Icma.az
close
up
RU
Menu

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

Bu ərazidə yeni üç mərtəbəli məktəb TİKİLƏCƏK 9 milyonluq LAYİHƏ

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

Dişlər yaddaş kartımızdır?

Süni mayalanma ilə bağlı ARAŞDIRMA: Uşaqların sağlamlığı təhlükədədirmi?

Süni mayalanma ilə bağlı ARAŞDIRMA: Uşaqların sağlamlığı təhlükədədirmi?

Bizim media portalından verilən məlumata əsasən, Icma.az bildirir.

Hər il orta hesabla ölkəmizdə 100 min uşaq süni mayalanma yolu ilə dünyaya gəlir. Və süni mayalanmaya maraq günbəgün artır.
Süni mayalanmanın tarixi barədə nə bilirik?
Dünyada süni mayalanmanı ingilis alimləri Patrik Steptou və Robert Edvards 13 illik elmi araşdırmalardan sonra ilk dəfə 1978-ci ildə tətbiq ediblər. Beləcə Yer kürəsinin süni mayalandırma yolu ilə ilk uşağı - Luiza Braun adlı qız dünyaya gəlıb. Süni mayalandırma keçmiş SSRİ-də 1986-cı, Azərbaycanda isə 2004-cü ildən tətbiq olunub.
Hazırda dünyada süni mayalandırma yolu ilə doğulan uşaqların sayı 8 milyondan çoxdur.
Yaponiyada isə hər 11,6 uşaqdan biri ekstrakorporal mayalandırma yolu ilə dünyaya gəlir. Azərbaycana gəlincə, 2022-ci ildə açıqlanan rəsmi məlumata görə 85 000-90 000 süni mayalanma icra olunub. 10 il əvvəl isə bu göstərici 3-4 min civarında olub.
Süni mayalanma hansı riskləri yaradır?
Tədqiqat göstərir ki, süni mayalanma yolu ilə doğulan körpələrdə leykemiya riski daha yüksəkdir.
Dondurulmuş embrionlardan istifadə etməklə dünyaya gətirilən uşaqların təbii yolla doğulanlara nisbətən qan xərçənginə tutulma riski 61 faiz çoxdur.
Təzə embrionlardan istifadə edərək IVF vasitəsilə dünyaya gələn körpələrdə bu risk 41 faizdir.
Ancaq müstəqil ekspertlər bunda texnologiyanın günahkar olmaya biləcəyini söyləyirlər. Onlar yaşlı, daha az sağlam cütlüklərin süni mayalanmadan istifadə etmək ehtimalının yüksək olduğuna diqqət çəkirlər. Onların fikrincə, süni mayalanma ilə dünyaya gələn uşaqlarda xəstəlik riskinin yüksək olması da məhz valideynlərin sağlamlıq vəziyyəti ilə izah edilə bilər.
 

8,2 milyondan çox uşağın tibbi vəziyyətlərini təhlil edən fransız tədqiqatçılar tapıntılarının ehtiyatla şərh edilməli olduğunu bildiriblər. Yardım təşkilatları da valideynlərə panikaya düşməmələri barədə xəbərdarlıq ediblər.


Tədqiqatda iştirak edən bütün uşaqlar 2010-2021-ci illər arasında doğulanlardır. Onlardan 2 729-na orta hesabla altı illik müşahidə müddətində leykemiya diaqnozu qoyulub. Dondurulmuş embrionlardan istifadə edilərək dünyaya gətirilən körpələr ən yüksək riskə sahib olub (ildə 1 milyon uşaqdan 69-na leykemiya diaqnozu qoyulub). Təzə embrionlarla dünyaya gətirilənlər üçün risk biraz daha az olub: hər 1 milyon uşaqdan 52-si bu xəstəliyə tutulub. Təbii yolla dünyaya gətirilən körpələrin nisbəti isə 1 milyonda 48 olaraq qeydə alınıb.
Araşdırmanın nəticələri “Jama Network Open” jurnalında dərc edilib.
Qeyd edək ki, "Blood Cancer UK"də tədqiqat direktorunun müavini Dr. Riçard Fransis bildirib ki, bu tədqiqatın nəticələrinə ehtiyatla yanaşmaq lazımdır:
“Bu araşdırma süni mayalanma yolu ilə hamiləlik və qan xərçəngi riski arasında birbaşa əlaqəni sübut etmir. Övladına hər hansı bir qan xərçəngi diaqnozu qoyulmuş hər kəsə mesajım budur: bu, sizin günahınız deyil".
Süni mayalanmaya psixolqlar da tənqidi yanaşırlar.
Tanınmış uşaq psixoloqu Gülnar Orucova Bizim.Media-ya bildirib ki, süni mayalanmadan dünyaya gələn körpələr bütün sağlamlıq göstəricilərinə görə digər həmyaşıdlarından 30-40 faiz geri qalır.
Tanınmış pediatr Vaqif Qarayevsə mövzu ilə bağlı Bizim.Media-ya açıqlamasında süni mayalanma ilə dünyaya gələn uşaqların sağlamlığı ilə təbii yolla doğulan uşaqların sağlamlıqları arasında müəyyən fərq olduğunu vurğulayıb:
“Bu bir fakdır ki, təbii yolla doğulan uşaqlar süni mayalanma ilə doğulan uşaqlardan daha sağlam olurlar. Onların immuniteti daha güclü olur. Süni mayalanma ilə doğulan uşaqların səhətində problemlər daha çox olur. Ona görə də ən yaxşısı təbii doğuşdur”.
Surxay Atakişiyev, Bizim.Media

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:110
embedMənbə:https://bizim.media
archiveBu xəbər 26 Avqust 2026 11:27 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

17 Noyabr 2026 09:13see369

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see308

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

16 Noyabr 2026 22:45see288

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see287

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see283

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see283

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see278

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see261

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see256

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

16 Noyabr 2026 20:15see251

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see250

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

16 Noyabr 2026 17:35see246

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

17 Noyabr 2026 09:14see246

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see240

Bu ərazidə yeni üç mərtəbəli məktəb TİKİLƏCƏK 9 milyonluq LAYİHƏ

16 Noyabr 2026 18:22see237

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see232

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see229

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

16 Noyabr 2026 23:35see223

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

17 Noyabr 2026 14:52see200

Dişlər yaddaş kartımızdır?

17 Noyabr 2026 13:42see180
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri