Icma.az
close
up
RU
Şamaxı Astrofizika Rəsədxanasının növbəti astroseminarı keçirilib

Şamaxı Astrofizika Rəsədxanasının növbəti astroseminarı keçirilib

Icma.az bildirir, Xalq qazeti saytına əsaslanaraq.

İyunun 3-də Azərbaycan Respublikası Elm və Təhsil Nazirliyi N.Tusi adına Şamaxı Astrofizika Rəsədxanasında (ŞAR) növbəti astroseminar keçirilib.

XQ xəbər verir ki, seminarı ŞAR-ın icraçı direktoru, professor Nəriman İsmayılov açaraq iştirakçıları salamlayıb, onlara məruzənin mövzusu və aktuallığı barədə qısa məlumat verib.

Daha sonra Şamaxı Astrofizika Rəsədxanasının baş direktoru, AMEA-nın müxbir üzvü Namiq Cəlilov “Supersonik kosmik plazma axınlarında rezonans mənşəli dayanıqsızlıqlar və Günəş küləyinin anizotropluq probleminin potensial həlli haqqında” mövzusunda məruzə ilə çıxış edib.

Məruzədə qeyd olunub ki, yaxın və uzaq kosmosda ən geniş yayılmış dinamik proseslərdən biri olan maddə axınları sərhədlərlə məhdudlaşdığından onların sürəti axının istiqamətinə perpendikulyar istiqamətdə dəyişir və nəticədə qradientli axınlar formalaşır. Belə axınlar atmosfer və okean cərəyanlarında, ulduz küləklərində, qalaktikaların differensial fırlanmasında, akkresiya proseslərində və digər astrofiziki hadisələrdə müşahidə olunur. Qradientli axınlarda enerjinin bir hissəsi Kelvin–Helmholtz və Rossby tipli burulğanların yaranmasına sərf olunur ki, bu da kosmik mühitdə iri struktur elementlərinin formalaşmasında mühüm rol oynayır.

Çıxış zamanı kosmik plazmaların əsas xüsusiyyətlərindən biri olan anizotropluq problemi də müzakirə olunub. Bildirilib ki, maqnitləşmiş və toqquşmasız kosmik plazmalarda maqnit sahəsi boyunca və ona perpendikulyar istiqamətlərdə temperatur fərqləri yaranır. Bu isə klassik hidrodinamik və maqnitohidrodinamik proseslərin xarakterini əhəmiyyətli dərəcədə dəyişdirir.

Təqdim olunan tədqiqatın əsas məqsədi anizotrop kosmik plazma axınlarında irimiqyaslı maqnit hidrodinamik dayanıqsızlıqların öyrənilməsi, qradientli və qradientsiz axınların müqayisəli təhlili, həmçinin qradientli axınlarda Kelvin–Helmholtz dayanıqsızlığı ilə yanaşı rezonans mənşəli yeni effektlərin aşkar edilməsidir.

Araşdırma çərçivəsində toqquşmasız anizotrop plazma axınları üçün maqnit hidrodinamik köçürmə tənlikləri qurulub, axın boyunca istilik selinin təsiri nəzərə alınıb, müxtəlif sərhəd məsələləri həll edilərək məxsusi funksiyalar və plazma dayanıqsızlıqlarının artım sürətləri hesablanıb.

Məruzəçi əldə olunan nəticələrin xüsusilə supersonik axınlar (Max ədədi M ≫ 1) üçün Günəş küləyinin fizikasında mövcud olan mühüm problemlərin həllinə töhfə verə biləcəyini vurğulayıb. İşdə göstərilib ki, alınmış nəticələr Yerətrafı orbitdə aparılan peyk müşahidələrindən məlum olan plazma anizotropluğunun spesifik paylanmasının izahı və hissəciklərin sürətlənməsi mexanizmlərinin anlaşılması baxımından perspektivli imkanlar açır.

Seminar iştirakçılarının marağına səbəb olan məruzə ətrafında geniş müzakirələr aparılıb, verilən suallar məruzəçi tərəfindən ətraflı cavablandırılıb.

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:108
embedMənbə:https://xalqqazeti.az
archiveBu xəbər 03 İyun 2026 17:41 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see333

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see314

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see305

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see302

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see293

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see284

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see264

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see260

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

18 Noyabr 2026 19:16see253

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see250

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

18 Noyabr 2026 20:00see247

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see244

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see238

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see237

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

19 Noyabr 2026 14:04see230

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

19 Noyabr 2026 09:27see217

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see211

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see202

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

19 Noyabr 2026 15:22see202

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see189
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri