Şuşa Bəyannaməsi türk birliyinin yeni Yol Xəritəsidir

Elçin Quliyev,

YAP Nərimanov rayon təşkilatının sədri

15 iyun 2021-ci ildə Azərbaycanla Türkiyə arasında imzalanan tarixi Şuşa Bəyannaməsi iki qardaş ölkə arasındakı əlaqələri ən uca zirvəyə yüksəltdi. Məhz bu bəyannamə iki qardaş dövlət arasındakı əməkdaşlığın yeni səhifəsini açdı.

Bəyannamənin 15 iyun tarixində imzalanmasının simvolik mənası daha dərindir. Bu bəyannamə təkcə Azərbaycanla Türkiyənin deyil, bütövlükdə türk dünyasının birlik, həmrəylik və yüksəliş salnaməsinin başlanğıc tarixidir. Məhz həmin tarixdən sonra türk dövlətləri işğaldan azad olunan ərazilərimizdə yenidənqurma işlərinə öz maddi və mənəvi dəstəyini verməklə bəyannamənin hansı qüdrətə malik olduğunu bütün dünyaya göstərmiş oldu.

"Azərbaycan Respublikası ilə Türkiyə Respublikası arasında müttəfiqlik münasibətləri haqqında Şuşa Bəyannaməsi"nin imzalanması dünyaya bir daha nümayiş etdirdi ki, Azərbaycan-Türkiyə qardaşlığı sarsılmazdır. Üstəlik, bu dostluq və tərəfdaşlıq nümunəsinin dünya siyasət tarixində analoqu yoxdur.

Həmin gün dini, dili, tarixi, mədəniyyəti və məqsədi bir olan Azərbaycan və Türkiyə arasındakı münasibətlərin yeni inkişaf mərhələsi başladı. Bu Bəyannamənin müddəaları Azərbaycan Respublikasının milli təhlükəsizliyinin bir çox aspektini əhatə etsə də, Hərbi Doktrinada nəzərdə tutulan xarici hərbi və siyasi təhdidlərin neytrallaşdırılmasında və ya onlara qarşı balans yaradılmasında xüsusi əhəmiyyət kəsb edir.

Geostrateji  hədəf baxımdan Şuşa Bəyannaməsinin məzmunundan hasil olan çağırış odur ki, Azərbaycanı hədəf alan öz qarşısında Türkiyəni, Türkiyəyə qarşı çıxan isə  önündə Azərbaycanı görəcəkdir. Türkiyə Prezidenti R.T.Ərdoğan Şuşada söylədiyi kimi “Türkiyənin gücü Azərbaycanın gücü, Azərbaycanın gücü Türkiyənin gücüdür”.

Azərbaycanla Türkiyə arasında məhz Milli Qurtuluş Günündə, Qars müqaviləsindən 100 il sonra prezidentlər İlham Əliyev və Rəcəb Tayyib Ərdoğan arasında müttəfiqlik münasibətlərinə dair imzalanan Şuşa Bəyannaməsinin özünəməxsus tarixi, hüquqi və siyasi əhəmiyyəti var. Bəyannamə olduqca geniş və demək olar ki, bütün sahələrdə Azərbaycanla Türkiyə arasındakı münasibətlərin qardaşlığını və qətiyyətini həm özətləyir, həm də yeniləyir.

 Azərbaycan və Türkiyə arasında imzalanan Bəyannamədə xüsusilə tarixi türk torpağı Zəngəzur dəhlizinin adının hallanması tarixi gerçəkliyi və hədəfləri göstərən mühüm amildir. Sənəddə xüsusilə vurğulanır ki, Türkiyə ilə Azərbaycanı və Azərbaycanın qərbdəki bölgələriylə Naxçıvan Muxtar Respublikasını birləşdirən Zəngəzur dəhlizinin açılması və onun davamı olaraq Naxçıvan-Qars dəmir yolunun inşası iki ölkə arasında nəqliyyat-kommunikasiya əlaqələrinin intensivləşməsinə əhəmiyyətli dərəcədə kömək edəcək.

Şuşa Bəyannaməsinin siyasi əhəmiyyəti Azərbaycan üçün daha önəmlidir. Belə ki, Ermənistanın 30 illik təcavüzünə son qoyulmasında, işğal olunmuş torpaqların azad olunmasında, Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa edilməsində Türkiyənin mənəvi-siyasi dəstəyi xalqımız və dövlətimiz tərəfindən yüksək qiymətləndirilir.

Hazırda Qafqaz regionunda sabitliyin və təhlükəsizliyin möhkəmləndirilməsi, bütün iqtisadi və nəqliyyat əlaqələrinin bərpası, eləcə də region dövlətləri arasında münasibətlərin normallaşdırılması və uzunmüddətli sülhün təmin edilməsi istiqamətində Azərbaycan və Türkiyənin birgə təşəbbüsləri bu sahədə səylərin artırılmasının zəruriliyini göstərən ən gözəl nümunədir.

Beləliklə, Azərbaycan və Türkiyə 15 iyun 2021-ci ildə tarixi addım ataraq, bölgənin geosiyasi mənzərəsini dəyişəcək, həm də Azərbaycanın və Türkiyənin düşmənlərinə tutarlı mesajı olan, həmçinin ölkələrimiz arasında bütün sahələrdə inteqrasiyanın nümunəsi olan Bəyannaməyə imza atdı. Ən əsası, bu Bəyannamə region üçün yeni tarixi gerçəklik deməkdir.

Bu Bəyannamə ilə Azərbaycanın Cənubi Qafqazda yeri və rolu daha da gücləndi. Eyni zamanda, Şuşa Bəyannaməsi Türk dövlətlərinin birliyinə də hələ uzun illər şanlı töhvələr verəcək tarixi sənəddir. Bu bəyannamə bu regiona pis niyyətlərlə uzanan əllərə çox ciddi bir cavab idi.

Ən əsası, 15 iyun Milli Qurtuluş Günündə imzalanan Şuşa Bəyannaməsi bütün türk dövlətlərinin birliyinin yol xəritəsidir.