Icma.az
close
up
RU
Smartfondan həddindən artıq istifadə gözlənilməz təhlükə YARADIR

Smartfondan həddindən artıq istifadə gözlənilməz təhlükə YARADIR

Redaktor.az portalından əldə olunan məlumata əsasən, Icma.az xəbər verir.

Smartfondan həddindən artıq istifadə edən insanların sosial təcridi beyin səviyyəsində daha ağrılı yaşadığı məlum olub. Bu qənaətə Almaniyalı alimlər gəlib.

Redaktor.az xəbər verir ki, araşdırmanın nəticələri "Computers in Human Behavior" elmi jurnalında dərc olunub.

Son illərdə smartfonlardan həddindən artıq istifadə getdikcə davranış asılılığının bir forması kimi qiymətləndirilir. Lakin indiyədək aparılan tədqiqatların əksəriyyəti əsasən mükafat mexanizmlərinə və idrak nəzarətinə fokuslanıb, mobil texnologiyaların sosial xarakteri isə kifayət qədər nəzərə alınmayıb. Halbuki smartfonlar sosial əlaqələrin qorunmasında əsas vasitə rolunu oynayır və sosial təcrid qorxusu kompulsiv istifadənin formalaşmasında mühüm amil ola bilər.

Heydelberq Universiteti Xəstəxanasından Robert Kristian Volfun rəhbərlik etdiyi tədqiqat qrupu müxtəlif dərəcədə smartfona bağlılığı olan insanların beyninin sosial rədd edilməyə necə reaksiya verdiyini araşdırıb. Tədqiqatda 18–30 yaş aralığında, nevroloji və psixi pozuntusu olmayan 41 nəfər iştirak edib. Sorğu nəticələrinə əsasən iştirakçılar smartfondan həddindən artıq istifadə edənlər və nəzarət qrupuna bölünüb.

Funksional MRT müayinəsi zamanı iştirakçılar sosial daxilolma və xaricolmanı simulyasiya edən Cyberball adlı virtual oyunu oynayıblar. Oyunun “rədd edilmə” mərhələsində virtual tərəfdaşlar iştirakçıya top ötürməyi dayandıraraq onun görməzdən gəlinməsi hissini yaradıblar.

Skan nəticələri göstərib ki, smartfondan həddindən artıq istifadə edən şəxslərdə sosial təcrid zamanı beynin sağ yarımkürəsində yerləşən orta singulat korteksdə sosial-emosional ağrı ilə əlaqəli sahədə aktivlik əhəmiyyətli dərəcədə artır. Eyni zamanda, yuxarı alın payında da aktivliyin yüksəldiyi müşahidə olunub. Nəzarət qrupunda isə əsasən diqqət və sensor emalla bağlı olan təpə payı aktivləşib, emosional distreslə əlaqəli sahələr isə daha az iştirak edib.

Alimlər bu fərqləri sosial rədd edilməyə qarşı artmış həssaslığın göstəricisi kimi dəyərləndirirlər. Onların fikrincə, sosial təcridi daha ağrılı yaşayan insanlar üçün smartfon “qoruyucu alətə” çevrilə bilər, yəni daim əlaqədə qalmaq və mənfi emosiyalardan qaçmaq vasitəsi kimi istifadə oluna bilər.

Əlavə sorğular da göstərib ki, smartfondan həddindən artıq istifadə edən iştirakçılar “imkanları qaçırmaq qorxusu”nu (FOMO) daha tez-tez yaşayırlar. Bu göstərici birbaşa beyin aktivliyi ilə əlaqəli olmasa da, alimlərin qənaətinə görə, daimi rəqəmsal əlaqə ehtiyacını gücləndirə bilər.

Tədqiqatın nəticələri göstərir ki, smartfondan həddindən artıq istifadə təkcə həzz axtarışı ilə deyil, həm də sosial-emosional diskomfortla mübarizə cəhdi ilə bağlı ola bilər. Mütəxəssislər hesab edirlər ki, emosional və sosial həssaslığın nəzərə alınması rəqəmsal asılılığın qarşısının alınması və korreksiyası üçün daha effektiv strategiyaların hazırlanmasına kömək edə bilər.

Nuriyyə NATİQQIZI

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:173
embedMənbə:https://redaktor.az
archiveBu xəbər 16 Yanvar 2026 18:17 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see307

Kanadada minlərlə tələbə etiraz aksiyası keçirdi

15 Noyabr 2026 00:51see297

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see281

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see279

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see273

Britaniya Rusiya hərbi bazalarını vurmalıdır

15 Noyabr 2026 01:26see271

Bitkoinin qiyməti 66 min dollardan aşağı düşdü

15 Noyabr 2026 01:34see253

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

15 Noyabr 2026 14:28see224

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

15 Noyabr 2026 13:13see219

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see219

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

15 Noyabr 2026 13:53see216

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

15 Noyabr 2026 19:14see213

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

15 Noyabr 2026 13:40see207

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see203

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see197

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

15 Noyabr 2026 16:38see194

Tuxel İspaniya mediasına sərt reaksiya verdi: “Siz özünüz qalmaqal yaradırsınız”

15 Noyabr 2026 02:17see191

Yuxusuz gecədən sonra bunu edin

15 Noyabr 2026 02:02see188

2040 cı ilə qədər qlobal iqtisadiyyatda nə baş verəcək: Azərbaycan hansı mövqedə olacaq?

15 Noyabr 2026 14:02see180

91 yaşlı əfsanəvi aktrisa uzun fasilədən sonra ictimaiyyət qarşısına çıxdı

15 Noyabr 2026 02:58see179
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri