Icma.az
close
up
RU
“Suriyada beynəlxalq hüquq yeni və daha dəqiq yanaşmalara ehtiyac duyur”Vusal Mehdiyev

“Suriyada beynəlxalq hüquq yeni və daha dəqiq yanaşmalara ehtiyac duyur”Vusal Mehdiyev

Icma.az xəbər verir, Xalqcebhesi saytına əsaslanaraq.

“Suriyada 2011-ci ildə başlayan daxili münaqişə beynəlxalq ictimaiyyətin diqqət mərkəzindədir. Bu münaqişə böyük humanitar böhrana səbəb olmaqla yanaşı, beynəlxalq hüququn müxtəlif aspektlərinin tətbiq olunmasını da çətinləşdirib”.
Bu fikirləri xalqcəbhəsi.az-a açıqlamasında beynəlxalq hüquq üzrə ekspert Vusal Mehdiyev deyib.
V.Mehdiyev bildirib ki, keçən ay Suriyada silahlı üsyançılar gözlənilməz hücumla Dəməşqi ələ keçirərək, Prezident Bəşər Əsədin qəddar rejimini devirdi: “Əsəd və ailəsi Rusiyaya qaçdı. ABŞ, Avropa İttifaqı və Birləşmiş Millətlər Təşkilatı (BMT) tərəfindən terror təşkilatı kimi tanınan “Hayat Tahrir al-Şam” (HTS) Suriyada hakimiyyətə gəlib və Məhəmməd əl-Bəşiri keçid baş naziri təyin edib.
HTS lideri Əhməd əl-Şaraa BMT-nin Suriya üzrə xüsusi elçisi Geir Pedersenlə dekabrın ortalarında görüşüb. Sonra ABŞ yüksək səviyyəli nümayəndə heyəti göndərib və Əhməd əl-Şaraa üzərindəki 10 milyon dollar mükafatı ləğv edib. Avropa İttifaqı da inklüziv və hüquqlara hörmət edən bir hökumət qurulması üçün müsbət addımlar atılacağı təqdirdə Suriya üzərindəki sanksiyaları yüngülləşdirəcəyini vəd edib.
Bu, bir sıra vacib suallar doğurur: HTŞ beynəlxalq hüquq baxımından Suriyanın yeni hökuməti hesab edilirmi, yoxsa devrilmiş Əsəd rejimi hələ də hüquqi hökumətdir? Yoxsa Suriyada ümumiyyətlə hökumət yoxdur? HTŞ-nin keçmişdəki sistematik insan hüquqları pozuntuları onun hazırda tanınmasına mane ola bilərmi? HTŞ-nin hakimiyyət mövqeyindəki qeyri-müəyyənlik bu sualları cavablandırmaq üçün hələ tez olduğuna işarə edirmi?
Beynəlxalq hüquq bu suallara aydın cavab vermir. Hökumətin tanınması mərkəzləşdirilmiş bir qurum tərəfindən deyil, ayrı-ayrı dövlətlər tərəfindən qərarlaşdırılır. BMT kimi beynəlxalq təşkilatların hər birinin hökumətin tanınması üçün öz sistemləri mövcuddur. Bu, çox vaxt uyğunsuzluqlara səbəb ola bilər. Məsələn, Myanmar BMT Baş Assambleyasında bir qurum tərəfindən təmsil olunur, lakin BMT-nin Beynəlxalq Ədalət Məhkəməsində (ICJ) başqa bir qurum tərəfindən müdafiə edilir.
Hökumət tanınmasının qarmaqarışıq və qeyri-müəyyən hüquqi çərçivəsi beynəlxalq sistemdə ciddi problemlər yaradır. Bu səbəbdən beynəlxalq hüquqda hökumət tanınması üçün yeni yanaşmalara ehtiyac var.
Hökumətin tanınması suveren dövlətin nümayəndəsi kimi siyasi bir qurumun rəsmi qəbul edilməsidir. Bu tanınma hüquqi və diplomatik baxımdan bir sıra mühüm məsələlərə təsir edir, məsələn:
- Müqavilələrin bağlanması və beynəlxalq öhdəliklərin götürülməsi.
- Dövlət aktivlərinə nəzarət və hüquqi məsuliyyətlər.
- Beynəlxalq təşkilatlarda təmsilçilik.
Bu məsələ xüsusilə Suriya kimi münaqişəli vəziyyətlərdə çətinliklər yaradır. HTŞ və digər qüvvələrin hakimiyyət uğrunda mübarizəsi, hüquqi baxımdan hökumət tanınmasının təsirlərini daha da mürəkkəbləşdirir”.
Ekspert əlavə edib ki, Suriyadakı vəziyyət həm təhlükə, həm də fürsət təqdim edir: “Əsəd devrilib və hazırda Rusiyada sürgündədir. HTŞ ölkənin böyük hissəsinə nəzarət edir.
Amerika və Avropa İttifaqı dovlətləri beynəlxalq hüquqda hökumət tanınması üçün iki istiqamətli yeni yanaşma təklif edir:
1. BMT-nin Kredensiallar Komitəsi hökumət tanınması ilə bağlı qərarların mərkəzləşdirilmiş şəkildə qəbul edilməsində əsas rol oynamalıdır.
2. Hökumət tanınması məsələsində əsas göstərici kimi "davamlı təsirli nəzarət" qəbul edilməlidir.
Suriyada HTŞ hazırda ən böyük şəhərlərə (Dəməşq, Hələb, Homs, Latakiya) və əhalinin çoxluğuna nəzarət edir. Əgər bu nəzarət sabit qalarsa, "təsirli nəzarət" prinsipinə əsaslanaraq HTŞ-nin hökumət kimi tanınması beynəlxalq hüquqi öhdəliklərin yerinə yetirilməsini təmin edə bilər. Bununla yanaşı, insan hüquqlarının qorunması və inklüziv idarəetmə tələblərinin yerinə yetirilməsi hələ də açıq sual olaraq qalır”.
V.Mehdiyev diqqətə çatdırıb ki, Suriyadakı vəziyyət beynəlxalq hüququn çoxlu çətinliklərini ortaya qoyur: “Humanitar prinsiplərin qorunması, mülki əhalinin mühafizəsi və məsuliyyətin təmin olunması beynəlxalq ictimaiyyətin məqsədi olmalıdır. Bununla yanaşı, sülhün bərpası üçün həm hüquqi, həm diplomatik səylərin inteqrasiyası şərtdir. Yeni hakimiyyətin yaranması Suriyada uzunmüdətli sülhün və stabil idarəetmənin bərpası üçün ümid yaratdır.
Suriyada hökumət tanınması məsələsində beynəlxalq hüquq yeni və daha dəqiq yanaşmalara ehtiyac duyur. Bu prosesdə beynəlxalq təşkilatlar və dövlətlərin birgə hərəkəti zəruridir”.

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:175
embedMənbə:https://www.xalqcebhesi.az
archiveBu xəbər 07 Yanvar 2025 14:30 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see319

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see310

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see307

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see298

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see289

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see277

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see265

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

18 Noyabr 2026 19:16see258

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see256

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

18 Noyabr 2026 20:00see250

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see247

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see242

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see240

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

19 Noyabr 2026 14:04see233

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

19 Noyabr 2026 09:27see220

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see213

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

19 Noyabr 2026 15:22see211

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see206

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see197

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see181
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri