Möhtəşəm arxeoloji kəşf: İnsanlar min illər əvvəl...

Yerusəlim İbrani Universitetinin arxeoloqları yazılı ədədlərin və formal riyazi sistemlərin yaranmasından çox əvvəl, təxminən eramızdan əvvəl 6200-cü ildən 5500-cü ilə qədər olan riyazi təfəkkürün ən erkən sübutlarını kəşf ediblər.

“Cebheinfo.az” xəbər verir ki, "Journal of World Prehistory" jurnalında dərc olunmuş yeni bir araşdırmada alimlər qədim Mesopotamiyanın Halaf mədəniyyətinə aid 700-dən çox qədim saxsı qab fraqmentini təhlil ediblər. Tədqiqatçıların fikrincə, ədədi ardıcıllıqların və məkan bölgülərinin anlaşılmasının erkən təzahürlərini təmsil edən təkrarlanan çiçək naxışları aşkarlanıb.

Gil fraqmentlərində eyni elementlərin - "ilgəklərin" və ya ləçəklərin - həndəsi irəliləyişdə təkrarlandığı naxışlar tapılıb: 4, 8, 16, 32 və 64. Bu ardıcıllıqlar qədim sənətkarların sadəcə estetik səbəblərdən qabları bəzəmədiklərini, hətta yazılı ədədlər mövcud olmamışdan əvvəl də mücərrəd kəmiyyət əlaqələrini vizual olaraq təmsil edə və istifadə edə bildiklərini göstərir.

Tədqiqatın müəllifləri iddia edirlər ki, "bitki naxışları" adlandırdıqları bu cür motivlər təkcə bədii ifadəni əks etdirmir, həm də gündəlik həyatda - məsələn, məhsulun ədalətli bölüşdürülməsində, ortaq tarlaların bölünməsində və ya erkən kənd icmalarında resursların idarə olunmasında praktik əhəmiyyətə malik ola bilər. Bu kəşf riyazi təfəkkürün hərflərin və rəqəmlərin yaranmasından çox əvvəl insan mədəniyyətində dərin kök saldığını göstərir və qədim cəmiyyətlərin məkan, kəmiyyət və nizam anlayışlarını necə qəbul etdiyinə dair yeni fikirlər təqdim edir.

Alimlər vurğulayırlar ki, bu tapıntılar tarixdən əvvəlki insanların idrak və mədəni mürəkkəbliyi və mücərrəd ideyaların incəsənət, gündəlik əşyalar vasitəsilə necə ifadə edilə biləcəyi barədə anlayışı genişləndirir.

Xəzər
“Cebheinfo.az”

Problemlərinizi bizə yazın, şahidi olduğunuz hadisələri çəkib göndərin