Şuşa qlobal media dialoqunun ünvanına necə çevrildi?

Dünya sürətlə dəyişir. Süni intellektin xəbər istehsalına təsiri, sosial şəbəkələrin ənənəvi medianı üstələməsi, dezinformasiyanın qlobal təhlükəsizlik məsələsinə çevrilməsi və informasiya müharibələrinin dövlətlərarası münasibətlərə təsiri medianın rolunu əvvəlki dövrlərlə müqayisədə tamamilə fərqli müstəviyə çıxarıb. Artıq media böyük mənada ictimai rəy formalaşdıran, diplomatiyaya təsir edən, hətta beynəlxalq münasibətlərin mühüm iştirakçısına çevrilən institutdur. Belə bir şəraitdə jurnalistlərin, media rəhbərlərinin və ekspertlərin qlobal problemləri eyni platformada müzakirə etməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır.

Son illərdə bu platformalardan biri də Azərbaycanda keçirilən Şuşa Qlobal Media Forumu olub. Qısa müddətdə beynəlxalq nüfuz qazanan forum artıq dünyanın müxtəlif ölkələrindən media nümayəndələrini bir araya gətirən mühüm dialoq məkanına çevrilib. Bu il forumun dördüncü dəfə keçirilməsi artıq onun təsadüfi təşəbbüs deyil, formalaşmış beynəlxalq ənənə olduğunu göstərir.

Şuşa Qlobal Media Forumunun əsası 2022-ci ildə keçirilən beynəlxalq media tədbiri ilə qoyuldu. Bir il sonra isə bu təşəbbüs daha geniş format alaraq "Şuşa Qlobal Media Forumu" adı altında davam etdirildi. Hər il dünyanın onlarla ölkəsindən jurnalistlər, informasiya agentliklərinin rəhbərləri, media ekspertləri, akademiklər və dövlət rəsmiləri forum çərçivəsində bir araya gəlir. İndiyədək keçirilən forumlarda 80-dən çox ölkədən yüzlərlə media nümayəndəsi iştirak edib. 

Forumun məhz Şuşada keçirilməsi də təsadüfi seçim deyil. Azərbaycanın mədəniyyət paytaxtı hesab olunan Şuşa uzun illər işğal altında qaldıqdan sonra yeni inkişaf mərhələsinə qədəm qoyub. Şəhər bu gün  beynəlxalq tədbirlərin keçirildiyi platformaya çevrilir. Burada təşkil olunan forumlar, konfranslar, musiqi festivalları və digər beynəlxalq tədbirlər Şuşanın  qlobal əhəmiyyət daşıyan şəhərlərdən birinə çevrildiyini göstərir.

Media Forumunun Şuşada təşkili həm də simvolik məna daşıyır. Çünki informasiya müharibələrinin geniş vüsət aldığı bir dövrdə Qarabağın mərkəzində beynəlxalq media nümayəndələrinin bir araya gəlməsi Azərbaycanın informasiya diplomatiyasının mühüm elementlərindən biri kimi qiymətləndirilir. Xarici jurnalistlər təkcə panel müzakirələrində iştirak etmir, həm də bölgədə həyata keçirilən bərpa işlərini, şəhərin dəyişən simasını və regionun inkişafını yerində müşahidə etmək imkanı qazanırlar.

Forumun müzakirə etdiyi mövzular da hər il dünyanın media gündəmini əks etdirir. Əvvəlki illərdə süni intellektin jurnalistikaya təsiri, rəqəmsal transformasiya, dezinformasiyaya qarşı mübarizə, media savadlılığı, informasiya təhlükəsizliyi, xəbər istehsalında yeni texnologiyalar və sosial şəbəkələrin yaratdığı çağırışlar əsas müzakirə mövzuları olub. Bu il keçiriləcək forum isə "Rəqəmsal keçid dövründə informasiya dayanıqlılığı: Süni intellekt dövründə media və etimadın gücləndirilməsi" mövzusuna həsr olunub. Bu seçim təsadüfi deyil. Çünki süni intellekt texnologiyalarının sürətli inkişafı media sahəsində həm böyük imkanlar, həm də ciddi risklər yaradıb. Deepfake texnologiyaları, saxta xəbərlər, manipulyasiya və etibarlı informasiya mənbələrinin qorunması bu gün qlobal medianın qarşısında duran əsas problemlər sırasındadır.

Əslində, Şuşa Qlobal Media Forumu yalnız media peşəkarlarının görüşü deyil. Bu platforma müxtəlif ölkələrin informasiya siyasəti, media idarəçiliyi və rəqəmsal inkişaf təcrübələrinin müzakirə olunduğu beynəlxalq dialoq meydanıdır. Burada müxtəlif baxışların toqquşması, fərqli təcrübələrin paylaşılması və yeni əməkdaşlıqların qurulması üçün imkan yaranır.

Forum Azərbaycanın beynəlxalq mövqeyi baxımından da mühüm əhəmiyyət daşıyır. Son illər ölkə enerji, nəqliyyat və logistika layihələri ilə yanaşı, humanitar və informasiya diplomatiyası sahəsində də fəallığını artırmağa çalışır. Şuşada keçirilən beynəlxalq media forumları bu siyasətin mühüm tərkib hissəsidir. Dünyanın aparıcı media qurumlarının nümayəndələrinin Azərbaycana səfəri, yerli jurnalistlərlə təcrübə mübadiləsi aparması və ölkə haqqında birbaşa informasiya əldə etməsi Azərbaycanın beynəlxalq informasiya məkanında mövqeyini gücləndirən amillərdən biridir.

XXI əsrdə müharibələr artıq yalnız silahla aparılmır. İnformasiya, ictimai rəy və etimad uğrunda mübarizə dövlətlərin təhlükəsizlik siyasətinin ayrılmaz hissəsinə çevrilib. Belə bir dövrdə media forumları sadəcə peşəkar tədbirlər deyil, qlobal dialoqun və informasiya əməkdaşlığının vacib platformaları hesab olunur. Dördüncü dəfə keçiriləcək Şuşa Qlobal Media Forumu da göstərir ki, Şuşa tədricən yalnız Azərbaycanın mədəniyyət paytaxtı deyil, həm də beynəlxalq media dialoqunun mühüm ünvanlarından birinə çevrilir. Bu isə şəhərin yeni dövrdə qazandığı statusun və Azərbaycanın qlobal informasiya məkanında oynamaq istədiyi rolun ən aydın göstəricilərindən biridir.