Icma.az
close
up
RU
“Suriyada beynəlxalq hüquq yeni və daha dəqiq yanaşmalara ehtiyac duyur”Vusal Mehdiyev

“Suriyada beynəlxalq hüquq yeni və daha dəqiq yanaşmalara ehtiyac duyur”Vusal Mehdiyev

Icma.az xəbər verir, Xalqcebhesi saytına əsaslanaraq.

“Suriyada 2011-ci ildə başlayan daxili münaqişə beynəlxalq ictimaiyyətin diqqət mərkəzindədir. Bu münaqişə böyük humanitar böhrana səbəb olmaqla yanaşı, beynəlxalq hüququn müxtəlif aspektlərinin tətbiq olunmasını da çətinləşdirib”.
Bu fikirləri xalqcəbhəsi.az-a açıqlamasında beynəlxalq hüquq üzrə ekspert Vusal Mehdiyev deyib.
V.Mehdiyev bildirib ki, keçən ay Suriyada silahlı üsyançılar gözlənilməz hücumla Dəməşqi ələ keçirərək, Prezident Bəşər Əsədin qəddar rejimini devirdi: “Əsəd və ailəsi Rusiyaya qaçdı. ABŞ, Avropa İttifaqı və Birləşmiş Millətlər Təşkilatı (BMT) tərəfindən terror təşkilatı kimi tanınan “Hayat Tahrir al-Şam” (HTS) Suriyada hakimiyyətə gəlib və Məhəmməd əl-Bəşiri keçid baş naziri təyin edib.
HTS lideri Əhməd əl-Şaraa BMT-nin Suriya üzrə xüsusi elçisi Geir Pedersenlə dekabrın ortalarında görüşüb. Sonra ABŞ yüksək səviyyəli nümayəndə heyəti göndərib və Əhməd əl-Şaraa üzərindəki 10 milyon dollar mükafatı ləğv edib. Avropa İttifaqı da inklüziv və hüquqlara hörmət edən bir hökumət qurulması üçün müsbət addımlar atılacağı təqdirdə Suriya üzərindəki sanksiyaları yüngülləşdirəcəyini vəd edib.
Bu, bir sıra vacib suallar doğurur: HTŞ beynəlxalq hüquq baxımından Suriyanın yeni hökuməti hesab edilirmi, yoxsa devrilmiş Əsəd rejimi hələ də hüquqi hökumətdir? Yoxsa Suriyada ümumiyyətlə hökumət yoxdur? HTŞ-nin keçmişdəki sistematik insan hüquqları pozuntuları onun hazırda tanınmasına mane ola bilərmi? HTŞ-nin hakimiyyət mövqeyindəki qeyri-müəyyənlik bu sualları cavablandırmaq üçün hələ tez olduğuna işarə edirmi?
Beynəlxalq hüquq bu suallara aydın cavab vermir. Hökumətin tanınması mərkəzləşdirilmiş bir qurum tərəfindən deyil, ayrı-ayrı dövlətlər tərəfindən qərarlaşdırılır. BMT kimi beynəlxalq təşkilatların hər birinin hökumətin tanınması üçün öz sistemləri mövcuddur. Bu, çox vaxt uyğunsuzluqlara səbəb ola bilər. Məsələn, Myanmar BMT Baş Assambleyasında bir qurum tərəfindən təmsil olunur, lakin BMT-nin Beynəlxalq Ədalət Məhkəməsində (ICJ) başqa bir qurum tərəfindən müdafiə edilir.
Hökumət tanınmasının qarmaqarışıq və qeyri-müəyyən hüquqi çərçivəsi beynəlxalq sistemdə ciddi problemlər yaradır. Bu səbəbdən beynəlxalq hüquqda hökumət tanınması üçün yeni yanaşmalara ehtiyac var.
Hökumətin tanınması suveren dövlətin nümayəndəsi kimi siyasi bir qurumun rəsmi qəbul edilməsidir. Bu tanınma hüquqi və diplomatik baxımdan bir sıra mühüm məsələlərə təsir edir, məsələn:
- Müqavilələrin bağlanması və beynəlxalq öhdəliklərin götürülməsi.
- Dövlət aktivlərinə nəzarət və hüquqi məsuliyyətlər.
- Beynəlxalq təşkilatlarda təmsilçilik.
Bu məsələ xüsusilə Suriya kimi münaqişəli vəziyyətlərdə çətinliklər yaradır. HTŞ və digər qüvvələrin hakimiyyət uğrunda mübarizəsi, hüquqi baxımdan hökumət tanınmasının təsirlərini daha da mürəkkəbləşdirir”.
Ekspert əlavə edib ki, Suriyadakı vəziyyət həm təhlükə, həm də fürsət təqdim edir: “Əsəd devrilib və hazırda Rusiyada sürgündədir. HTŞ ölkənin böyük hissəsinə nəzarət edir.
Amerika və Avropa İttifaqı dovlətləri beynəlxalq hüquqda hökumət tanınması üçün iki istiqamətli yeni yanaşma təklif edir:
1. BMT-nin Kredensiallar Komitəsi hökumət tanınması ilə bağlı qərarların mərkəzləşdirilmiş şəkildə qəbul edilməsində əsas rol oynamalıdır.
2. Hökumət tanınması məsələsində əsas göstərici kimi "davamlı təsirli nəzarət" qəbul edilməlidir.
Suriyada HTŞ hazırda ən böyük şəhərlərə (Dəməşq, Hələb, Homs, Latakiya) və əhalinin çoxluğuna nəzarət edir. Əgər bu nəzarət sabit qalarsa, "təsirli nəzarət" prinsipinə əsaslanaraq HTŞ-nin hökumət kimi tanınması beynəlxalq hüquqi öhdəliklərin yerinə yetirilməsini təmin edə bilər. Bununla yanaşı, insan hüquqlarının qorunması və inklüziv idarəetmə tələblərinin yerinə yetirilməsi hələ də açıq sual olaraq qalır”.
V.Mehdiyev diqqətə çatdırıb ki, Suriyadakı vəziyyət beynəlxalq hüququn çoxlu çətinliklərini ortaya qoyur: “Humanitar prinsiplərin qorunması, mülki əhalinin mühafizəsi və məsuliyyətin təmin olunması beynəlxalq ictimaiyyətin məqsədi olmalıdır. Bununla yanaşı, sülhün bərpası üçün həm hüquqi, həm diplomatik səylərin inteqrasiyası şərtdir. Yeni hakimiyyətin yaranması Suriyada uzunmüdətli sülhün və stabil idarəetmənin bərpası üçün ümid yaratdır.
Suriyada hökumət tanınması məsələsində beynəlxalq hüquq yeni və daha dəqiq yanaşmalara ehtiyac duyur. Bu prosesdə beynəlxalq təşkilatlar və dövlətlərin birgə hərəkəti zəruridir”.

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:191
embedMənbə:https://www.xalqcebhesi.az
archiveBu xəbər 07 Yanvar 2025 14:30 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see401

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see379

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see358

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see344

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see340

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see318

Mən Ukraynada Prezident olsaydım... Tramp Putinlə söhbətində danışdı

20 Noyabr 2026 22:29see301

Parisdə bugünkü etirazlara 21 mindən çox şəxs qatılıb

21 Noyabr 2026 21:24see232

Azərbaycanda regional tədris mərkəzinin yaradılması Dünya Bankı ilə müzakirə edilib

21 Noyabr 2026 15:42see226

Dünya iqtisadiyyatı təhlükə qarşısındadır KİV

22 Noyabr 2026 07:02see225

BOKT nin rəhbərliyinə təyinat olub

21 Noyabr 2026 14:31see221

Ekspert: Dövlət idarəçiliyinin rəqəmsallaşdırılması Azərbaycan iqtisadiyyatının rəqabət qabiliyyətini artırır

21 Noyabr 2026 17:24see220

La Liqa: Derbidə “sülh”

22 Noyabr 2026 00:06see215

Dərmanlar da icbari tibbi sığortaya daxil edilir Kimlər faydalanacaq?

20 Noyabr 2026 22:21see210

Fermer ucuz satır, alıcı baha alır: Qiymət fərqi harada yaranır?

21 Noyabr 2026 14:38see204

Sumqayıtda gənc oğlan qətlə yetirilib

22 Noyabr 2026 04:55see204

Allah uzaq tutsun, amma müharibə bizim işimizdir Hakan Fidan

22 Noyabr 2026 02:18see201

Mehriban Əliyeva və qızlarından Vyetnam mədəniyyətinə zərif ehtiram Foto

21 Noyabr 2026 15:21see201

Qızıl gələn il ucuzlaşacaq

21 Noyabr 2026 16:40see201

Türkiyə Super Liqası: “Qalatasaray” evdə sevindi

22 Noyabr 2026 00:13see200
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri