Rusiyaya görə Amerikayla Hindistan üz üzə gəldi

Məlumdur ki, bu ilin avqust ayında ABŞ Hindistana qarşı əlavə 25%-lik gömrük rüsumu tətbiq edib. Bu qərar Hindistanın Rusiya nefti və neft məhsulları alışı ilə əlaqələndirilib.

Bakıvaxtı.az bildirir ki, nəticədə Hindistan malları və xidmətlərinin idxalına qoyulan tariflər 50%-ə çatdırılıb. ABŞ ilə gömrük rüsumları və Rusiyadan neft alınması məsələsindəki ixtilaflar Hindistanla Vaşinqton arasındakı münasibətlərdə gərginliyə səbəb olub. Bu gərginlik fonunda Hindistanın Rusiya ilə yaxınlaşması isə birmənalı qarşılanmır. Xüsusən də Hindistanın Rusiya-Belarus hərbi təlimləri -"Zapad 2025"ə qoşulması ABŞ-ni daha da qıcıqlandırıb. Amerikalı geostrateji məsləhətçi və ABŞ Dövlət Departamentində dövlət katibinin Avropa və Avrasiya məsələləri üzrə köməkçisinin keçmiş müavini David Merkelə görə, Hindistanın bu qərarı onun Moskva ilə əlaqələrinə nə qədər dəyər verdiyini göstərir. Vaşinqton və Yeni Dehli arasında münasibətlərin soyumasından sonra Hindistanın Zapad təlimlərində fəal iştirakı ABŞ-Hindistan təhlükəsizlik münasibətlərinin gələcək miqyası ilə bağlı narahatlıqları artırır.

Rusiya-Hindistan yaxınlaşması geosiyasi aləmə necə təsir edə bilər? Hindistanın Rusiyaya meyl etməsi Moskvanın gücünü artıra bilərmi?

Politoloq Əhəd Məmmədli Bakıvaxtı.az-a açıqlamasında bu sualları cavablandırıb.

Onun sözlərinə görə, mövcud vəziyyətdə Hindistanın Rusiyaya, yoxsa Rusiyanın Hindistana meyllənməsini dəqiqləşdirmək çətindir:

"Hazırda Rusiya elə bir vəziyyətdə deyil ki, hansısa ölkə ona meyl göstərsin. Rusiya ayaqda durmaq üçün özü bir ölkə axtarır. Bəzi müşahidələrə görə, Hindistan isə qütbsüz dövlətdir. Sadəcə əhali baxımından dünyanın ən böyük ölkələrindən biridir. Son illər iqtisadi gücü də artıb və Böyük Britaniya iqtisadiyyatını keçib. Bu, hindistanlılar üçün önəmli nəticədir və bunu tarixi uğur hesab edirlər. Bütövlükdə isə Hindistan kasıb ölkədir, sosial rifahı Böyük Britaniya ilə müqayisə oluna bilməz. Hindistan hərbi potensialı fonunda ABŞ-yə qarşı Rusiya ilə birləşib və hərbi təlimdə iştirak edir".

Ə.Məmmədli hesab edir ki, Hindistan-ABŞ münasibətləri daha dərindir. Ona görə də Hindistanın davranışı periodik addımdır.

Əhəd Məmmədli: Qarşıdakı dövrdə Hindistanın mövqeyi ABŞ-Rusiya münasibətlərindən asılı olacaq

Müsahibimiz hesab edir ki, Hindistanın ABŞ ilə münasibətləri tamamilə kəsilə bilməz:

“Çünki tərəflər arasında ticari əməkdaşlıqlar var. Sadəcə Hindistan Rusiyaya meyl etməklə ABŞ-yə göstərmək istəyir ki, Moskvayla əməkdaşlığını gücləndirə bilər. Yəni, əvvəlki Hindistan olmadığını ABŞ-yə başa salmağa çalışır. ABŞ-nin Hindistanın bu istəyini nə dərəcədə ciddiyə alacağı naməlumdur. Fikrimcə, Hindistan hər nə qədər əvvəlki kimi olmasa da, ABŞ ilə qarşıdurmaya getməyəcək və sonda Amerika ilə razılığa gələcək".

Politoloq onu da vurğulayıb ki,qarşıdakı dövrdə Hindistanın mövqeyi ABŞ-Rusiya münasibətlərindən asılı olacaq. Onun fikrincə, ABŞ Rusiya ilə hansı səviyyədə münasibət quracaqsa, Yeni Dehli də Rusiyaya qarşı o mövqeyi seçəcək və Amerika ilə münasibətlərini saxlayacaq.

Gülşən Şərif