Icma.az
close
up
RU
“Suriyada beynəlxalq hüquq yeni və daha dəqiq yanaşmalara ehtiyac duyur”Vusal Mehdiyev

“Suriyada beynəlxalq hüquq yeni və daha dəqiq yanaşmalara ehtiyac duyur”Vusal Mehdiyev

Icma.az xəbər verir, Xalqcebhesi saytına əsaslanaraq.

“Suriyada 2011-ci ildə başlayan daxili münaqişə beynəlxalq ictimaiyyətin diqqət mərkəzindədir. Bu münaqişə böyük humanitar böhrana səbəb olmaqla yanaşı, beynəlxalq hüququn müxtəlif aspektlərinin tətbiq olunmasını da çətinləşdirib”.
Bu fikirləri xalqcəbhəsi.az-a açıqlamasında beynəlxalq hüquq üzrə ekspert Vusal Mehdiyev deyib.
V.Mehdiyev bildirib ki, keçən ay Suriyada silahlı üsyançılar gözlənilməz hücumla Dəməşqi ələ keçirərək, Prezident Bəşər Əsədin qəddar rejimini devirdi: “Əsəd və ailəsi Rusiyaya qaçdı. ABŞ, Avropa İttifaqı və Birləşmiş Millətlər Təşkilatı (BMT) tərəfindən terror təşkilatı kimi tanınan “Hayat Tahrir al-Şam” (HTS) Suriyada hakimiyyətə gəlib və Məhəmməd əl-Bəşiri keçid baş naziri təyin edib.
HTS lideri Əhməd əl-Şaraa BMT-nin Suriya üzrə xüsusi elçisi Geir Pedersenlə dekabrın ortalarında görüşüb. Sonra ABŞ yüksək səviyyəli nümayəndə heyəti göndərib və Əhməd əl-Şaraa üzərindəki 10 milyon dollar mükafatı ləğv edib. Avropa İttifaqı da inklüziv və hüquqlara hörmət edən bir hökumət qurulması üçün müsbət addımlar atılacağı təqdirdə Suriya üzərindəki sanksiyaları yüngülləşdirəcəyini vəd edib.
Bu, bir sıra vacib suallar doğurur: HTŞ beynəlxalq hüquq baxımından Suriyanın yeni hökuməti hesab edilirmi, yoxsa devrilmiş Əsəd rejimi hələ də hüquqi hökumətdir? Yoxsa Suriyada ümumiyyətlə hökumət yoxdur? HTŞ-nin keçmişdəki sistematik insan hüquqları pozuntuları onun hazırda tanınmasına mane ola bilərmi? HTŞ-nin hakimiyyət mövqeyindəki qeyri-müəyyənlik bu sualları cavablandırmaq üçün hələ tez olduğuna işarə edirmi?
Beynəlxalq hüquq bu suallara aydın cavab vermir. Hökumətin tanınması mərkəzləşdirilmiş bir qurum tərəfindən deyil, ayrı-ayrı dövlətlər tərəfindən qərarlaşdırılır. BMT kimi beynəlxalq təşkilatların hər birinin hökumətin tanınması üçün öz sistemləri mövcuddur. Bu, çox vaxt uyğunsuzluqlara səbəb ola bilər. Məsələn, Myanmar BMT Baş Assambleyasında bir qurum tərəfindən təmsil olunur, lakin BMT-nin Beynəlxalq Ədalət Məhkəməsində (ICJ) başqa bir qurum tərəfindən müdafiə edilir.
Hökumət tanınmasının qarmaqarışıq və qeyri-müəyyən hüquqi çərçivəsi beynəlxalq sistemdə ciddi problemlər yaradır. Bu səbəbdən beynəlxalq hüquqda hökumət tanınması üçün yeni yanaşmalara ehtiyac var.
Hökumətin tanınması suveren dövlətin nümayəndəsi kimi siyasi bir qurumun rəsmi qəbul edilməsidir. Bu tanınma hüquqi və diplomatik baxımdan bir sıra mühüm məsələlərə təsir edir, məsələn:
- Müqavilələrin bağlanması və beynəlxalq öhdəliklərin götürülməsi.
- Dövlət aktivlərinə nəzarət və hüquqi məsuliyyətlər.
- Beynəlxalq təşkilatlarda təmsilçilik.
Bu məsələ xüsusilə Suriya kimi münaqişəli vəziyyətlərdə çətinliklər yaradır. HTŞ və digər qüvvələrin hakimiyyət uğrunda mübarizəsi, hüquqi baxımdan hökumət tanınmasının təsirlərini daha da mürəkkəbləşdirir”.
Ekspert əlavə edib ki, Suriyadakı vəziyyət həm təhlükə, həm də fürsət təqdim edir: “Əsəd devrilib və hazırda Rusiyada sürgündədir. HTŞ ölkənin böyük hissəsinə nəzarət edir.
Amerika və Avropa İttifaqı dovlətləri beynəlxalq hüquqda hökumət tanınması üçün iki istiqamətli yeni yanaşma təklif edir:
1. BMT-nin Kredensiallar Komitəsi hökumət tanınması ilə bağlı qərarların mərkəzləşdirilmiş şəkildə qəbul edilməsində əsas rol oynamalıdır.
2. Hökumət tanınması məsələsində əsas göstərici kimi "davamlı təsirli nəzarət" qəbul edilməlidir.
Suriyada HTŞ hazırda ən böyük şəhərlərə (Dəməşq, Hələb, Homs, Latakiya) və əhalinin çoxluğuna nəzarət edir. Əgər bu nəzarət sabit qalarsa, "təsirli nəzarət" prinsipinə əsaslanaraq HTŞ-nin hökumət kimi tanınması beynəlxalq hüquqi öhdəliklərin yerinə yetirilməsini təmin edə bilər. Bununla yanaşı, insan hüquqlarının qorunması və inklüziv idarəetmə tələblərinin yerinə yetirilməsi hələ də açıq sual olaraq qalır”.
V.Mehdiyev diqqətə çatdırıb ki, Suriyadakı vəziyyət beynəlxalq hüququn çoxlu çətinliklərini ortaya qoyur: “Humanitar prinsiplərin qorunması, mülki əhalinin mühafizəsi və məsuliyyətin təmin olunması beynəlxalq ictimaiyyətin məqsədi olmalıdır. Bununla yanaşı, sülhün bərpası üçün həm hüquqi, həm diplomatik səylərin inteqrasiyası şərtdir. Yeni hakimiyyətin yaranması Suriyada uzunmüdətli sülhün və stabil idarəetmənin bərpası üçün ümid yaratdır.
Suriyada hökumət tanınması məsələsində beynəlxalq hüquq yeni və daha dəqiq yanaşmalara ehtiyac duyur. Bu prosesdə beynəlxalq təşkilatlar və dövlətlərin birgə hərəkəti zəruridir”.

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:170
embedMənbə:https://www.xalqcebhesi.az
archiveBu xəbər 07 Yanvar 2025 14:30 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see375

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see349

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see337

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see295

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

17 Noyabr 2026 23:18see281

İki zəhərli ilanı təyyarəyə keçirmək istədi

17 Noyabr 2026 23:17see263

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

18 Noyabr 2026 02:03see250

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see248

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

18 Noyabr 2026 00:46see246

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see243

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

18 Noyabr 2026 01:52see232

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

18 Noyabr 2026 01:24see231

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

18 Noyabr 2026 02:56see228

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see221

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see217

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see216

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see198

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see197

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see196

Vətən müharibəsinin xronikası: 16 oktyabrda Xocavəndin bir sıra kəndləri işğaldan azad edilib

18 Noyabr 2026 04:19see191
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri