Tədqiqat: Ağaclar təhlükəli sürətlə məhv olur

Bakı, 27 sentyabr, AZƏRTAC

Ağacların məhv edilməsi hallarının artması meşə ekosistemləri üçün həyəcan doğurur. Bununla belə, qlobal bir fenomen olaraq, o, hələ də zəif başa düşülən əhəmiyyətli sosial təsirlərə malikdir.

89 ölkədə və beş qitədə olan meşələrin monitorinqi üzrə 500 minə yaxın tədqiqatı təhlil edən 100-dən çox meşə tədqiqatçısından ibarət beynəlxalq qrup müəyyən edib ki, ağacların məhv edilməsinin əsas səbəbi antropogen (insan tərəfindən törədilən) iqlim dəyişikliyi və onun təsirləridir: istilik, havanın quruluğu və torpaq, meşə yanğınları, qasırğalar və eləcə də həşəratlardan və bitki xəstəliklərindən zərərin artmasıdır.

AZƏRTAC xarici mətbuata istinadla xəbər verir ki, Paris sazişində nəzərdə tutulduğu kimi, ölkələr qlobal istiləşməni sənayedən əvvəlki səviyyədən 2°C-dən çox olmamaq şərti ilə məhdudlaşdırmağa çalışdığı zaman ağacların sağlamlığı ilə bağlı dəqiq biliklər mühüm əhəmiyyət kəsb edir.

Helsinki Universitetinin Lazer Skanlama kafedrasının dosenti Samuli Yunttilanın rəhbərliyi ilə Global Ecosystem Health Observatory qrupu peyk və havadan çəkilmiş görüntülərə əsaslanan qabaqcıl kompüter görmə üsullarından istifadə edərək ağacların sağlamlığına dair dəqiq məlumat əldə etməyə çalışıb.

“Bir ağacın diri və ya ölü olduğunu müəyyən etmək üçün ən azı beş il müşahidə aparmalıyıq. Bu əsas biliklərdən əlavə, yerli yaşayış mühitini anlamalı və ağacların yaşı, ölçüsü və növləri ilə bağlı məlumatlara sahib olmalıyıq. Yalnız bundan sonra iqlim isindikcə ağacların məhv edilməsinin necə getdiyi barədə nəticə çıxara biləcəyik. Yaxşı xəbər ondan ibarətdir ki, müasir texnologiyalar artıq çox şeyə imkan verir”, - deyə o bildirir.

“New Phytologist” jurnalında dərc olunan məqalədə tədqiqatçılar qarşılarına məqsədi qoydular ki, ağacların məhvolma tendensiyalarının monitorinqi aparıldığı zaman metodları, tələbləri və məlumat boşluqlarını müəyyən etsinlər.

“Bizim Finlandiyada meşə təsərrüfatı təşkili və aparılması ilə əlaqədar tədbirlər sahəsində böyük təcrübəmiz var - bu, şübhəsiz ki, bizim güclü tərəfimizdir. Bununla belə, meşə sağlamlığı ilə bağlı əlavə bilik və təlim tələb olunur. Bu, indiki vəziyyətdə sərmayələrin artırılması xüsusilə vacib olan sahədir”, - deyə o, sözünü yekunlaşdırıb.