Icma.az
close
up
RU
Menu

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

İran parlamenti ABŞ la danışıqların başa çatdığını açıqlayıb

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

Gündə 50 qramdan çox təmiz etanol içmək demensiya riskini 29 faiz artırır

Təhsil sistemində əzbərləmə dilemması Bilik əzbərləməkdir, yoxsa anlamaq? EKSPERT AÇIQLADI

Təhsil sistemində əzbərləmə dilemması Bilik əzbərləməkdir, yoxsa anlamaq? EKSPERT AÇIQLADI

Icma.az xəbər verir, Avtosfer saytına əsaslanaraq.

Müasir dövrdə təhsil sisteminin qarşısında duran əsas problemlərdən biri bilik anlayışının əzbərləmə ilə eyniləşdirilməsidir. Bir çox hallarda şagirdin və ya tələbənin uğuru mövzunu nə dərəcədə anladığına görə deyil, onu nə qədər yaxşı yadda saxlayıb imtahan zamanı təkrar edə bilməsinə görə qiymətləndirilir. Bu yanaşma isə təhsilin əsas məqsədi olan düşünən, analiz edən, öyrəndiyini real həyatda tətbiq edə bilən fərdlərin formalaşmasına mane olur.

Əzbərləməyə əsaslanan təhsil modeli qısa müddətli nəticələr versə də, uzunmüddətli perspektivdə biliklərin tez unudulmasına, şagirdlərdə öyrənməyə qarşı marağın azalmasına və yaradıcılığın zəifləməsinə səbəb olur. Şagirdlər məlumatı anlamaq əvəzinə, imtahandan keçmək üçün mexaniki şəkildə yadda saxlamağa üstünlük verirlər. Nəticədə isə bilik formal xarakter daşıyır və gündəlik həyatda, problem həllində istifadə edilmir.

Bu vəziyyət “Əzbərləmə biliyin göstəricisidirmi?” sualını aktuallaşdırır. Çünki əsl bilik yalnız məlumatı xatırlamaq deyil, onu dərk etmək, əlaqələndirmək və yeni situasiyalarda tətbiq edə bilməkdir. Təhsil sistemində bu balansın pozulması həm müəllimləri, həm valideynləri, həm də cəmiyyəti narahat edən məsələlərdəndir. Məhz buna görə də əzbərləmə probleminin səbəblərini araşdırmaq, onun şagirdlərin inkişafına təsirini dəyərləndirmək və daha effektiv təlim metodlarının tətbiqini müzakirə etmək bu gün olduqca vacibdir.

Bununla bağlı Avtosfer.az-a açıqlama verən təhsil eksperti Elmin Nurizadə bildirib ki, əzbərləmə təhsili təfəkkür mərhələsinə çatmayan, hələ onun özünə uzaqdan-uzağa baxan bir pilləyə aparır, daha doğrusu, aşağıya doğru sürükləyir:
“Qabardılan mövzu çox ciddi problemativ məqamları özündə əks etdirir. Əzbərləmə prosesi təhsili özünün əsas mahiyyətindən uzaqlaşdıran, hətta onu iflic edən məsələdir. Təhsilin yaddaş dövrü artıq öz işini 100 ilə yaxındır ki, başa vurub. Şagird tədris prosesində informasiyanı kortəbii şəkildə qəbul edərək onu yaddaş üçün yükə çevirir. Qəbul etdiyi informasiya analiz süzgəcindən qəti şəkildə keçmir. O özünün emal prosesini tam formada yaşamır və şagirddə zehni inkişafa qətiyyən təsir göstərmir. Burada isə təhsil missiya olaraq tamamlanır. Çünki əzbərçilik təhsil, bilik yox, yalnız və yalnız vərdiş predmetidir. Amma bəla da budur ki, bu vərdiş heç də qalıcı deyil. Qısa müddətdən sonra insan beyninin aldığı saysız informasiyalar fonunda qısa yaddaşdan da silinərək məhv olub gedir”.

Ekspertin sözlərinə görə, bu müstəvidə vəziyyət sürətlə dəyişməyə, inkişafa doğru gedir. İstər orta məktəb, istər universitetlərə hazırlıq zamanı, istərsə də ali təhsil seqmentində artıq yaddaş öz yerini ildırım sürətilə düşüncəyə, təfəkkürə  verməkdədir:
“Təəssüf ki, bizim təhsil seqmentimizdə əzbərləmə prosesi uzun illər davam etdi. Bu, orta məktəbin ibtidai siniflərindən başlayaraq, yuxarı-buraxılış siniflərinə qədər davam etdi. İbtidai sinifdə Abdulla Şaiqin uşaq şeirlərini kortəbii olaraq əzbərləyən şagird, buraxılış siniflərində universitetə düşəcək qaydaları, düsturları kortəbii formada əzbərləməyə, qısa yaddaşın etibarsız məhsuluna çevirdi. Nəticədə, təhsil bir proses kimi özünün qalıcılığını, sistematikliyini, tətbiq və qərarvermə üstünüklərini xeyli dərəcədə itirdi. Bu meyar o qədər yayıldı ki, az qala, ümumi qanunauyğunluğa çevrildi”.
Nurcan Babək

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:136
embedMənbə:https://avtosfer.az
archiveBu xəbər 22 Dekabr 2025 16:50 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see290

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

15 Noyabr 2026 19:14see286

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see269

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see265

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

15 Noyabr 2026 16:38see241

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

16 Noyabr 2026 01:15see232

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

15 Noyabr 2026 22:01see219

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

15 Noyabr 2026 21:02see217

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see216

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

16 Noyabr 2026 01:56see215

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see211

İran parlamenti ABŞ la danışıqların başa çatdığını açıqlayıb

15 Noyabr 2026 17:27see209

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see201

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

16 Noyabr 2026 00:05see201

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

16 Noyabr 2026 12:36see196

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see187

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see179

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see177

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see174

Gündə 50 qramdan çox təmiz etanol içmək demensiya riskini 29 faiz artırır

15 Noyabr 2026 20:52see172
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri