Icma.az
close
up
RU
“Səssiz” gəlib qəfil aparan ölümlər Genetik amil, yoxsa...

“Səssiz” gəlib qəfil aparan ölümlər Genetik amil, yoxsa...

Icma.az bildirir, Moderator.az portalına istinadən.

Həkim deyir ki, ildə ən azı iki dəfə kardioloq müayinəsindən keçmək lazımdır 

Xəbər verildiyi kimi, Sumqayıtda Klassik Xalq Cəbhəsi Partiyasının (KXCP) sədri Mirmahmud Mirəlioğlunun 18 yaşlı nəvəsi Müşfiq Fəttayev ürək tutmasından dünyasını dəyişib. Gəncin səhhətindən heç bir şikayəti olmadığı, idmanla (boksla) məşğul olduğu deyilir. 

Maraqlıdır ki, illər öncə, 2009-cu ilin oktyabrında partiya sədrinin 11-ci sinif şagirdi olan oğlu Mircəlil Fəttayev də qəfil ürək tutmasından vəfat etmişdi. 2012-ci ildə isə partiya sədrinin 28 yaşlı qızı Mahirə qəfil dünyasını dəyişib. 4 il sonra, 2016-cı ildə onun bacısı oğlu, 11-ci sinif şagirdi Ümid yenə qəfil vəfat edib. 

Bu faciələrdə genetik amil, xroniki ürək qüsurları nə dərəcədə rol oynaya bilərdi? İnsanlar, valideynlər nələrə xüsusi diqqət etməlidir? Simptomsuz keçən ürək xəstəliklərindən necə qorunmalı?    

Həkim-kardioloq Jalə Abbasova mövzu ilə bağlı “Yeni Müsavat”a açıqlamasında bildirib ki, bu cür hallar ailədə irsi ürək patologiyalarının mövcudluğunu göstərir: “Bir ailədə bir neçə nəfərin qəfil ürək tutmasından vəfat etməsi həmin şəxslərdə irsi ürək xəstəliklərinin ola biləcəyini düşündürür. Belə hallarda ailə üzvləri, heç bir şikayətləri olmasa belə, ildə ən azı iki dəfə kardioloq müayinəsindən keçməlidirlər. Müayinə zamanı elektrokardioqrafiya (EKQ), exokardioqrafiya, ümumi və biokimyəvi qan analizləri, eləcə də qan laxtalanma göstəriciləri yoxlanılmalıdır”.

Həkim deyir ki, qəfil ürək tutmalarının müxtəlif səbəbləri var: “Bunlara uzun QT sindromu, Brugada sindromu, müxtəlif kardiomiopatiyalar, ritm pozğunluqları və anadangəlmə ürək qüsurları daxildir. Bəzi hallarda bu patologiyalar uzun müddət heç bir klinik əlamət vermir. Xəstə adi müayinəyə gəldikdə belə, EKQ vasitəsilə ritm pozğunluqları, exokardioqrafiya ilə isə anadangəlmə ürək qüsurları aşkar edilə bilər.

Əgər xəstə ürək döyüntüsündən şikayət edirsə, sutkalıq Holter monitorinqi vasitəsilə gün ərzində ürək ritmini qeydə alırıq və gizli ritm pozğunluqlarını müəyyən edə bilirik. Ona görə də biz hər zaman vurğulayırıq ki, kardioloji müayinələr yalnız şikayət olduqda deyil, profilaktik məqsədlə də aparılmalıdır. Çünki şikayət yarananda artıq xəstəliyin gecikmiş mərhələsi ilə qarşılaşırıq. Ailəsində gənc yaşlarda qəfil ölüm halları olan şəxslər uşaqlıq dövründən etibarən, heç bir simptom olmasa belə, mütəmadi olaraq kardioloji müayinələrdən keçməlidirlər".

Dünyada tanınmış kardioloqların fikirlərinə görə də, bir ailədə gənc yaşlarda baş verən ardıcıl qəfil ölümlər təsadüf hesab edilmir və əksər hallarda irsi ürək xəstəlikləri ilə əlaqələndirilir. Harvard Tibb Məktəbi ilə əməkdaşlıq etmiş, hipertrofik kardiomiopatiya üzrə aparıcı mütəxəssis Barry J. Maron bildirir ki, gənclərdə və idmanla məşğul olan şəxslərdə qəfil ürək ölümü çox zaman əvvəldən simptom verməyən genetik ürək patologiyalarının nəticəsidir. Onun sözlərinə görə, ailə tarixçəsində bir neçə belə ölüm halı varsa, bu artıq ciddi tibbi xəbərdarlıqdır və həmin ailə üzvləri şikayətləri olmasa belə mütləq kardioloji və genetik müayinələrdən keçməlidirlər.

Mayo Klinikasının genetik ürək ritm pozğunluqları üzrə tanınmış mütəxəssisi Michael Ackerman qeyd edir ki, uzun QT sindromu, Brugada sindromu və digər irsi aritmiyalar uzun müddət heç bir əlamət vermədən inkişaf edə bilər. Onun sözlərinə görə, bu xəstəliklərdə ilk simptom bəzən elə qəfil ölüm olur. Ackerman hesab edir ki, ailəsində izah olunmayan erkən ölümlər olan şəxslər uşaqlıq dövründən etibarən elektrokardioqrafiya, exokardioqrafiya və riskli hallarda genetik testlərdən keçməlidir. Xüsusilə idmanla məşğul olan gənclər üçün kardioloji nəzarət daha ciddi aparılmalıdır.

Londonun St. George’s Universitetinin idman kardiologiyası üzrə aparıcı mütəxəssisi Sanjay Sharma isə vurğulayır ki, “idman ürəyi hər zaman qoruyur” fikri bütün hallarda doğru deyil. Onun sözlərinə görə, irsi ürək xəstəlikləri olan gənclərdə intensiv fiziki yüklənmə, xüsusilə boks, futbol və digər yüksək gərginlik tələb edən idman növləri qəfil ürək dayanması riskini artıra bilər. Məhz bu səbəbdən bir çox Avropa ölkələrində gənc idmançılar üçün məcburi EKQ müayinələri tətbiq olunur.

Dünya miqyasında ən nüfuzlu kardioloqlardan biri hesab olunan Valentin Fuster də profilaktik müayinələrin əhəmiyyətini xüsusi qeyd edir. O bildirir ki, ürək xəstəliklərinin ən təhlükəli tərəfi onların uzun müddət simptomsuz keçməsidir və müayinələr aparılmadıqda ilk əlamət çox zaman faciə ilə nəticələnir. Fuster valideynlərə tövsiyə edir ki, uşaqlarda səbəbsiz huş itirmə, tez-tez halsızlıq, ürək döyüntüsü kimi hallar heç vaxt diqqətdən kənarda qalmamalı, ailə tarixçəsində olan ürək problemləri həkimdən gizlədilməməlidir.

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:197
embedMənbə:https://moderator.az
archiveBu xəbər 20 Dekabr 2025 09:55 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see387

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see365

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see352

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see314

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

17 Noyabr 2026 23:18see293

İki zəhərli ilanı təyyarəyə keçirmək istədi

17 Noyabr 2026 23:17see275

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see264

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

18 Noyabr 2026 02:03see262

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

18 Noyabr 2026 00:46see259

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see254

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

18 Noyabr 2026 01:52see238

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

18 Noyabr 2026 01:24see238

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

18 Noyabr 2026 02:56see237

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see231

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see226

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see224

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see206

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see206

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see203

Vətən müharibəsinin xronikası: 16 oktyabrda Xocavəndin bir sıra kəndləri işğaldan azad edilib

18 Noyabr 2026 04:19see200
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri