Tarix yenidən Bakıda yazılır: Bir əsrlik ideyadan Türk əsrinə

“Tarix bəzən elə məkanlar yaradır ki, orada qəbul olunan qərarlar təkcə bir dövrün deyil, bütöv əsrlərin taleyini müəyyənləşdirir. 1926-cı ilin Bakı şəhəri məhz belə bir tarix yazdı. İsmailiyyə Sarayında keçirilən Birinci Türkoloji Qurultay parçalanmış türk dünyasının gələcəyinə işıq yandırdı, ortaq kimliyin, ortaq dilin, ortaq düşüncənin və ortaq gələcəyin bünövrəsini qoydu”.

Bunu Ölkə.az-a açıqlamasında Milli Məclisin deputatı Fəzail İbrahimli deyib.

O qeyd edib ki, bu dəfə artıq arzuların deyil, gerçəkləşən idealların şahidi olmaq üçün: “Birinci Türkoloji Qurultayın 100 illik yubileyinə həsr olunmuş “Türk Dünyası Həftəsi” sadəcə yubiley tədbiri deyil. Bu, türk xalqlarının yüz illik mübarizəsinin, milli yaddaşının, sarsılmaz iradəsinin və böyük gələcəyə inamının təntənəsidir. Bu həftə Bakının yalnız Azərbaycanın deyil, bütün türk dünyasının siyasi, mənəvi və geostrateji paytaxtına çevrildiyini bütün dünyaya nümayiş etdirən möhtəşəm hadisədir”.

Deputat bildirib ki, 1926-cı ildə Bakıda toplaşan böyük türkoloqlar, alimlər və ziyalılar təkcə əlifbanı, dili və ədəbiyyatı müzakirə etmirdilər: “Onlar əsarət altında yaşayan milyonlarla türkün gələcəyini düşünürdülər. Onlar türk dünyasının gələcək birliyinin xəritəsini cızırdılar. Lakin imperiyalar bu ideyalardan qorxdular.

Sovet totalitarizmi həmin müqəddəs ideyanı boğmağa çalışdı. Qurultayın iştirakçıları repressiyalara məruz qaldılar, güllələndilər, sürgün olundular. Onların cismini məhv etdilər. Amma ideyalarını öldürə bilmədilər.Çünki böyük ideyalar güllədən də güclü olur. Bu gün həmin ideyalar yenidən Bakıda dirçəlir. Bu gün onların səsi Türk Dövlətləri Təşkilatının tribunasından eşidilir. Bu gün onların arzusu artıq milyonlarla insanın ortaq gələcəyinə çevrilir. Prezident İlham Əliyev yenidən yüz ilin körpüsünü qurdu. Onun təşəbbüsü ilə keçirilən “Türk Dünyası Həftəsi” təkcə tarixə ehtiram deyil. Bu, gələcəyə yazılan yeni siyasi manifestdir.

.Dövlət başçısının vurğuladığı kimi, Birinci Türkoloji Qurultayın yüz illik yubileyinin Azərbaycanın Türk Dövlətləri Təşkilatına sədrliyi dövrünə təsadüf etməsi dərin rəmzi məna daşıyır.
Bu, təsadüf deyil. Bu, Azərbaycanın son illərdə türk dünyasının inteqrasiyasında qazandığı liderliyin beynəlxalq təsdiqidir.

Prezident İlham Əliyevin dediyi kimi, Birinci Türkoloji Qurultayın irəli sürdüyü ideyalar bu gün Türk Dövlətləri Təşkilatının ortaq humanitar məkan yaratmaq istiqamətində həyata keçirdiyi bütün layihələrin ideoloji təməlini təşkil edir. Deməli, yüz il əvvəl Bakıda yandırılan məşəl bu gün artıq bütün türk coğrafiyasını işıqlandırır.

Türk əsrinin yolu Bakıdan keçir. Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğanın müraciəti də bu həqiqəti bir daha təsdiqlədi. Onun sözləri əslində yeni geosiyasi dövrün manifestidir. Ərdoğan qeyd edib ki, Birinci Türkoloji Qurultayın qəbul etdiyi qərarlar bu gün də türk dünyasına yol göstərir. İsmayıl Qaspıralının məşhur “Dildə, fikirdə, işdə birlik” çağırışı artıq romantik şüar deyil. Bu gün həmin ideya dövlət siyasətinə çevrilib.

Türkiyə Prezidentinin səsləndirdiyi “Türk əsrini birlikdə quracağıq” fikri artıq gələcəyin deyil, bugünün siyasi proqramıdır. Və həmin proqramın ürəyi Bakıda döyünür. Dünya yeni güc mərkəzinin formalaşmasını izləyir. Bu mürəkkəb proseslərin içərisində Türk Dövlətləri Təşkilatı getdikcə qlobal miqyasda söz sahibi olan qüvvəyə çevrilir. Bu yüksəlişin mərkəzində isə Azərbaycan dayanır. Bakı artıq türk dünyasının siyasi beyni, iqtisadi ürəyi və mənəvi dayağıdır.
“Türk Dünyası Həftəsi” bir yubiley deyil. Bu, Türk əsrinin başlanğıcına vurulan möhtəşəm möhürdür. Bakı isə bu böyük tarixi yürüşün önündə addımlayan lider şəhərdir”.

 Mürtəza