Icma.az
close
up
RU
Seraya Şapşal irsi və Güney Azərbaycan folkloru tədqiq olunub

Seraya Şapşal irsi və Güney Azərbaycan folkloru tədqiq olunub

Xalq qazeti saytından verilən məlumata görə, Icma.az xəbər verir.

AMEA Folklor İnstitutunun Elmi şurasının qərarı ilə filologiya üzrə fəlsəfə doktoru, dosent Afaq Xürrəmqızının “Seraya Şapşal və Güney Azərbaycan folkloru” adlı elmi kitabı nəşr olunub. Kitab Güney Azərbaycan folklorunun Avropa elmi mühitində təqdimat tarixini araşdıran mühüm tədqiqat kimi diqqət çəkir.

İnstitutdan XQ-yə bildirilib ki, kitab karaim türkü, tanınmış türkoloq, şərqşünas və ictimai-siyasi xadim Seraya Şapşalın 1935-ci ildə Krakovda nəşr olunan “İran Azərbaycanı türklərinin xalq ədəbiyyatından nümunələr” adlı əsərinə həsr edilib. Həmin kitab Güney Azərbaycan xalq ədəbiyyatına dair ilk sistemli folklor antologiyalarından biri hesab olunur və Avropa türkologiyasında Azərbaycan folkloruna dair nadir mənbələr sırasında xüsusi yer tutur.

Seraya Şapşalın topladığı və nəşr etdiyi materiallarda bayatılar, atalar sözləri, nağıllar, lirik nümunələr və digər folklor janrları yer alır. Afaq Xürrəmqızının tədqiqatında bu mənbənin elmi dəyəri, toplanma prinsipləri, dil və üslub xüsusiyyətləri, eləcə də Güney Azərbaycan folklorunun Avropada öyrənilməsi kontekstində rolu geniş şəkildə təhlil olunur. Kitabın yenidən elmi dövriyyəyə daxil edilməsi müasir folklorşünaslıq və dilçilik, xüsusilə dialektologiya üçün mühüm əhəmiyyət daşıyır.

Afaq Xürrəmqızının araşdırmasında əvvəlcə Seraya Şapşalın əsərinin strukturuna diqqət yetirilir. Kitabın ilk hissəsi müəllifin polyak dilində yazdığı “Giriş”lə başlayır. Daha sonra Şapşal əsərini iki əsas hissəyə ayırır: “Epik” və “Lirik mətnlər”. Bu bölünmə Güney Azərbaycan folklorunun müxtəlif janrlarını sistemli şəkildə təqdim etməyi əks etdirir. Ardınca “Tərcümələr”, “Lüğət”, “Lüğətə əlavələr” və “Yazı nümunələri” təqdim edilir.

Daha sonra kitabın əhəmiyyətini vurğulayan müəllif əsərin bir neçə mühüm aspektdən dəyərli olduğunu bildirir. Birincisi, kitabın sahə araşdırmasının nəticəsi olmasıdır. Yəni Seraya Şapşal bu əsəri Güney Azərbaycan folklorunun müxtəlif nümunələrini toplayaraq hazırlayıb. İkincisi, bu folklor nümunələrinin yüksək səviyyədə polyak dilinə tərcümə edilməsi və həmin dilə uyğunlaşdırılmasıdır. Tərcümənin keyfiyyəti və orijinal mətnlə uyğunluğu, kitabın elmi dəyərini artıran əsas amillərdəndir. Növbəti mühüm aspekt isə kitabdakı mətnlərin dialekt xüsusiyyətlərinin qorunması ilə bağlıdır.

Afaq Xürrəmqızı, həmçinin Seraya Şapşalın milli kimliyi və ictimai-siyasi mövqeyini araşdırır. Müəllif Şapşalın öz dövründəki ictimai-siyasi vəziyyətə necə yanaşdığını, Azərbaycan xalqının mədəniyyətinə olan münasibətini və bu münasibətin əsərdə necə öz əksini tapdığını təhlil edir. Şapşalın özünəməxsus yanaşması və mədəni irsə verdiyi dəyər əsərin yalnız folklorşünaslıq baxımından deyil, həm də ictimai-siyasi aspektdən önəmli olduğunu göstərir.

Araşdırmanın sonunda müəllif əsərin Azərbaycan oxucusuna təqdimatını və Şapşalın kitaba yazdığı “Giriş”in elmi nəzəri əhəmiyyətini diqqətə çatdırır. Burada əsərin ümumi elmi konteksti və Şapşalın Azərbaycan folkloruna dair nəzəri mülahizələri oxuculara çatdırılır. Bu nəzəri mülahizələr Azərbaycan folklorunun tədqiqi üçün yeni yanaşmaların ortaya çıxmasına şərait yaradır və kitabın elmi təhlilini zənginləşdirir. Beləliklə, müəllifin təqdim etdiyi təhlil, Şapşalın əsərinin həm mədəni, həm də elmi əhəmiyyətini geniş şəkildə açır, bu əsərin Azərbaycan folklorunun Avropa elmi mühitində təmsil edilməsindəki rolunu vurğulayır.

Nəşrdə Afaq Xürrəmqızının analitik məqaləsi ilə yanaşı, Seraya Şapşalın kitabından seçilmiş mətnlər təqdim olunur. Buraya nağıllar, təmsillər, atalar sözləri, tapmacalar, bayatılar, Kərəmi nümunələri, şeirlər, dübbələr, eləcə də Azərbaycan türklərində işlənən titullar və yazı nümunələri daxildir. Bu materiallar həm elmi araşdırmalar, həm də müqayisəli folklor və dil tədqiqatları üçün zəngin mənbə rolunu oynayır.

“Seraya Şapşal və Güney Azərbaycan folkloru” kitabı folklorşünaslar, dialektoloqlar, filoloqlar və ümumilikdə Azərbaycan xalq mədəniyyətinin tarixini elmi aspektdən öyrənən mütəxəssislər üçün nəzərdə tutulub və Güney Azərbaycan folklor irsinin beynəlxalq elmi kontekstdə dəyərləndirilməsi baxımından mühüm töhfədir.

Kitabın elmi redaktoru filologiya elmləri doktoru, professor Gülər Abdullabəyova, rəyçiləri isə filologiya üzrə fəlsəfə doktoru, dosent Rza Xəlilov və filologiya elmləri doktoru, dosent Şakir Albalıyevdir.

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:186
embedMənbə:https://xalqqazeti.az
archiveBu xəbər 12 Yanvar 2026 18:57 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see355

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see301

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see274

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

18 Noyabr 2026 02:56see257

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see249

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see244

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see239

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see225

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see219

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see219

Vətən müharibəsinin xronikası: 16 oktyabrda Xocavəndin bir sıra kəndləri işğaldan azad edilib

18 Noyabr 2026 04:19see219

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see196

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see196

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see189

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

18 Noyabr 2026 17:22see188

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see180

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see178

Hansı qan analizi Alsheymeri 10 il öncədən xəbər verir?

18 Noyabr 2026 16:56see178

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

18 Noyabr 2026 20:00see177

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

18 Noyabr 2026 19:16see176
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri