Tarixi kəşf: 86 min il əvvəl insanlar burada necə yaşayırdı?

Çanaqqalanın Çan rayonunda yerləşən İnkaya mağarasında 86 min illik yaşayış sahəsi tapılıb.

Kulis.az xəbər verir ki, işlərin davam etdiyi ərazidə yeni mövsüm qazıntılarına başlanılıb.

Çan rayonunun Bahadırlı kəndi ərazisində yerləşən İnkaya mağarasında qazıntı işləri 2017-ci ildən bəri davam edir. Səth araşdırması zamanı tapılan mağarada 2026-cı il qazıntı işlərinə start verilib. "Gələcəyə Miras" layihəsi çərçivəsində aparılan qazıntılarda Ankara Universiteti Dil və Tarix-Coğrafiya fakültəsinin müəllimi, professor İsmayıl Özerin rəhbərlik etdiyi 25 nəfərlik heyət iştirak edir.

İnkaya mağarası 26,5 milyon il əvvəl bu ərazidə aktiv olan vulkanizm nəticəsində formalaşmağa başlayıb. Qayalıqların çaxmaqdaşı xammalı mənbəyi olması və bölgədəki isti su qaynaqlarının yaratdığı üstünlüklər səbəbindən bura Paleolit dövrünün insanları tərəfindən uzunmüddətli və intensiv şəkildə istifadə edilib.

Mağarada indiyədək aparılan tarixləndirmə işlərində insan məskunlaşmasının 86 min il əvvələ gedib çıxdığı sübuta yetirilib. Çanın Bahadırlı kəndi ərazisində 9 ildir davam edən İnkaya mağarası qazıntılarında çaxmaqdaşı və bazaltdan hazırlanmış qəlpələr, tiyələr, qaşıyıcılar, ucluqlar, çərtikli və dişli alətlər, nüvə və zərbə aləti kimi müxtəlif tapıntıların da yer aldığı 35 minə yaxın yonma daş tapılıb.

İnkaya mağarasında bu ilki qazıntı işlərində mağaranın təbəqələrində 86 min il əvvələ aid insan yaşamı izlərinə rast gəlinib. Paleolit dövrü insanlarının 86 min il əvvəldən başlayaraq minlərlə il kəsintisiz olaraq yaşadıqları İnkaya mağarasında gələcək illərdəki qazıntı işlərində skelet qalıqlarına çatmaq hədəflənir. Həmçinin əldə edilmiş yonma daşlar və digər tapıntılardan yararlanaraq dövr insanlarının davranışları, həyat tərzləri, qidalanma vərdişləri və mağaradakı sahədən istifadələri haqqında məlumatlar əldə etmək nəzərdə tutulur.

İnkaya mağarasında 2026-cı il qazıntı işləri mağaranın ən azı 3 fərqli sahəsində həyata keçiriləcək. Qazıntılar əsasən mağaranın əsas hissəsinin qərbindəki emalatxana sahəsində davam etdiriləcək.