Icma.az
close
up
RU
Menu

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

Seraya Şapşal irsi və Güney Azərbaycan folkloru tədqiq olunub

Seraya Şapşal irsi və Güney Azərbaycan folkloru tədqiq olunub

Xalq qazeti saytından verilən məlumata görə, Icma.az xəbər verir.

AMEA Folklor İnstitutunun Elmi şurasının qərarı ilə filologiya üzrə fəlsəfə doktoru, dosent Afaq Xürrəmqızının “Seraya Şapşal və Güney Azərbaycan folkloru” adlı elmi kitabı nəşr olunub. Kitab Güney Azərbaycan folklorunun Avropa elmi mühitində təqdimat tarixini araşdıran mühüm tədqiqat kimi diqqət çəkir.

İnstitutdan XQ-yə bildirilib ki, kitab karaim türkü, tanınmış türkoloq, şərqşünas və ictimai-siyasi xadim Seraya Şapşalın 1935-ci ildə Krakovda nəşr olunan “İran Azərbaycanı türklərinin xalq ədəbiyyatından nümunələr” adlı əsərinə həsr edilib. Həmin kitab Güney Azərbaycan xalq ədəbiyyatına dair ilk sistemli folklor antologiyalarından biri hesab olunur və Avropa türkologiyasında Azərbaycan folkloruna dair nadir mənbələr sırasında xüsusi yer tutur.

Seraya Şapşalın topladığı və nəşr etdiyi materiallarda bayatılar, atalar sözləri, nağıllar, lirik nümunələr və digər folklor janrları yer alır. Afaq Xürrəmqızının tədqiqatında bu mənbənin elmi dəyəri, toplanma prinsipləri, dil və üslub xüsusiyyətləri, eləcə də Güney Azərbaycan folklorunun Avropada öyrənilməsi kontekstində rolu geniş şəkildə təhlil olunur. Kitabın yenidən elmi dövriyyəyə daxil edilməsi müasir folklorşünaslıq və dilçilik, xüsusilə dialektologiya üçün mühüm əhəmiyyət daşıyır.

Afaq Xürrəmqızının araşdırmasında əvvəlcə Seraya Şapşalın əsərinin strukturuna diqqət yetirilir. Kitabın ilk hissəsi müəllifin polyak dilində yazdığı “Giriş”lə başlayır. Daha sonra Şapşal əsərini iki əsas hissəyə ayırır: “Epik” və “Lirik mətnlər”. Bu bölünmə Güney Azərbaycan folklorunun müxtəlif janrlarını sistemli şəkildə təqdim etməyi əks etdirir. Ardınca “Tərcümələr”, “Lüğət”, “Lüğətə əlavələr” və “Yazı nümunələri” təqdim edilir.

Daha sonra kitabın əhəmiyyətini vurğulayan müəllif əsərin bir neçə mühüm aspektdən dəyərli olduğunu bildirir. Birincisi, kitabın sahə araşdırmasının nəticəsi olmasıdır. Yəni Seraya Şapşal bu əsəri Güney Azərbaycan folklorunun müxtəlif nümunələrini toplayaraq hazırlayıb. İkincisi, bu folklor nümunələrinin yüksək səviyyədə polyak dilinə tərcümə edilməsi və həmin dilə uyğunlaşdırılmasıdır. Tərcümənin keyfiyyəti və orijinal mətnlə uyğunluğu, kitabın elmi dəyərini artıran əsas amillərdəndir. Növbəti mühüm aspekt isə kitabdakı mətnlərin dialekt xüsusiyyətlərinin qorunması ilə bağlıdır.

Afaq Xürrəmqızı, həmçinin Seraya Şapşalın milli kimliyi və ictimai-siyasi mövqeyini araşdırır. Müəllif Şapşalın öz dövründəki ictimai-siyasi vəziyyətə necə yanaşdığını, Azərbaycan xalqının mədəniyyətinə olan münasibətini və bu münasibətin əsərdə necə öz əksini tapdığını təhlil edir. Şapşalın özünəməxsus yanaşması və mədəni irsə verdiyi dəyər əsərin yalnız folklorşünaslıq baxımından deyil, həm də ictimai-siyasi aspektdən önəmli olduğunu göstərir.

Araşdırmanın sonunda müəllif əsərin Azərbaycan oxucusuna təqdimatını və Şapşalın kitaba yazdığı “Giriş”in elmi nəzəri əhəmiyyətini diqqətə çatdırır. Burada əsərin ümumi elmi konteksti və Şapşalın Azərbaycan folkloruna dair nəzəri mülahizələri oxuculara çatdırılır. Bu nəzəri mülahizələr Azərbaycan folklorunun tədqiqi üçün yeni yanaşmaların ortaya çıxmasına şərait yaradır və kitabın elmi təhlilini zənginləşdirir. Beləliklə, müəllifin təqdim etdiyi təhlil, Şapşalın əsərinin həm mədəni, həm də elmi əhəmiyyətini geniş şəkildə açır, bu əsərin Azərbaycan folklorunun Avropa elmi mühitində təmsil edilməsindəki rolunu vurğulayır.

Nəşrdə Afaq Xürrəmqızının analitik məqaləsi ilə yanaşı, Seraya Şapşalın kitabından seçilmiş mətnlər təqdim olunur. Buraya nağıllar, təmsillər, atalar sözləri, tapmacalar, bayatılar, Kərəmi nümunələri, şeirlər, dübbələr, eləcə də Azərbaycan türklərində işlənən titullar və yazı nümunələri daxildir. Bu materiallar həm elmi araşdırmalar, həm də müqayisəli folklor və dil tədqiqatları üçün zəngin mənbə rolunu oynayır.

“Seraya Şapşal və Güney Azərbaycan folkloru” kitabı folklorşünaslar, dialektoloqlar, filoloqlar və ümumilikdə Azərbaycan xalq mədəniyyətinin tarixini elmi aspektdən öyrənən mütəxəssislər üçün nəzərdə tutulub və Güney Azərbaycan folklor irsinin beynəlxalq elmi kontekstdə dəyərləndirilməsi baxımından mühüm töhfədir.

Kitabın elmi redaktoru filologiya elmləri doktoru, professor Gülər Abdullabəyova, rəyçiləri isə filologiya üzrə fəlsəfə doktoru, dosent Rza Xəlilov və filologiya elmləri doktoru, dosent Şakir Albalıyevdir.

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:192
embedMənbə:https://xalqqazeti.az
archiveBu xəbər 12 Yanvar 2026 18:57 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see340

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see332

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see330

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see329

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see281

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

19 Noyabr 2026 09:27see269

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see266

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see262

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see255

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

19 Noyabr 2026 14:04see254

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

19 Noyabr 2026 15:22see232

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see230

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see221

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see215

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see212

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see212

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

19 Noyabr 2026 18:45see200

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see196

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see189

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

19 Noyabr 2026 15:03see185
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri