“Sülh yollarının kəsişməsi” kimi alternativ təkliflər süni bəhanələrdir RƏY

Ermənistan "Zəngəzur dəhlizi" adı altında hər hansı bir layihəni müzakirə etmir. Bu fikri Ermənistanın Ali Təhlükəsizlik Şurasının katibi Armen Qriqoryan Tehranda keçirilən Beynəlxalq Dialoq Forumunda səsləndirib. O bildirib ki, İrəvan bu termini qəbul etmir və rəsmi diskursda belə ifadədən istifadə olunmur:

"Düzünü desəm, heç bir dəhlizlə bağlı müzakirə aparılmır, biz belə bir termin işlətmirik. Lakin regional kommunikasiyaların hansı mexanizmlə açılması, bölgəmizə sülh və sabitlik gətirmək, inkişafa töhfə verməkdən danışırıq. “Sülh yollarının kəsişməsi” konsepsiyası bu istiqamətdə iqtisadi infrastrukturun inkişafı proqramı kimi çıxış edir."

Siyasi ekspertlər isə hesab edir ki, Qriqoryanın bu bəyanatı, Ermənistanın 10 noyabr 2020-ci il tarixli Üçtərəfli Bəyanatda nəzərdə tutulan Zəngəzur dəhlizi ilə bağlı öhdəliklərini inkar etdiyini və bu məsələdə ritorikasını dəyişdiyini açıq şəkildə göstərir.

Siyasi Tədqiqatlar Mərkəzinin sektor müdiri, politoloq  Tural İsmayılov Sherg.az-a açıqlamasında deyib ki, Ermənistanın “Zəngəzur dəhlizi” əvəzinə “sülh yollarının kəsişməsi” anlayışını irəli sürməsi, Üçtərəfli Bəyanatla üzərinə götürdüyü öhdəliklərdən yayınmaq və sülh prosesini ləngitmək məqsədi daşıyır. Onun sözlərinə örə, bu, real kommunikasiyaların açılmasına mane olan manipulyativ yanaşmadır və regionda sabitlik, iqtisadi inteqrasiya və əməkdaşlıq perspektivlərinə ciddi təhdid yaradır:

“Ermənistan rəsmilərinin “Zəngəzur dəhlizi” ifadəsini rədd edərək “sülh yollarının kəsişməsi” anlayışını önə çıxarması, Cənubi Qafqazda kommunikasiyaların açılması və sülh prosesi baxımından qeyri-konstruktiv və manipulyativ mövqedir. Bu yanaşma, 10 noyabr 2020-ci il Üçtərəfli Bəyanatın açıq şəkildə nəzərdə tutduğu Zəngəzur dəhlizinin reallaşmasını ləngitməyə xidmət edir. Ermənistanın bu ritorikası, regional əməkdaşlıq və iqtisadi inteqrasiya əvəzinə, geosiyasi gərginliyi qorumaq və özünü qurban kimi təqdim etmək cəhdidir. “Sülh yollarının kəsişməsi” kimi mücərrəd və qeyri-müəyyən bir termin istifadə etməklə, İrəvan öhdəliklərdən yayınmağa çalışır. Bu, Azərbaycanın ərazi bütövlüyünə hörmət və Naxçıvana maneəsiz əlaqə təmin etmək kimi konkret vəzifələrdən qaçmaq strategiyasıdır. Ermənistanın bu addımı, regionda sabitliyi təhdid edən və beynəlxalq hüquqa zidd olan mövqeyini davam etdirir. Zəngəzur dəhlizi yalnız Azərbaycan üçün deyil, bütün region üçün iqtisadi və strateji əhəmiyyətə malikdir, lakin Ermənistan bu fürsəti görməzlikdən gəlir. “Sülh yollarının kəsişməsi” kimi alternativ təkliflər, əslində real kommunikasiya marşrutlarının açılmasını əngəlləyən süni bəhanələrdir”.

T. İsmayılovun sözlərinə görə, Ermənistanın bu siyasəti, Rusiya və İran kimi xarici aktorların dəstəyindən istifadə edərək regionda gərginliyi saxlamağa xidmət edir:

 “İrəvanın ritorikası, beynəlxalq ictimaiyyəti aldatmaq və Azərbaycanın haqlı tələblərinə kölgə salmaq məqsədi daşıyır. Ermənistanın sülhə hazır olduğunu iddia etməsi, praktikada Zəngəzur dəhlizi ilə bağlı öhdəlikləri yerinə yetirməməsi ilə ziddiyyət təşkil edir. Bu, onların sülh prosesinə səmimi yanaşmadığını göstərir. Ermənistanın daxili auditoriyaya dəhlizi “ərazi güzəşti” kimi təqdim etməsi populist və destruktiv siyasətdir. Bu cür təbliğat, Ermənistan cəmiyyətində revanşist əhval-ruhiyyəni gücləndirir və sülhə mane olur. Azərbaycanın təklif etdiyi dəhliz, Ermənistanın özünün iqtisadi təcridini aradan qaldıra bilər, lakin İrəvan bu fürsəti rədd edir. Ermənistanın bu mövqeyi, regionda nəqliyyat və iqtisadi əlaqələrin bərpasına əngəl törədir. Sülh prosesi üçün konkret addımlar əvəzinə, Ermənistanın qeyri-müəyyən ritorikası vaxt itirmə taktikasıdır. Bu siyasət, Ermənistanı regionda təcrid olunmuş və iqtisadi cəhətdən zəif dövlət kimi saxlayır. Ermənistan rəsmilərinin bu yanaşması, sülhə deyil, regionda qeyri-sabitliyə xidmət edir. Azərbaycanın haqlı tələblərinə qarşı bu cür manipulyasiyalar, Ermənistanın sülhə sadiq olmadığını bir daha sübut edir. Nəticədə, Ermənistanın “sülh yollarının kəsişməsi” ritorikası, Zəngəzur dəhlizinin açılmasını ləngidərək regionda sülh və əməkdaşlıq perspektivlərini zədələyir”.