Icma.az
close
up
RU
Smartfondan həddindən artıq istifadə gözlənilməz təhlükə YARADIR

Smartfondan həddindən artıq istifadə gözlənilməz təhlükə YARADIR

Redaktor.az portalından əldə olunan məlumata əsasən, Icma.az xəbər verir.

Smartfondan həddindən artıq istifadə edən insanların sosial təcridi beyin səviyyəsində daha ağrılı yaşadığı məlum olub. Bu qənaətə Almaniyalı alimlər gəlib.

Redaktor.az xəbər verir ki, araşdırmanın nəticələri "Computers in Human Behavior" elmi jurnalında dərc olunub.

Son illərdə smartfonlardan həddindən artıq istifadə getdikcə davranış asılılığının bir forması kimi qiymətləndirilir. Lakin indiyədək aparılan tədqiqatların əksəriyyəti əsasən mükafat mexanizmlərinə və idrak nəzarətinə fokuslanıb, mobil texnologiyaların sosial xarakteri isə kifayət qədər nəzərə alınmayıb. Halbuki smartfonlar sosial əlaqələrin qorunmasında əsas vasitə rolunu oynayır və sosial təcrid qorxusu kompulsiv istifadənin formalaşmasında mühüm amil ola bilər.

Heydelberq Universiteti Xəstəxanasından Robert Kristian Volfun rəhbərlik etdiyi tədqiqat qrupu müxtəlif dərəcədə smartfona bağlılığı olan insanların beyninin sosial rədd edilməyə necə reaksiya verdiyini araşdırıb. Tədqiqatda 18–30 yaş aralığında, nevroloji və psixi pozuntusu olmayan 41 nəfər iştirak edib. Sorğu nəticələrinə əsasən iştirakçılar smartfondan həddindən artıq istifadə edənlər və nəzarət qrupuna bölünüb.

Funksional MRT müayinəsi zamanı iştirakçılar sosial daxilolma və xaricolmanı simulyasiya edən Cyberball adlı virtual oyunu oynayıblar. Oyunun “rədd edilmə” mərhələsində virtual tərəfdaşlar iştirakçıya top ötürməyi dayandıraraq onun görməzdən gəlinməsi hissini yaradıblar.

Skan nəticələri göstərib ki, smartfondan həddindən artıq istifadə edən şəxslərdə sosial təcrid zamanı beynin sağ yarımkürəsində yerləşən orta singulat korteksdə sosial-emosional ağrı ilə əlaqəli sahədə aktivlik əhəmiyyətli dərəcədə artır. Eyni zamanda, yuxarı alın payında da aktivliyin yüksəldiyi müşahidə olunub. Nəzarət qrupunda isə əsasən diqqət və sensor emalla bağlı olan təpə payı aktivləşib, emosional distreslə əlaqəli sahələr isə daha az iştirak edib.

Alimlər bu fərqləri sosial rədd edilməyə qarşı artmış həssaslığın göstəricisi kimi dəyərləndirirlər. Onların fikrincə, sosial təcridi daha ağrılı yaşayan insanlar üçün smartfon “qoruyucu alətə” çevrilə bilər, yəni daim əlaqədə qalmaq və mənfi emosiyalardan qaçmaq vasitəsi kimi istifadə oluna bilər.

Əlavə sorğular da göstərib ki, smartfondan həddindən artıq istifadə edən iştirakçılar “imkanları qaçırmaq qorxusu”nu (FOMO) daha tez-tez yaşayırlar. Bu göstərici birbaşa beyin aktivliyi ilə əlaqəli olmasa da, alimlərin qənaətinə görə, daimi rəqəmsal əlaqə ehtiyacını gücləndirə bilər.

Tədqiqatın nəticələri göstərir ki, smartfondan həddindən artıq istifadə təkcə həzz axtarışı ilə deyil, həm də sosial-emosional diskomfortla mübarizə cəhdi ilə bağlı ola bilər. Mütəxəssislər hesab edirlər ki, emosional və sosial həssaslığın nəzərə alınması rəqəmsal asılılığın qarşısının alınması və korreksiyası üçün daha effektiv strategiyaların hazırlanmasına kömək edə bilər.

Nuriyyə NATİQQIZI

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:199
embedMənbə:https://redaktor.az
archiveBu xəbər 16 Yanvar 2026 18:17 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see359

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see337

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see276

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see266

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see266

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see265

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see258

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see253

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see248

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see244

Dövlətçilik məfkurəsinə sədaqətin təcəssümü ŞƏRH

20 Noyabr 2026 21:27see238

YAP Nizami rayon təşkilatının növbəti yeni ərazi partiya təşkilatı təsis edilib

20 Noyabr 2026 20:43see236

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see235

“Unudulmaz bir hekayə yazmağa çalışacağıq” Dambrauskas

20 Noyabr 2026 21:24see234

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see231

Liderlər razılığa gəldi: Süni intellektin hərbi əməliyyatlara müdaxiləsi məhdudlaşdırılır

20 Noyabr 2026 21:29see223

“Xəstələr bilmir hara getsin, hara qaçsın” Onkoloji müalicə ilə bağlı ÇAĞIRIŞ

20 Noyabr 2026 17:30see222

Mən Ukraynada Prezident olsaydım... Tramp Putinlə söhbətində danışdı

20 Noyabr 2026 22:29see221

Ağdamda yaradıcı master klas təşkil olundu FOTO

20 Noyabr 2026 21:05see199

Cennifer Lopesdən ETİRAF: “Altı ay dayanmadan ağladım”

20 Noyabr 2026 19:20see197
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri