Icma.az
close
up
RU
Şamaxı Astrofizika Rəsədxanasının növbəti astroseminarı keçirilib

Şamaxı Astrofizika Rəsədxanasının növbəti astroseminarı keçirilib

Icma.az, Xalq qazeti saytından verilən məlumata əsaslanaraq xəbər yayır.

Oktyabr ayının 8-də Azərbaycan Respublikası Elm və Təhsil Nazirliyi N.Tusi adına Şamaxı Astrofizika Rəsədxanasında (ŞAR) növbəti astroseminar keçirilib.

XQ xəbər verir ki, seminara rəhbərlik edən ŞAR-ın baş direktoru, müxbir üzv Namiq Cəlilov iştirakçıları salamlayıb və onlara məruzənin mövzusu haqqında məlumat verib.

Sonra ŞAR-ın “Nəzəri astrofizika və kosmologiya” şöbəsinin müdiri fizika-riyaziyyat üzrə fəlsəfə doktoru, dosent Bala Əli Rəcəbov “Simmetriyanın spontan pozulması, aid teoremlər və kosmologiya” mövzusunda məruzə ilə çıxış edib.

Məruzədə bərk cisimlər fizikasında simmetriyanın spontan pozulması və Nambu dalğası barədə məlumat verilib. Ferromaqnetizm və ifrat keçiricilik hadisələrində simmetriyanın spontan pozulmasının rolu izah edilib. Kuper cütlərinin yaranmasının ifrat keçiricilik kimi makroskopik kvant effektlərinin əsası olduğu göstərilib.

Məruzəçi bildirib ki, qlobal simmetriyanın spontan pozulması nəticəsində kütləsiz Qoldstoun bozonları yaranır. Lokal simmetriyanın spontan pozulması Hiqqs mexanizmi ilə müşaiyət olunur. Hər iki effektin t’Huuft teoremi ilə birgə tətbiqi Vaynberq-Salam modelinin yaradılması üçün əsas olmuşdur.

Simmetriyanın spontan pozulması vakuumun simmetriyasının pozulması deməkdir. Tədqiqat işində fiziki sistemin simmetriya qrupu və vakuumun simmetriya qrupu arasındakı əlaqələr, eləcə bu qrupların Qoldstoun bozonlarının spektrinə və Hiqqs bozonun, həmçinin qarşılıqlı təsirinin daşıyıcıları olan digər bozonların spektrinə təsiri izah olunmuşdur.

Daha sonra B.Rəcəbov yüksək temperaturlarda elektro-zəif qarşılıqlı təsirin xüsusiyyətlərinin Kainatın Böyük partlayışdan sonrakı tarixinə təsirindən danışıb. Bildirib ki, müəyyən temperaturdan sonra simmetriyanın spontan pozulması aradan qalxır, yəni simmetriya bərpa olunur. Bu isə öz növəsində uzağatəsir qüvvələrinin və Kainatda domenlərin yaranmasına səbəb ola bilər.

Çıxışın sonunda mövzu ətrafında geniş müzakirə aparılıb, seminar iştirakçılarını maraqlandıran suallar cavablandırılıb.

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:175
embedMənbə:https://xalqqazeti.az
archiveBu xəbər 08 Oktyabr 2025 17:57 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see361

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see332

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see326

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

17 Noyabr 2026 23:18see270

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see257

İki zəhərli ilanı təyyarəyə keçirmək istədi

17 Noyabr 2026 23:17see248

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

18 Noyabr 2026 02:03see236

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

18 Noyabr 2026 00:46see232

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see229

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see225

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

18 Noyabr 2026 01:52see222

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

18 Noyabr 2026 01:24see220

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

18 Noyabr 2026 02:56see216

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see203

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see194

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see186

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see185

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see177

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see177

Vətən müharibəsinin xronikası: 16 oktyabrda Xocavəndin bir sıra kəndləri işğaldan azad edilib

18 Noyabr 2026 04:19see176
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri