Sosial etimadın azalması insan davranışlarını necə dəyişir?

Sosioloqların fikrincə, cəmiyyətdə insanların bir-birinə qarşı ehtiyatlı və bəzən həddindən artıq müdafiə mövqeyi tutması sosial etimadın zəifləməsi ilə bağlıdır.

Sosial etimad aşağı olduqda fərdlər öz davranışlarının yanlış yozulacağından çəkinir, bu da gündəlik ünsiyyətdə gərginlik yaradır.

Mütəxəssislər qeyd edir ki, belə mühitdə insanlar əsas enerjisini özünü qorumağa yönəldir. Bu isə həm şəxsi inkişafın, həm də ictimai fəallığın azalmasına səbəb olur. İnsanlar kömək etmək, açıq fikir bildirmək və ya təşəbbüs göstərməkdən çəkinir, çünki yanlış anlaşılmaq və ya əsassız ittihamlarla üzləşmək riski yüksək olur.

Sosioloji yanaşmaya görə, bu halın yaranmasında bir neçə amil rol oynayır. Bunlara informasiya yayımının sürətlənməsi, şayiələrin tez yayılması, məsuliyyətsiz davranışların cəzasız qalması və ictimai nəzarətin qeyri-sağlam formaları daxildir.

Belə şəraitdə əsassız ittihamlar və böhtan xarakterli fikirlər daha tez yayılır və geniş kütlələr tərəfindən yoxlanılmadan qəbul edilir.

Mütəxəssislər vurğulayır ki, cəmiyyət daxilində mənəvi dəyərlərin zəifləməsi də bu prosesə təsir edir. Yaş, status və ya sosial mövqe fərqi olmadan bəzi şəxslərin etik normaları pozması ümumi etimad mühitini daha da sarsıdır.

Sosioloqlar hesab edir ki, çıxış yolu kimi ictimai məsuliyyətin artırılması, doğru məlumatlandırma mühitinin gücləndirilməsi və fərdlər arasında qarşılıqlı hörmətin təşviqi vacibdir. Eyni zamanda, tənqidi düşüncə bacarıqlarının inkişafı insanların yayılan məlumatları süzgəcdən keçirməsinə kömək edə bilər.

İlhamə Məmmədova

Gununsesi.info