. Təkcə Koreya yarımadası deyil, bütün dünya bu tarixdən dərs almalı və müasir siyasətdə bənzər yanlışlara yol verməməlidir.

Qadir Həzi, Bizimyol.info