Soydaşımızın romanı beynəlxalq mükafata layiq görülüb

Yazıçı Varis Yolçiyevin Moskvada İSP nəşriyyatında “Müasirlər və klassiklər” seriyasından qısa müddətdə 2 dəfə çap edilmiş “Gecə reysinə bilet” romanı Beynəlxalq Ədəbiyyat Mükafatı – Bienalleyə layiq görülüb.  

Varis Yolçuyev Azərbaycan Yazıçılar Birliyi (AYB) İdarə Heyətinin üzvü, Avrasiya Millətlər Assambleyası Ədəbiyyat Şurasının həmsədridir. O, eyni zamanda, AYB Ədəbiyyat Fonduna rəhbərlik edir. Ədəbiyyatımızın beynəlxalq miqyasda təmsil olunmasına, xarici ölkələrdə azərbaycanlı müəlliflərin kitablarının nəşrinə, festival və müsabiqələrdə iştirakına, ədəbiyyat forumlarının keçirilməsinə layiqli dəstək göstərir.
Əməkdar jurnalist fəxri adını daşıyan Varis Yolçuyev Azərbaycan Dövlət Universitetinin (indiki BDU) filologiya fakültəsinin məzunudur. Bədii-publisistik yaradıcılığa Sumqayıtda çıxan “168 saat” qəzetinin nəşri ilə başlayıb. Dövlət televiziyasında maraqlı verilişlər müəllifi kimi tanınıb. O, həmçinin Azərbaycanda ilk “TV plyus” milli teleradio jurnalının, “Ədəbiyyat və incəsənət” portalının baş redaktorudur. 
Varisin ilk hekayələri Xalq yazıçısı İsmayıl Şıxlının təqdimatı ilə “Ulduz” ədəbi-bədii jurnalında dərc olunub. Onun “Sonuncu ölən ümidlərdir”, “Bir ovuc torpaq”, “Sənə inanıram”, “77-ci gün”, “Əzilmiş fotoşəkillər”, “Son məktub”, “Yaşıl üzlü gündəlik”, “Qızıl cib saatı”, “Uzaqdan gələn yağış”, “Metamorfoz”, “İrəvanda xan qalmadı” və s. romanlarını oxucular maraqla qarşılayıb, tənqidçilər geniş təhlil ediblər.
Soydaşımızın yaradıcılığı bir sıra mükafata layiq görülüb. Onun uğurları “Qızıl kəlmə”, “Dan ulduzu”, Əlibəy Hüseynzadə mükafatları, üzvü olduğu Rusiya Yazıçılar Birliyinin Puşkin və Mayakovski medalları, UNESCO-nun Adam Mitskeviç medalı ilə qeyd edilib. Varis həm də Soçi LİFFT – Avrasiya Ədəbiyyat Festivalının laureatıdır.
“Gecə reysinə bilet” romanının fəsilləri Moskvada “Rossiyskiy kolokol” və Bakıda “Literaturnıy Azerbaydjan” jurnallarında dərc olunub. Bu yaxınlarda isə kitab halında Bakıda, “Yazıçı” nəşriyyatında Azərbaycan dilində işıq üzü görüb. Mir Cəlalın ev-muzeyində – Ədibin Evində romanın təqdimatı keçirilib. Həmin mərasimdə AMEA-nın prezidenti İsa Həbibbəyli, Əməkdar jurnalist Nadejda İsmayılova, Bakı Dövlət Universitetinin professoru Təhsin Mütəllimov və Mərmərə Universitetinin müəllimi, ədəbiyyatşünas Mehdi Gəncəli əsəri yüksək dəyərləndiriblər. Romanın həsr olunduğu görkəmli dövlət xadimi Musa Əliyevin həyat və fəaliyyətindən, onun ədəbiyyatda yaradılan ilk bədii obrazının özəlliklərindən ətraflı bəhs edilib. 
Kitabda Musa Əliyevin Mir Cəlal Paşayevlə sonradan qohumluğa çevrilən dostluğu barədə də söz açılır. Böyük yazıçının oğlu – tanınmış diplomat, ADA Universitetinin rektoru, fizika-riyaziyyat elmləri doktoru Hafiz Paşayev xalqına və dövlətinə ləyaqətlə xidmət etmiş görkəmli şəxsiyyətlərin haqqını verməyin, onları təbliğ edərək gənc nəslin tanımasına şərait yaratmağın vacibliyini vurğulayıb, mənəvi dəyərlər zənginliyinin bir insanın formalaşmasında rolundan bəhs edib.
“Gecə reysinə bilet” hazırda dünyada geniş yayılan non-fikşn (gerçək faktlar) janrında yazılıb. Moskva nəşrinin rəyçisi Rusiya Elmlər Akademiyasının akademiki Aleksandr Momontovdur. O və Rusiyanın digər tanınmış ədəbiyyat xadimləri əsərə yüksək qiymət veriblər. Məsələn, M.Burdin Nəşriyyat Evinin direktoru Yelena Burdina qısaca yazıb: “Əsərlə tanış oldum. İncədir, valehedicidir, dərindir”.
Roman həyatın dibinə düşmüş, Moskva bazarında alverlə gün keçirən Nazim adlı gəncə sonradan örnək olan və onun xilasına çevrilən işıqlı bir ömür yolundan – görkəmli geoloq-alim, dövlət xadimi Musa Əliyevin həyat və fəaliyyətindən bəhs edir. Bu fəaliyyətin əsasında nələr yoxdur! Azərbaycanda Neft daşları epopeyasının yaradılması, ilk dəfə respublikanın zəngin faydalı qazıntı yataqlarının xəritəsinin hazırlanması, Səməd Vurğun və Mirzə İbrahimov kimi şöhrətli yazarların Stalin repressiyasından xilasına kömək, İkinci Dünya müharibəsində Moskvanın müdafiəsinin, neftçi-kadrlar yetişdirməklə faşizm üzərində Qələbənin təmin edilməsinə töhfələr verilməsi, Əlcəzairdə Saxara neft yataqlarının kəşfi və s. 
Göründüyü kimi, Musa Əliyevin ömür yolu milyonlar üçün əsl örnək olub. Romanın müəllifi də elə bu əsasda Nazimin doğru yola qayıtmasını bədii boyalarla təqdim edə bilib. Təsadüfi deyil ki, “Uğur qazanmağın ən düzgün yolu uğur qazanmış məşhurların həyatlarını öyrənməkdir” postulatı ilə çıxmış kitab xaricdə də böyük maraq doğurub. Onu da qeyd edək ki, Moskvada 14 nominasiya üzrə təqdim ediləcək mükafatların hər nominasiyasında 1 yerli və 2 əcnəbi yazıçı təmsil olunur. Roman janrı üzrə soydaşımız Varis Yolçuyev Avstriya yazıçısı Tamara Vinnerlə bərabər qalib elan edilib. 
Rusiya Yazıçılar Birliyinin, “Rossiyskiy kolokol” nəşrinin və Beynəlmiləl Yazıçılar Təşkilatının (BYT) təsis etdiyi bu mükafatın təqdimat mərasimi iyunun 6-da Moskvanın Mərkəzi Ədiblər Evində keçirilib. 

Əli NƏCƏFXANLI 
XQ