Icma.az
close
up
RU
Menu

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

Smartfondan həddindən artıq istifadə gözlənilməz təhlükə YARADIR

Smartfondan həddindən artıq istifadə gözlənilməz təhlükə YARADIR

Redaktor.az portalından əldə olunan məlumata əsasən, Icma.az xəbər verir.

Smartfondan həddindən artıq istifadə edən insanların sosial təcridi beyin səviyyəsində daha ağrılı yaşadığı məlum olub. Bu qənaətə Almaniyalı alimlər gəlib.

Redaktor.az xəbər verir ki, araşdırmanın nəticələri "Computers in Human Behavior" elmi jurnalında dərc olunub.

Son illərdə smartfonlardan həddindən artıq istifadə getdikcə davranış asılılığının bir forması kimi qiymətləndirilir. Lakin indiyədək aparılan tədqiqatların əksəriyyəti əsasən mükafat mexanizmlərinə və idrak nəzarətinə fokuslanıb, mobil texnologiyaların sosial xarakteri isə kifayət qədər nəzərə alınmayıb. Halbuki smartfonlar sosial əlaqələrin qorunmasında əsas vasitə rolunu oynayır və sosial təcrid qorxusu kompulsiv istifadənin formalaşmasında mühüm amil ola bilər.

Heydelberq Universiteti Xəstəxanasından Robert Kristian Volfun rəhbərlik etdiyi tədqiqat qrupu müxtəlif dərəcədə smartfona bağlılığı olan insanların beyninin sosial rədd edilməyə necə reaksiya verdiyini araşdırıb. Tədqiqatda 18–30 yaş aralığında, nevroloji və psixi pozuntusu olmayan 41 nəfər iştirak edib. Sorğu nəticələrinə əsasən iştirakçılar smartfondan həddindən artıq istifadə edənlər və nəzarət qrupuna bölünüb.

Funksional MRT müayinəsi zamanı iştirakçılar sosial daxilolma və xaricolmanı simulyasiya edən Cyberball adlı virtual oyunu oynayıblar. Oyunun “rədd edilmə” mərhələsində virtual tərəfdaşlar iştirakçıya top ötürməyi dayandıraraq onun görməzdən gəlinməsi hissini yaradıblar.

Skan nəticələri göstərib ki, smartfondan həddindən artıq istifadə edən şəxslərdə sosial təcrid zamanı beynin sağ yarımkürəsində yerləşən orta singulat korteksdə sosial-emosional ağrı ilə əlaqəli sahədə aktivlik əhəmiyyətli dərəcədə artır. Eyni zamanda, yuxarı alın payında da aktivliyin yüksəldiyi müşahidə olunub. Nəzarət qrupunda isə əsasən diqqət və sensor emalla bağlı olan təpə payı aktivləşib, emosional distreslə əlaqəli sahələr isə daha az iştirak edib.

Alimlər bu fərqləri sosial rədd edilməyə qarşı artmış həssaslığın göstəricisi kimi dəyərləndirirlər. Onların fikrincə, sosial təcridi daha ağrılı yaşayan insanlar üçün smartfon “qoruyucu alətə” çevrilə bilər, yəni daim əlaqədə qalmaq və mənfi emosiyalardan qaçmaq vasitəsi kimi istifadə oluna bilər.

Əlavə sorğular da göstərib ki, smartfondan həddindən artıq istifadə edən iştirakçılar “imkanları qaçırmaq qorxusu”nu (FOMO) daha tez-tez yaşayırlar. Bu göstərici birbaşa beyin aktivliyi ilə əlaqəli olmasa da, alimlərin qənaətinə görə, daimi rəqəmsal əlaqə ehtiyacını gücləndirə bilər.

Tədqiqatın nəticələri göstərir ki, smartfondan həddindən artıq istifadə təkcə həzz axtarışı ilə deyil, həm də sosial-emosional diskomfortla mübarizə cəhdi ilə bağlı ola bilər. Mütəxəssislər hesab edirlər ki, emosional və sosial həssaslığın nəzərə alınması rəqəmsal asılılığın qarşısının alınması və korreksiyası üçün daha effektiv strategiyaların hazırlanmasına kömək edə bilər.

Nuriyyə NATİQQIZI

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:196
embedMənbə:https://redaktor.az
archiveBu xəbər 16 Yanvar 2026 18:17 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

19 Noyabr 2026 09:27see311

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see309

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see286

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

19 Noyabr 2026 14:04see283

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

19 Noyabr 2026 15:22see266

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see259

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see251

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see249

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see241

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see240

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

19 Noyabr 2026 18:45see237

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see225

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

19 Noyabr 2026 13:48see216

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see214

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

19 Noyabr 2026 15:03see211

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

20 Noyabr 2026 00:06see201

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

19 Noyabr 2026 17:30see196

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see190

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see190

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see190
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri