Tarixin yeni konsepsiyada təqdimatı: Ramana qəsrinə infotur

Bakı, 21 sentyabr, AZƏRTAC

Sentyabrın 21-də yeni muzey konsepsiyası ilə fəaliyyətə başlayan Ramana qəsrinə infotur təşkil edilib.

AZƏRTAC xəbər verir ki, Qobustan Milli Tarix-Bədii Qoruğu tərəfindən təşkil olunan infoturda mefdi nümayəndələrinə əvvəlcə Ramana qəsrinin tarixi, memarlıq xüsusiyyətləri və Abşeronun orta əsr müdafiə sistemindəki rolu barədə ümumi məlumat verilib. Daha sonra media nümayəndələri muzeyin ekspozisiyası ilə tanış olublar.

Bildirilib ki, mədəni irsin qorunması və təbliği istiqamətində həyata keçirilən layihə çərçivəsində Azərbaycanın tarixi-memarlıq abidələrindən biri olan Ramana qəsrinin memarlıq xüsusiyyətləri və mövcud vəziyyəti araşdırılıb, abidənin autentikliyinin maksimum dərəcədə qorunmasına xüsusi diqqət yetirilib.

Ekspozisiya, ziyarətçi marşrutları və infrastruktur həlləri qəsrin tarixi-memarlıq xüsusiyyətləri nəzərə alınmaqla hazırlanıb. Muzey konsepsiyasının əsasını “Tarixə açılan pəncərə” ideyası təşkil edir. Konsepsiya tarixi memarlığın qorunması ilə yanaşı, onun müasir təqdimat vasitələri ilə ziyarətçilərə çatdırılmasını nəzərdə tutur.

Qəsrin daxilində yaradılan yeni memarlıq-dizayn elementləri tarixi memarlıqdan ilhamlanaraq müasir üslubda işlənib. Ekspozisiya avadanlıqları, vitrinlər, podiumlar və elektron informasiya panellərinin tərtibatında Ramana qəsrinin memarlıq xüsusiyyətlərindən istifadə olunub.

Muzeyin ekspozisiyası Ramana qəsrinin tarixi, Abşeronun orta əsr müdafiə sistemi, həmin dövrün hərb sənəti, gündəlik həyatı və mədəniyyəti barədə dolğun təsəvvür yaratmaq prinsipi əsasında qurulub. Tarixi materiallar multimedia və interaktiv həllərlə tamamlanıb. Ekspozisiyanın mühüm hissəsini 2024–2026-cı illərdə qəsrin ərazisində aparılmış arxeoloji qazıntılar zamanı aşkar edilən maddi-mədəniyyət nümunələri təşkil edir.

“Seyri-Tarix” bölməsində Abşeron yarımadasının orta əsr müdafiə sistemi və Ramana qəsrinin bu sistemdəki mövqeyi təqdim olunur. Burada Abşeronun müdafiə tikililərinin yerləşməsini göstərən maket, qəsrin XIV əsrdəki ehtimal olunan görünüşünü və 1935-ci ildə qeydə alınmış vəziyyətini əks etdirən memarlıq maketləri, tarixi fotoşəkillər, arxiv materialları və məlumat panelləri nümayiş etdirilir. İnteraktiv ekran və sensor məlumat paneli vasitəsilə ziyarətçilər əlavə məlumat əldə edə bilirlər.

“Seyri-Silah” bölməsi orta əsr hərb sənəti, silah texnikası və müdafiə mədəniyyətinə həsr olunub. Burada XIV–XVI əsrlərə aid qılınc və qınların rekonstruksiyaları, nizə ucluqları, xəncər tiyəsi, döyüş atının nalı, sferokonik qab (“Qarura ən-Neft”), hərbi geyimlər, oxqabı, oxlar və digər arxeoloji materiallar təqdim edilir. Multimedia vasitələri ilə orta əsr silahlarının hazırlanması və istifadə üsulları nümayiş olunur.

“Seyri-Tərz” bölməsində orta əsrlərin gündəlik həyatı, məişəti və sənətkarlıq ənənələri əksini tapıb. Arxeoloji qazıntılar zamanı aşkar edilmiş keramika və saxsı məmulatlar, şüşə bilərziklər, yağ və neft çıraqları, şirli qablar, kaşı və dekorativ plitələr həmin dövrün yaşayış tərzi və mədəniyyəti barədə təsəvvür yaradır. Sensor məlumat panelində eksponatlar, onların aşkarlandığı yerlər və istifadə xüsusiyyətləri barədə ətraflı məlumat təqdim olunur.

“Seyri-Həyat” bölməsində isə orta əsr feodal-cəngavərinin həyat yolu, cəmiyyətdəki rolu və mənəvi dünyası animasiya əsaslı multimedia vasitələri ilə canlandırılır. Bölmənin əsas elementlərindən biri günbəz formalı tavanda nümayiş etdirilən immersiv videoproyeksiyadır. Azərbaycan miniatürləri əsasında hazırlanmış animasiya kompozisiyaları cəngavərin uşaqlıq və təlim dövründən başlayaraq yetkinlik həyatı, ailə qurması və döyüşlərdə iştirakınadək keçdiyi yolu əks etdirir.

Tarixi mənbələr, arxeoloji tədqiqatlar və memarlıq təhlilləri əsasında hazırlanmış rekonstruksiya maketləri qəsrin müxtəlif dövrlərdəki görünüşü haqqında təsəvvür yaradır. Ekspozisiya tarixi xəritələr, memarlıq sxemləri və illüstrasiyalarla tamamlanır. Məlumatlar Azərbaycan və ingilis dillərində təqdim edilir.

“Tarixə açılan pəncərə” ideyası ekspozisiyanın dizayn həllərində də öz əksini tapıb. Qəsrin dar və hündür mazğal tipli pəncərələrinin formaları müasir dizayn elementlərində yenidən şərh olunub.

Muzeydə ənənəvi ekspozisiya üsulları rəqəmsal texnologiyalarla uzlaşdırılıb. İnteraktiv ekranlar, elektron məlumat panelləri, immersiv instalyasiya, audio-vizual materiallar, animasiyalar, videoproyeksiya və videomapinq ziyarətçilərə tarixi müxtəlif formatlarda öyrənmək imkanı yaradır.

Qəsrin dam terrası panoramik müşahidə meydançası olmaqla yanaşı, ekspozisiyanın davamı kimi nəzərdə tutulub. Burada yerləşdirilən “Alov” heykəltaraşlıq kompozisiyası qəsrin qədim müdafiə sistemindəki rolunu və tarixi-mədəni simvolikasını əks etdirir.

Layihə çərçivəsində qəsrin ətraf ərazisi də vahid memarlıq konsepsiyasına uyğun yenidən təşkil olunub. Giriş meydançası və piyada marşrutları yenilənib, açıq hava ekspozisiyası yaradılıb, ziyarətçilərin rahat və təhlükəsiz hərəkəti üçün müvafiq əlçatanlıq həlləri tətbiq edilib.

Muzeyin vizual kimliyi də ümumi konsepsiyaya uyğun formalaşdırılıb. Tarixi daş hörgünün və memarlıq detallarının daha aydın nümayiş etdirilməsi üçün xüsusi işıqlandırma həllərindən istifadə olunub. Daxili və xarici işıqlandırma sistemi İtaliyanın “Linea Light Group” şirkəti ilə əməkdaşlıq çərçivəsində reallaşdırılıb.

Müxbir - Günel Alıyeva

Fotoqraf - Orxan Kərimov

Operator - Vüsal Taqiyev