Suriyanın parçalanması niyə İran və digərləri üçün təhlükəlidir?

İsrail Suriyanı parçalamaq üçün druzları və kürdləri bəhanə edir. Bu, çoxdankı İsrail doktrinasına uyğundur.
Reyting.az xəbər verir ki, bunu analitik Trita Parsi bildirib.
O, “X” səhifəsində qeyd edib ki, 1950-ci illərdə Ben Qurion “periferiya doktrinası”nın təməlini qoyub: “Yəni İsrailin təhlükəsizliyi, İsrail ətrafındakı ərəb dövlətlərini balanslaşdırmaq üçün İsrailin periferiyasında yerləşən qeyri-ərəb və qeyri-müsəlman azlıqlarla ittifaqlar yaratmaqla təmin edilməli idi. İsrailin ən mühüm qeyri-ərəb potensial müttəfiqləri Efiopiya, Türkiyə və İran idi. Lakin İsrail həm də bölgədəki qeyri-ərəb/müsəlman azlıqlarla ittifaqlar yaratmağa çalışdı: İraq və Suriyadakı kürdlər, Livandakı maronitlər və təbii ki, druzlar”.

T. Parsi yazır ki, parçalanmış Suriya, İsrail sərhədində müştəri-druz dövləti və daha şimalda kürd dövləti İsrailə çox yaraşar. Mövcud ərəb dövlətlərini daha kiçik dövlətlərə bölmək İsrailin bölgə üzərində hərbi hegemonluğu qurmasını və davam etdirməsini asanlaşdıracaq:
“Bənzər bir plan İran üçün də çoxdan mövcuddur. Hərbi qüvvələri məğlub etdikdən sonra ölkə daha kiçik dövlətlərə bölünəcək, sərhədyanı bölgələrdə azlıqların üstünlük təşkil etdiyi bölgələr müstəqillik elan edəcəklər. Bu, təkcə İsrailin planı deyil. Səddam Hüseynin keçmiş xarici işlər naziri Tariq Əziz açıq şəkildə bəyan etdi ki, “altı kiçik İran” bir böyük İrandan daha yaxşı olardı.
Buna görə də bəzi mühacir iranlı müxalif qrupların İsraillə sıx əməkdaşlığı İranın gələcək ərazi bütövlüyü və müstəqilliyi üçün çox təhlükəlidir.

Bunun region üçün nə demək olduğunu anlamaq da vacibdir: dövlətlərin parçalanması nəticəsində yaranan qeyri-sabitlikdən başqa, İsrailin regional dominantlıq strategiyası İsrailin hegemonluğuna meydan oxumaq gücünə malik heç bir dövlətin və ya dövlət koalisiyasının heç vaxt yaranmamasını təmin etmək üçün müəyyən səviyyədə daimi qeyri-sabitlik tələb edir.
Beləliklə, Amerika hegemonluğu Yaxın Şərqdə davamlı və güclənən qeyri-sabitliyə səbəb olduğu kimi, İsrail hegemonluğu (yaxud hegemonluğu qurmaq cəhdi) yəqin ki, daha da böyük şiddət və nifaq səviyyəsini təmin edəcək”.
E. KAMAL