Icma.az
close
up
RU
Sosial şəbəkədə təhqir, nifrət, başqasını alçatma... Qanun nə deyir?

Sosial şəbəkədə təhqir, nifrət, başqasını alçatma... Qanun nə deyir?

Icma.az bildirir, Bakivaxti portalına istinadən.

Həyatımızda texnologiya sahəsində yeni dövrün başlaması heç kəsə sirr deyil. Bu dövrdə insanların həyatı sözün əsl mənasında internetdən asılı bir vəziyyətdədir.

Artıq texnoloji avadanlıqlar və internetdən gündəlik istifadə həyatımızın ayrılmaz parçasına çevrilib. Bu isə o deməkdir ki, insanların gününün çox hissəsini sosial şəbəkələrdə keçirməsi də adiləşib. Lakin heç də bütün istifadəçilər sosial şəbəkələrdən yaxşı niyyət üçün etmirlər.

Xüsusən də son illər sosial şəbəkələrdə nifrət dili sürətlə yayılıb. İnsanlar heç çəkinmədən başqalarını təhqir edə və alçalda bilirlər.

Sosial şəbəkələrdə bu cür xoşagəlməz halların qarşısını almaq üçün hüquqi və etik çərçivə varmı? Sosial şəbəkədə başqasını təhqir edən insanı hansı cərimə və ya cəzalar gözləyə bilər?

Mövzu ilə bağlı hüquqşünas Ellada Bayramova Bakıvaxtı.az-a açıqlamasında bildirib ki, internet və sosial şəbəkələr artıq sadəcə informasiya mübadiləsi vasitəsi deyil, eyni zamanda ictimai rəyin formalaşdığı, sosial münasibətlərin qurulduğu əsas platformalara çevrilib. Lakin bu geniş imkanlar fonunda yeni risklər də meydana çıxır. Onlardan ən təhlükəlilərindən biri sosial şəbəkələrdə nifrət dili, təhqir və alçaldıcı ifadələrin normallaşmasıdır:

"Bu gün sosial şəbəkələrdə anonimlik və məsuliyyətsizlik bir çox istifadəçiləri hüquqi və etik sərhədləri aşmağa sövq edir. İnsanlar real həyatda cəsarət etmədikləri davranışları virtual məkanda rahatlıqla nümayiş etdirir, başqalarının şərəf və ləyaqətini alçaldan ifadələrdən çəkinmirlər. Bu isə cəmiyyət daxilində gərginlik yaradır, sosial münasibətləri zədələyir və hüquqi müdaxiləni zəruri edir”.

Müsahibimiz bildirib ki, adətən sosial şəbəkələrdə nifrət dili və təhqir hallarına haqq qazandırmaq üçün "ifadə azadlığı" anlayışına istinad edilir. Halbuki həm beynəlxalq hüquqda, həm də Azərbaycan Respublikasının qanunvericiliyində ifadə azadlığı mütləq hüquq kimi tanınmır:

“Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 47-ci maddəsi fikir və söz azadlığını təmin etsə də, eyni zamanda bu azadlığın başqa şəxslərin hüquq və azadlıqlarını, şərəf və ləyaqətini pozmamalı olduğunu açıq şəkildə qeyd edir. Deməli, sosial şəbəkədə yazılan hər fikir hüquqi toxunulmazlıq qazanmır. Şəxsin ləyaqətini alçaldan, təhqir və ya nifrət yayan ifadələr artıq ifadə azadlığı çərçivəsindən çıxaraq hüquqi məsuliyyət doğuran hərəkətə çevrilir".

Ellada Bayramova: Sosial şəbəkələrdə nifrət dili və təhqir hallarına haqq qazandırmaq üçün "ifadə azadlığı" anlayışına istinad edilir

Cəmiyyətdə geniş yayılmış yanlış təsəvvürlərdən birinin sosial şəbəkələrdə yazılanların "real həyat" hesab edilmədiyini vurğulayan E.Bayramova qeyd edib ki, virtual mühitdə törədilən hüquq pozuntuları real hüquqi məsuliyyət yaradır.

"Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsinə əsasən, şəxsin şərəf və ləyaqətinə, işgüzar nüfuzuna xələl gətirən məlumatların yayılması hüquq pozuntusu hesab olunur. Sosial şəbəkədə yazılan təhqirəmiz status, şərh və ya paylaşım "məlumatın yayılması" anlayışına tam şəkildə daxildir. Zərərçəkmiş şəxs məhkəməyə müraciət edərək təkzib, mənəvi zərərin ödənilməsi və paylaşımın silinməsi tələbi irəli sürə bilər. Bununla yanaşı, İnzibati Xətalar Məcəlləsi təhqir və böhtan hallarına görə inzibati məsuliyyət nəzərdə tutur. Sosial şəbəkədə bir şəxsi açıq şəkildə alçaldan ifadələr işlədən istifadəçi cərimə və ya inzibati tənbehə məruz qala bilər. Sosial şəbəkələrdə başqasını təhqir etmək həm inzibati, həm də cinayət məsuliyyəti yaradır. Belə ki, şəxsiyyətin ləyaqətini alçaldan söyüş və ya qeyri-etik ifadələr işlətməyin cəriməsi 1000 manatdan 1500 manatadəkdir. Bundan başqa, ictimai işlər 240 saatdan 480 saatadək, islah işləri 1 ilədək müddətə davam edə bilir. Həmçinin 6 ayadək müddətinə azadlıqdan məhrumetmə halı da mövcuddur", - deyə hüquqşünas əlavə edib.

Hüquqşünas onu da vurğulayıb ki, nifrət dili milli, irqi, dini və ya sosial mənsubiyyətə görə yönəldildikdə artıq cinayət məsuliyyəti gündəmə gəlir. Azərbaycan Respublikasının Cinayət Məcəlləsi belə əməlləri cəmiyyət üçün təhlükəli hesab edir və azadlığın məhdudlaşdırılması da daxil olmaqla, ciddi sanksiyalar müəyyən edir.

Gülşən Şərif

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:165
embedMənbə:https://bakivaxti.az
archiveBu xəbər 22 Dekabr 2025 12:25 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see355

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see301

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see274

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

18 Noyabr 2026 02:56see257

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see249

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see244

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see239

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see225

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see219

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see219

Vətən müharibəsinin xronikası: 16 oktyabrda Xocavəndin bir sıra kəndləri işğaldan azad edilib

18 Noyabr 2026 04:19see219

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see196

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see196

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see189

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

18 Noyabr 2026 17:22see188

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see180

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see178

Hansı qan analizi Alsheymeri 10 il öncədən xəbər verir?

18 Noyabr 2026 16:56see178

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

18 Noyabr 2026 20:00see177

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

18 Noyabr 2026 19:16see176
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri