Icma.az
close
up
RU
Şaradan Bakıya gözlənilməz çağırış Yaxın Şərqdə kartlar yenidən paylanır

Şaradan Bakıya gözlənilməz çağırış Yaxın Şərqdə kartlar yenidən paylanır

GlobalInfo portalından alınan məlumata görə, Icma.az xəbər verir.

Son zamanlar Azərbaycan-Suriya münasibətlərində ciddi irəliləyiş müşahidə edilir. Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin Suriya Ərəb Respublikasının keçid dövrü Prezidenti Əhməd əş-Şara ilə Antalyada bir araya gəlməsi, daha sonra rəsmi Dəməşqin Suriyanın neft və qaz sektorunun bərpasında Bakıdan dəstək istəməsi diqqət çəkir.

Ekspertlər deyir ki, bu, iki ölkənin münasibətlərində tarixi fürsət olmaqla yanaşı, həm də Yaxın Şərqdə geosiyasi vəziyyətə təsir edəcək bir yaxınlıqdır.

Globalinfo.az-a danışan suriyalı türkmən siyasi şərhçi Muxtar Beydilli deyib ki, uzun illər ərzində Suriya ilə Azərbaycan arasında münasibətlər gərgin və passiv xarakter daşıyırdı:

“Bu, diktator Hafiz Əsəd və daha sonra oğlu Bəşər Əsədin hakimiyyəti dövründə özünü daha aydın göstərirdi. Əsəd rejimi Qarabağ münaqişəsində açıq şəkildə Ermənistanı dəstəklədi. Bu dəstək yalnız diplomatik səviyyədə deyil, hərbi və ideoloji səviyyədə də hiss olunurdu. Müxtəlif mənbələrə görə, Suriya rejimi erməni döyüşçülərə təlim keçmək və yerləşdirmək üçün öz ərazisini təklif edib və Azərbaycanın bu dəstəyi dayandırmaq tələblərinə məhəl qoymayıb.

Lakin Əsəd rejiminin süqutu və yeni hökumətin – Prezident Əhməd Şaranın rəhbərliyi ilə – hakimiyyətə gəlməsi regional vəziyyəti tamamilə dəyişdi. Yeni rəhbərlik Suriyanı İran-Rusiya oxundan uzaqlaşdıraraq daha balanslı və müstəqil xarici siyasət yürütməyə başladı. Şara Azərbaycanın regionda potensial tərəfdaş olduğunu görür və Suriyanın bərpası prosesində Bakı ilə əməkdaşlığı inkişaf etdirmək istəyir.

Bu siyasi dönüşün ilk əlamətlərindən biri, əvvəlki rejimin süqutundan dərhal sonra Azərbaycanın Suriya xalqına təcili humanitar yardım göndərməsi oldu. Bakı bəyan etdi ki, bu yardım heç bir siyasi tərəfə deyil, birbaşa Suriya xalqına yönəlib. Ardınca Azərbaycan hökuməti Suriyanın bərpası prosesində iştirak etmək istədiyini rəsmi şəkildə bəyan etdi – istər infrastruktur və mühəndislik sahəsində, istərsə də enerji sektorunda, xüsusilə SOCAR şirkəti vasitəsilə.

Bu münasibətlərin istiləşməsi Suriya ilə Azərbaycan arasında keçmişin gərginliyini geridə qoyaraq yeni və dayanıqlı əməkdaşlıq imkanları açır. Enerji, iqtisadiyyat və mədəniyyət sahələrində qarşılıqlı maraqlara əsaslanan bu əməkdaşlıq, Suriyadakı türkmən icmasının və Hələb şəhərindəki İmadəddin Nəsimi türbəsinin varlığı ilə daha da dərinləşir. Bu ortaq mədəni irs iki xalq arasında təbii bir körpü rolunu oynayır”.

Ekspert deyib ki, 2025-ci ilin 18 aprelində Antalya Diplomatiya Forumu çərçivəsində Suriya Prezidenti Əhməd Şara və Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev ilk dəfə birbaşa görüşdülər:

“Görüş zamanı əsas mövzulardan biri Suriya tərəfindən Azərbaycan şirkətlərinə, xüsusən SOCAR-a Suriyanın şimal-şərqindəki neft və qaz yataqlarında investisiya imkanı təklif edilməsi oldu. Bu addım, Suriyanın müharibədən sonra enerji sektorunu bərpa etmək səylərinin bir hissəsi kimi qiymətləndirilir.

Hazırda Suriya təqribən 110 min barrel neft hasil edir – bu, 2011-dən əvvəlki gündəlik 385 min barrel göstəricisindən çox aşağıdır. Qaz hasilatı da 30 milyon kubmetrdən 9.1 milyon kubmetrə düşüb. SDQ ilə hökumət arasında əldə edilən razılaşmaya görə, hasil olunan enerjidən əldə olunan gəlirin 70%-i Dəməşqə, 30%-i isə yerli əhalinin xeyrinə ayrılır.

Muxtar Beydilli

Avropa və Britaniya sanksiyalarının bir qisminin ləğv edilməsi, ABŞ-ın enerji sahəsində Suriyanın dövlət qurumları ilə məhdud əməkdaşlığa icazə verməsi kimi amillər SOCAR kimi şirkətlər üçün yeni imkanlar yaradır. Suriyanın yeni rəhbərliyi ilə Azərbaycanın strateji əməkdaşlığı, bölgədəki güc balansına təsir edə bilər.

Digər bir vacib bağlantı isə Suriyadakı türkmən icmasıdır. Sayı 3 milyondan çox olan bu icma Azərbaycanla ortaq dilə, adət-ənənəyə və mədəniyyətə malikdir. Bu, Suriyanın sosial toxumasında önəmli yer tutan türkmənlərin iki ölkə arasında təbii bir körpü rolunu oynaya biləcəyini göstərir.

Əgər bu əməkdaşlıq dayanıqlı şəkildə qurulsa və sosial-mədəni körpülər – türkmənlər və Nəsimi irsi kimi – effektiv şəkildə istifadə edilsə, bu münasibətlər taktiki əməkdaşlıqdan strateji tərəfdaşlığa çevrilə bilər”.

Turan Rzayev
Globalinfo.az

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:298
embedMənbə:https://globalinfo.az
archiveBu xəbər 23 Aprel 2025 11:03 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see363

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see340

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see279

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see273

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see270

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see269

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see263

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see256

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see253

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see249

Dövlətçilik məfkurəsinə sədaqətin təcəssümü ŞƏRH

20 Noyabr 2026 21:27see241

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see238

YAP Nizami rayon təşkilatının növbəti yeni ərazi partiya təşkilatı təsis edilib

20 Noyabr 2026 20:43see238

“Unudulmaz bir hekayə yazmağa çalışacağıq” Dambrauskas

20 Noyabr 2026 21:24see236

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see235

Liderlər razılığa gəldi: Süni intellektin hərbi əməliyyatlara müdaxiləsi məhdudlaşdırılır

20 Noyabr 2026 21:29see228

“Xəstələr bilmir hara getsin, hara qaçsın” Onkoloji müalicə ilə bağlı ÇAĞIRIŞ

20 Noyabr 2026 17:30see224

Mən Ukraynada Prezident olsaydım... Tramp Putinlə söhbətində danışdı

20 Noyabr 2026 22:29see224

Ağdamda yaradıcı master klas təşkil olundu FOTO

20 Noyabr 2026 21:05see208

Cennifer Lopesdən ETİRAF: “Altı ay dayanmadan ağladım”

20 Noyabr 2026 19:20see206
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri