Süni intellektli kompüterlər dövrü başlayır

Kompüter texnologiyalarında yeni mərhələ başlayır. Uzun illər kompüterlərin əsas gücü mərkəzi prosessor (CPU) və qrafik prosessorun (GPU) üzərində qurulurdusa, indi istehsalçılar üçüncü əsas komponent – Neyron Prosessoru (NPU) üzərində yarışırlar.

Azpost.info -nun məlumatına görə, mütəxəssislər hesab edirlər ki, yaxın illərdə NPU-ya malik kompüterlər bazarın əsas hissəsini təşkil edəcək və süni intellekt funksiyaları internet bağlantısı olmadan birbaşa cihazın daxilində işləyəcək.

NPU (Neural Processing Unit) süni intellekt alqoritmlərini emal etmək üçün xüsusi hazırlanmış prosessordur. Ənənəvi CPU bütün tapşırıqları ardıcıl şəkildə yerinə yetirir, GPU isə qrafik və paralel hesablamalarda daha güclüdür. NPU isə milyonlarla süni intellekt əməliyyatını eyni anda emal edə bildiyi üçün daha az enerji sərf edir və daha yüksək məhsuldarlıq təmin edir.

Son iki ildə dünyanın aparıcı texnologiya şirkətləri bu istiqamətdə iri investisiyalar yatırırlar. Yeni nəsil noutbuk və masaüstü kompüterlərdə artıq NPU çipləri standart avadanlıqlardan birinə çevrilməyə başlayıb. Analitiklər hesab edirlər ki, 2027-ci ilə qədər satılan fərdi kompüterlərin əhəmiyyətli hissəsi daxili süni intellekt prosessoru ilə təchiz olunacaq.

Ekspertlərin sözlərinə görə, NPU-nun əsas üstünlüyü məlumatların bulud serverlərinə göndərilməsinə ehtiyacın azalmasıdır. Məsələn, səsin mətnə çevrilməsi, fotoşəkillərin emalı, videolarda fonun dəyişdirilməsi, canlı tərcümə və süni intellekt köməkçilərinin bir çox funksiyası birbaşa kompüterdə işləyəcək. Bu isə həm sürəti artıracaq, həm də istifadəçilərin şəxsi məlumatlarının təhlükəsizliyini gücləndirəcək.

İnformasiya texnologiyaları üzrə mütəxəssislər bildirirlər ki, NPU xüsusilə ofis işlərində böyük üstünlüklər yaradacaq. Süni intellekt sənədləri avtomatik xülasə edəcək, təqdimatlar hazırlayacaq, elektron məktubları redaktə edəcək və məlumatların analizini saniyələr ərzində həyata keçirəcək. Video konfranslar zamanı isə fon səs-küyünün aradan qaldırılması, görüntünün yaxşılaşdırılması və real vaxt rejimində subtitrlərin yaradılması daha keyfiyyətli olacaq.

Qrafik dizayn və proqramlaşdırma sahəsində çalışanlar da yeni texnologiyadan faydalanacaqlar. Süni intellekt kod yazılmasında kömək göstərəcək, proqram səhvlərini daha tez aşkar edəcək, yüksək keyfiyyətli şəkillərin yaradılması və videoların montajı isə daha qısa vaxt aparacaq. Bu, həm məhsuldarlığı artıracaq, həm də enerji sərfiyyatını azaldacaq.

Kibertəhlükəsizlik sahəsində də NPU-nun imkanları diqqət çəkir. Süni intellekt prosessorları zərərli proqramları davranış analizinə əsasən daha tez müəyyən edə, fişinq hücumlarını aşkar edə və şübhəli fəaliyyət barədə istifadəçini dərhal xəbərdar edə bilər. Bu xüsusiyyətlər xüsusilə şirkətlər və dövlət qurumları üçün böyük əhəmiyyət daşıyır.

Azərbaycanlı İKT mütəxəssisləri hesab edirlər ki, ölkədə rəqəmsal transformasiya sürətləndikcə süni intellekt dəstəyi olan kompüterlərə tələbat artacaq. Təhsil, bankçılıq, səhiyyə və dövlət xidmətlərində bu texnologiyanın tətbiqi iş proseslərini sürətləndirə və xidmət keyfiyyətini yüksəldə bilər.

Analitiklərin fikrincə, yaxın gələcəkdə kompüter seçərkən istifadəçilər artıq təkcə RAM, SSD və prosessor modelinə deyil, NPU-nun gücünə də diqqət yetirəcəklər. Necə ki, bir vaxtlar çoxnüvəli prosessorlar kompüter bazarında yeni standart yaratdı, süni intellekt prosessorları da növbəti texnoloji inqilabın əsas elementi olmağa namizəddir.

AzPost.az