Icma.az
close
up
RU
Şaradan Bakıya gözlənilməz çağırış Yaxın Şərqdə kartlar yenidən paylanır

Şaradan Bakıya gözlənilməz çağırış Yaxın Şərqdə kartlar yenidən paylanır

GlobalInfo portalından alınan məlumata görə, Icma.az xəbər verir.

Son zamanlar Azərbaycan-Suriya münasibətlərində ciddi irəliləyiş müşahidə edilir. Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin Suriya Ərəb Respublikasının keçid dövrü Prezidenti Əhməd əş-Şara ilə Antalyada bir araya gəlməsi, daha sonra rəsmi Dəməşqin Suriyanın neft və qaz sektorunun bərpasında Bakıdan dəstək istəməsi diqqət çəkir.

Ekspertlər deyir ki, bu, iki ölkənin münasibətlərində tarixi fürsət olmaqla yanaşı, həm də Yaxın Şərqdə geosiyasi vəziyyətə təsir edəcək bir yaxınlıqdır.

Globalinfo.az-a danışan suriyalı türkmən siyasi şərhçi Muxtar Beydilli deyib ki, uzun illər ərzində Suriya ilə Azərbaycan arasında münasibətlər gərgin və passiv xarakter daşıyırdı:

“Bu, diktator Hafiz Əsəd və daha sonra oğlu Bəşər Əsədin hakimiyyəti dövründə özünü daha aydın göstərirdi. Əsəd rejimi Qarabağ münaqişəsində açıq şəkildə Ermənistanı dəstəklədi. Bu dəstək yalnız diplomatik səviyyədə deyil, hərbi və ideoloji səviyyədə də hiss olunurdu. Müxtəlif mənbələrə görə, Suriya rejimi erməni döyüşçülərə təlim keçmək və yerləşdirmək üçün öz ərazisini təklif edib və Azərbaycanın bu dəstəyi dayandırmaq tələblərinə məhəl qoymayıb.

Lakin Əsəd rejiminin süqutu və yeni hökumətin – Prezident Əhməd Şaranın rəhbərliyi ilə – hakimiyyətə gəlməsi regional vəziyyəti tamamilə dəyişdi. Yeni rəhbərlik Suriyanı İran-Rusiya oxundan uzaqlaşdıraraq daha balanslı və müstəqil xarici siyasət yürütməyə başladı. Şara Azərbaycanın regionda potensial tərəfdaş olduğunu görür və Suriyanın bərpası prosesində Bakı ilə əməkdaşlığı inkişaf etdirmək istəyir.

Bu siyasi dönüşün ilk əlamətlərindən biri, əvvəlki rejimin süqutundan dərhal sonra Azərbaycanın Suriya xalqına təcili humanitar yardım göndərməsi oldu. Bakı bəyan etdi ki, bu yardım heç bir siyasi tərəfə deyil, birbaşa Suriya xalqına yönəlib. Ardınca Azərbaycan hökuməti Suriyanın bərpası prosesində iştirak etmək istədiyini rəsmi şəkildə bəyan etdi – istər infrastruktur və mühəndislik sahəsində, istərsə də enerji sektorunda, xüsusilə SOCAR şirkəti vasitəsilə.

Bu münasibətlərin istiləşməsi Suriya ilə Azərbaycan arasında keçmişin gərginliyini geridə qoyaraq yeni və dayanıqlı əməkdaşlıq imkanları açır. Enerji, iqtisadiyyat və mədəniyyət sahələrində qarşılıqlı maraqlara əsaslanan bu əməkdaşlıq, Suriyadakı türkmən icmasının və Hələb şəhərindəki İmadəddin Nəsimi türbəsinin varlığı ilə daha da dərinləşir. Bu ortaq mədəni irs iki xalq arasında təbii bir körpü rolunu oynayır”.

Ekspert deyib ki, 2025-ci ilin 18 aprelində Antalya Diplomatiya Forumu çərçivəsində Suriya Prezidenti Əhməd Şara və Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev ilk dəfə birbaşa görüşdülər:

“Görüş zamanı əsas mövzulardan biri Suriya tərəfindən Azərbaycan şirkətlərinə, xüsusən SOCAR-a Suriyanın şimal-şərqindəki neft və qaz yataqlarında investisiya imkanı təklif edilməsi oldu. Bu addım, Suriyanın müharibədən sonra enerji sektorunu bərpa etmək səylərinin bir hissəsi kimi qiymətləndirilir.

Hazırda Suriya təqribən 110 min barrel neft hasil edir – bu, 2011-dən əvvəlki gündəlik 385 min barrel göstəricisindən çox aşağıdır. Qaz hasilatı da 30 milyon kubmetrdən 9.1 milyon kubmetrə düşüb. SDQ ilə hökumət arasında əldə edilən razılaşmaya görə, hasil olunan enerjidən əldə olunan gəlirin 70%-i Dəməşqə, 30%-i isə yerli əhalinin xeyrinə ayrılır.

Muxtar Beydilli

Avropa və Britaniya sanksiyalarının bir qisminin ləğv edilməsi, ABŞ-ın enerji sahəsində Suriyanın dövlət qurumları ilə məhdud əməkdaşlığa icazə verməsi kimi amillər SOCAR kimi şirkətlər üçün yeni imkanlar yaradır. Suriyanın yeni rəhbərliyi ilə Azərbaycanın strateji əməkdaşlığı, bölgədəki güc balansına təsir edə bilər.

Digər bir vacib bağlantı isə Suriyadakı türkmən icmasıdır. Sayı 3 milyondan çox olan bu icma Azərbaycanla ortaq dilə, adət-ənənəyə və mədəniyyətə malikdir. Bu, Suriyanın sosial toxumasında önəmli yer tutan türkmənlərin iki ölkə arasında təbii bir körpü rolunu oynaya biləcəyini göstərir.

Əgər bu əməkdaşlıq dayanıqlı şəkildə qurulsa və sosial-mədəni körpülər – türkmənlər və Nəsimi irsi kimi – effektiv şəkildə istifadə edilsə, bu münasibətlər taktiki əməkdaşlıqdan strateji tərəfdaşlığa çevrilə bilər”.

Turan Rzayev
Globalinfo.az

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:304
embedMənbə:https://globalinfo.az
archiveBu xəbər 23 Aprel 2025 11:03 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see357

Parisdə bugünkü etirazlara 21 mindən çox şəxs qatılıb

21 Noyabr 2026 21:24see236

Azərbaycanda regional tədris mərkəzinin yaradılması Dünya Bankı ilə müzakirə edilib

21 Noyabr 2026 15:42see232

Dünya iqtisadiyyatı təhlükə qarşısındadır KİV

22 Noyabr 2026 07:02see231

BOKT nin rəhbərliyinə təyinat olub

21 Noyabr 2026 14:31see224

Ekspert: Dövlət idarəçiliyinin rəqəmsallaşdırılması Azərbaycan iqtisadiyyatının rəqabət qabiliyyətini artırır

21 Noyabr 2026 17:24see223

Fermer ucuz satır, alıcı baha alır: Qiymət fərqi harada yaranır?

21 Noyabr 2026 14:38see221

La Liqa: Derbidə “sülh”

22 Noyabr 2026 00:06see218

Mehriban Əliyeva və qızlarından Vyetnam mədəniyyətinə zərif ehtiram Foto

21 Noyabr 2026 15:21see217

Qızıl gələn il ucuzlaşacaq

21 Noyabr 2026 16:40see213

Sumqayıtda gənc oğlan qətlə yetirilib

22 Noyabr 2026 04:55see207

Allah uzaq tutsun, amma müharibə bizim işimizdir Hakan Fidan

22 Noyabr 2026 02:18see206

Türkiyə Super Liqası: “Qalatasaray” evdə sevindi

22 Noyabr 2026 00:13see205

2026 cı ilin sonunda almaq üçün ən sərfəli iPhone modelləri

21 Noyabr 2026 21:07see200

SEPAH ABŞ nin hərbi bazalarını hədəf aldı

22 Noyabr 2026 00:43see200

Ötən gün götürülən narkotik vasitələrin həcmi açıqlandı

21 Noyabr 2026 16:00see200

Milton qasırğası ABŞ də yaşayan azərbaycanlıların evlərini də vurdu

22 Noyabr 2026 07:05see199

İran Bəhreyndə sənaye müəssisəsinə zərbə endirdi

22 Noyabr 2026 00:23see199

Samvel Karapetyan: “Paşinyan müalicə olunmalıdır”

21 Noyabr 2026 17:14see199

İbrahim Kalın HƏMAS nümayəndə heyəti ilə Qəzzada atəşkəsi müzakirə etdi

22 Noyabr 2026 00:03see199
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri