Siyasi, iqtisadi və təhlükəsizlik baxımından yeni mərhələ

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyevin oktyabrın 9-da Düşənbəyə səfəri və oktyabrın 10-da keçirilmiş MDB Dövlət Başçıları Şurasının iclasında iştirakı postsovet məkanında siyasi, iqtisadi və təhlükəsizlik baxımından yeni mərhələnin başlanğıcı kimi qiymətləndirilir. Bu səfər sadəcə rəsmi iştirak deyil, həm də strateji dialoqun dərinləşdirilməsi, diplomatik tarazlıqların yenidən qurulması və regional əməkdaşlığın canlanması baxımından xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Azərbaycan üçün MDB çərçivəsində aktiv fəaliyyət həm çoxtərəfli, həm də ikitərəfli əlaqələrin gücləndirilməsi baxımından önəmlidir. Müstəqil Dövlətlər Birliyi uzun illərdir ki, postsovet regionunda siyasi, iqtisadi və humanitar əməkdaşlığın əsas platformalarından biri kimi çıxış edir. Lakin dəyişən beynəlxalq reallıqlar və yeni güc mərkəzlərinin formalaşması bu qurumun fəaliyyətinə yeni baxış tələb edir. Bu şəraitdə Azərbaycanın MDB-də fəal iştirakı ölkənin çoxşaxəli və balanslaşdırılmış xarici siyasətinin mühüm istiqamətlərindən biri kimi qalır. Cənab İlham Əliyevin Düşənbə səfəri məhz bu siyasətin ardıcıl və praqmatik şəkildə həyata keçirilməsinin bariz nümunəsidir.Azərbaycan MDB müstəvisində əməkdaşlığı regional sabitlik, iqtisadi tərəfdaşlıq və təhlükəsizlik sahəsində koordinasiyanın gücləndirilməsi baxımından vacib hesab edir. Son illərdə ölkəmizin bu birlikdə rolu təkcə iqtisadi müstəvidə deyil, həm də siyasi, mədəni və humanitar istiqamətlərdə nəzərəçarpacaq dərəcədə artıb. MDB formatı Azərbaycanın həm təhlükəsizlik məsələlərində, həm də nəqliyyat və logistika şəbəkələrinin genişləndirilməsində mövqeyini daha da gücləndirir. Bu baxımdan cənab İlham Əliyevin Düşənbəyə səfəri təkcə iqtisadi əməkdaşlıq deyil, həm də təhlükəsizlik və diplomatik koordinasiya baxımından xüsusi dəyərə malikdir.Səfər çərçivəsində cənab İlham Əliyev Tacikistan Prezidenti Emoməli Rəhmonla da əhəmiyyətli görüş keçirib. Azərbaycan–Tacikistan münasibətləri qarşılıqlı hörmət və dostluq prinsiplərinə əsaslanır. Görüşdə iqtisadiyyat, enerji, kənd təsərrüfatı, nəqliyyat və humanitar sahələrdə əməkdaşlığın genişləndirilməsi müzakirə olunub. Hər iki lider qarşılıqlı səfərlərin intensivləşdirilməsinin və yeni birgə layihələrin reallaşdırılmasının vacibliyini vurğulayıb. Azərbaycan üçün Tacikistan Mərkəzi Asiyaya strateji çıxış nöqtəsi, Tacikistan üçün isə Azərbaycan Xəzər dənizi vasitəsilə Qərbə uzanan mühüm körpüdür. Bu baxımdan iki ölkə arasında əlaqələrin dərinləşməsi qarşılıqlı maraqlara xidmət edir. Eyni zamanda mədəni və humanitar mübadilələrin genişləndirilməsi, təhsil sahəsində əməkdaşlıq və birgə təşəbbüslərin reallaşdırılması məsələləri də diqqət mərkəzində olub. Tacikistan tərəfi Azərbaycanın müasir idarəçilik modeli və bərpa təcrübəsini uğurlu nümunə kimi qiymətləndirib.MDB Dövlət Başçıları Şurasının iclasında regional əməkdaşlığın gələcək istiqamətləri üzrə bir sıra strateji qərarların qəbul ediləcəyi gözlənilir. Gündəlikdə təhlükəsizlik və müdafiə məsələlərinin yenidən qurulması, antiterror mübarizəsində birgə fəaliyyət, sərhəd təhlükəsizliyi, kiber müdafiə və hərbi-texniki əməkdaşlıq kimi mövzular yer alır. Eyni zamanda iqtisadi əlaqələrin dərinləşdirilməsi, ticarət prosedurlarının sadələşdirilməsi və tranzit-logistika marşrutlarının əlaqələndirilməsi də müzakirə olunur. Azərbaycan bu istiqamətlərdə təcrübəli və təşəbbüskar tərəfdaş kimi çıxış edir. Orta Dəhliz, Bakı–Tbilisi–Qars dəmir yolu və Bakı Beynəlxalq Dəniz Limanı kimi layihələr cənab İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə MDB ölkələri arasında iqtisadi əlaqələrin genişlənməsinə mühüm töhfə verir. Düşənbə iclası bu baxımdan birliyin iqtisadi inteqrasiyasının yeni mərhələsinə təkan verə bilər. Ümumilikdə, səfər Azərbaycanın çoxvektorlu diplomatiyasının ardıcıl şəkildə həyata keçirildiyini bir daha sübut etdi. Cənab İlham Əliyevin Düşənbəyə səfəri Azərbaycanın regionda və MDB məkanında təşəbbüskar, etibarlı və sabitləşdirici qüvvə olduğunu nümayiş etdirdi. Bu səfər həm Azərbaycanın beynəlxalq nüfuzunun möhkəmlənməsi, həm də regional siyasətdə fəallığının artması baxımından strateji əhəmiyyətə malikdir. Yaxın perspektivdə cənab İlham Əliyevin MDB çərçivəsində qəbul edilən qərarlarda aktiv rolu və yeni təşəbbüslərlə çıxış etməsi gözlənilir. Uzunmüddətli baxımdan isə bu səfər Azərbaycanın regional liderlik mövqelərini daha da gücləndirəcək, MDB-də modernləşmə və islahat proseslərinə real töhfə verəcək. Birliyin fəaliyyətinin effektivliyinin artırılması üçün yeni yanaşmalar zəruridir və Azərbaycan bu istiqamətdə həm siyasi, həm də praktik səviyyədə aparıcı rol oynayır.
Zaur Mehdiyev,
YAP Gədəbəy rayon təşkilatının sədr müavini