Icma.az
close
up
RU
Sosial şəbəkədə təhqir, nifrət, başqasını alçatma... Qanun nə deyir?

Sosial şəbəkədə təhqir, nifrət, başqasını alçatma... Qanun nə deyir?

Icma.az bildirir, Bakivaxti portalına istinadən.

Həyatımızda texnologiya sahəsində yeni dövrün başlaması heç kəsə sirr deyil. Bu dövrdə insanların həyatı sözün əsl mənasında internetdən asılı bir vəziyyətdədir.

Artıq texnoloji avadanlıqlar və internetdən gündəlik istifadə həyatımızın ayrılmaz parçasına çevrilib. Bu isə o deməkdir ki, insanların gününün çox hissəsini sosial şəbəkələrdə keçirməsi də adiləşib. Lakin heç də bütün istifadəçilər sosial şəbəkələrdən yaxşı niyyət üçün etmirlər.

Xüsusən də son illər sosial şəbəkələrdə nifrət dili sürətlə yayılıb. İnsanlar heç çəkinmədən başqalarını təhqir edə və alçalda bilirlər.

Sosial şəbəkələrdə bu cür xoşagəlməz halların qarşısını almaq üçün hüquqi və etik çərçivə varmı? Sosial şəbəkədə başqasını təhqir edən insanı hansı cərimə və ya cəzalar gözləyə bilər?

Mövzu ilə bağlı hüquqşünas Ellada Bayramova Bakıvaxtı.az-a açıqlamasında bildirib ki, internet və sosial şəbəkələr artıq sadəcə informasiya mübadiləsi vasitəsi deyil, eyni zamanda ictimai rəyin formalaşdığı, sosial münasibətlərin qurulduğu əsas platformalara çevrilib. Lakin bu geniş imkanlar fonunda yeni risklər də meydana çıxır. Onlardan ən təhlükəlilərindən biri sosial şəbəkələrdə nifrət dili, təhqir və alçaldıcı ifadələrin normallaşmasıdır:

"Bu gün sosial şəbəkələrdə anonimlik və məsuliyyətsizlik bir çox istifadəçiləri hüquqi və etik sərhədləri aşmağa sövq edir. İnsanlar real həyatda cəsarət etmədikləri davranışları virtual məkanda rahatlıqla nümayiş etdirir, başqalarının şərəf və ləyaqətini alçaldan ifadələrdən çəkinmirlər. Bu isə cəmiyyət daxilində gərginlik yaradır, sosial münasibətləri zədələyir və hüquqi müdaxiləni zəruri edir”.

Müsahibimiz bildirib ki, adətən sosial şəbəkələrdə nifrət dili və təhqir hallarına haqq qazandırmaq üçün "ifadə azadlığı" anlayışına istinad edilir. Halbuki həm beynəlxalq hüquqda, həm də Azərbaycan Respublikasının qanunvericiliyində ifadə azadlığı mütləq hüquq kimi tanınmır:

“Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 47-ci maddəsi fikir və söz azadlığını təmin etsə də, eyni zamanda bu azadlığın başqa şəxslərin hüquq və azadlıqlarını, şərəf və ləyaqətini pozmamalı olduğunu açıq şəkildə qeyd edir. Deməli, sosial şəbəkədə yazılan hər fikir hüquqi toxunulmazlıq qazanmır. Şəxsin ləyaqətini alçaldan, təhqir və ya nifrət yayan ifadələr artıq ifadə azadlığı çərçivəsindən çıxaraq hüquqi məsuliyyət doğuran hərəkətə çevrilir".

Ellada Bayramova: Sosial şəbəkələrdə nifrət dili və təhqir hallarına haqq qazandırmaq üçün "ifadə azadlığı" anlayışına istinad edilir

Cəmiyyətdə geniş yayılmış yanlış təsəvvürlərdən birinin sosial şəbəkələrdə yazılanların "real həyat" hesab edilmədiyini vurğulayan E.Bayramova qeyd edib ki, virtual mühitdə törədilən hüquq pozuntuları real hüquqi məsuliyyət yaradır.

"Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsinə əsasən, şəxsin şərəf və ləyaqətinə, işgüzar nüfuzuna xələl gətirən məlumatların yayılması hüquq pozuntusu hesab olunur. Sosial şəbəkədə yazılan təhqirəmiz status, şərh və ya paylaşım "məlumatın yayılması" anlayışına tam şəkildə daxildir. Zərərçəkmiş şəxs məhkəməyə müraciət edərək təkzib, mənəvi zərərin ödənilməsi və paylaşımın silinməsi tələbi irəli sürə bilər. Bununla yanaşı, İnzibati Xətalar Məcəlləsi təhqir və böhtan hallarına görə inzibati məsuliyyət nəzərdə tutur. Sosial şəbəkədə bir şəxsi açıq şəkildə alçaldan ifadələr işlədən istifadəçi cərimə və ya inzibati tənbehə məruz qala bilər. Sosial şəbəkələrdə başqasını təhqir etmək həm inzibati, həm də cinayət məsuliyyəti yaradır. Belə ki, şəxsiyyətin ləyaqətini alçaldan söyüş və ya qeyri-etik ifadələr işlətməyin cəriməsi 1000 manatdan 1500 manatadəkdir. Bundan başqa, ictimai işlər 240 saatdan 480 saatadək, islah işləri 1 ilədək müddətə davam edə bilir. Həmçinin 6 ayadək müddətinə azadlıqdan məhrumetmə halı da mövcuddur", - deyə hüquqşünas əlavə edib.

Hüquqşünas onu da vurğulayıb ki, nifrət dili milli, irqi, dini və ya sosial mənsubiyyətə görə yönəldildikdə artıq cinayət məsuliyyəti gündəmə gəlir. Azərbaycan Respublikasının Cinayət Məcəlləsi belə əməlləri cəmiyyət üçün təhlükəli hesab edir və azadlığın məhdudlaşdırılması da daxil olmaqla, ciddi sanksiyalar müəyyən edir.

Gülşən Şərif

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:155
embedMənbə:https://bakivaxti.az
archiveBu xəbər 22 Dekabr 2025 12:25 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Bakı avtobuslarında sərnişin bumu

14 Noyabr 2026 17:02see317

Balıq bazarında bahalaşma var (Video)

14 Noyabr 2026 21:02see316

Gələn il qeyri dövlət müəssisələri büdcədən 130 mln. manata yaxın subsidiya alacaq

14 Noyabr 2026 18:04see310

Azərbaycandan Suriyaya nəql edilən qazın həcmi 56% artdı

14 Noyabr 2026 14:44see310

Ədalət Partiyasında şairlə səmimi görüş

14 Noyabr 2026 17:43see300

STAR neft emalı zavodu dizel yanacağı istehsalını 4 % ə yaxın artırıb

14 Noyabr 2026 17:02see296

Yuğ Teatrında Ana tamaşasının premyerası keçirilib FOTOLAR

14 Noyabr 2026 20:23see292

Avropa siyasi məkanında aparılan müzakirələrdə Azərbaycan fəal iştirak edir

14 Noyabr 2026 19:16see291

Kanadada minlərlə tələbə etiraz aksiyası keçirdi

15 Noyabr 2026 00:51see264

Musiqi dünyasında tarixi ilk: İnsan deyil, amma ilin ən yaxşı ifaçısı seçildi

15 Noyabr 2026 00:00see262

Rusların təxminən 90 faizi son üç ildə kredit götürdüyünü etiraf edib

14 Noyabr 2026 19:30see256

Ermənistanı Avropa İttifaqının tərkibində görürəm Paşinyan

14 Noyabr 2026 19:50see253

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see253

Azərbaycanda bəzi dövlət müəssisələri ləğv oluna bilər

14 Noyabr 2026 17:10see251

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see243

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see241

Britaniya Rusiya hərbi bazalarını vurmalıdır

15 Noyabr 2026 01:26see240

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see237

Bitkoinin qiyməti 66 min dollardan aşağı düşdü

15 Noyabr 2026 01:34see202

Həftədə bir məşq fiziki formanı və sağlamlığı yaxşılaşdıra bilərmi?

14 Noyabr 2026 21:54see198
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri