Təhsilin əlçatanlığının təmin olunması vacibdir ŞƏRH EDİLDİ

“Artıq təhsil haqqında qanunda qeyd olunan istiqamətdə dəyişikliklər nəzərdə tutulub və hesab edirəm ki, təhsil haqqında qanunda təklif olunan bu dəyişiklik sosial ədalət və təhsilin inkulizivliyini artırmaq istiqamətində atılan strateşik addımdır. Bu islahatların həm təsirlərini, həm də hüquqi əhəmiyyətli bir neçə aspektlər vurğulamaq istəyirəm. İlk öncə təhsilin əlçatanlığının təmin olunması və təhsil imkanlarının genişləndirilməsi vacibdir". Bu sözləri SİA -ya açıqlamasında Doktorant və Magistrlər Cəmiyyətinin sədri, fəlsəfə doktoru İlqar Orucov bildirib.

Onun sözlərinə görə, burada maliyyələ maneələrinin aradan qaldırılmasına xüsusilə toxunmalıyıq: "Hesab edirəm sosial müdafiəyə ehtiyacı olan şəxslər, burada əlilliyi olan şəxslərdir, şəhid ailəsi üzvləridir, valideyn məhrum olan şəxsləri aid etmək olar. Burada təhsil haqqının çox olması, ali təhsilə keçən yolda əsas maneə hesab olunurdu. Bu dəyişiklik təhsilin ödənişsiz və yaxud ödənişli olmasından asılı olmayaraq yalnız bilik və bacarıqlarına görə rəqabət aparmasına şərait yaradacaq. Çünki əsas hədəfdə xüsusi ehtiyacı olan şəxslərin əmək bazarına inteqrasiyası məsələsi dayanıb. Bu da təbii ki, həmin şəxslərin keyfiyyətli təhsil almasından keçir. Və dövlət bu dəstəyi məhz sosial müdafiəyə xüsusi ehtiyacı olan qrupdan olan gənclərin ixtisaslı kadr kimi formalaşmasını şərtləndirəcək. Təhsil sistemində də bunun, sosial təsirləri vardır. Lakin təhsil haqqının dövlət tərəfindən ödənilməsi əslində, bu, heç də ödənişsiz təhsil almaq anlamına gəlmir. Çünki, bu ödənişi sadəcə olaraq universitetə dövlət ödəyəcəkdir. Dövləti bu ödənişləri qarşılaması ali təhsil müəssisələrinin büdcəsinə birbaşa vəsait daxil olmağını təmin edəcək. Bu, universitetlərin infrastrukturunun yenilənməsi, inkuliziv mühiti, təkmilləşməsi və başqa məsələləri özündə əks etdirəcəkdir. Xüsusi qrupda olan fiziki məhdudiyyətli şəxslərin binaya daxil olması, eyni zamanda onlar üçün auditoriyalarda əlavə şəraitlərin yaradılması və s. bunları təbii ki, stimullaşdıra bilər. Burada ən vacib məqamlardan biri ondan ibarətidir ki, sosial qrupların sayı artması, universitet daxilində akademik rəqabətin güclənməsi deməkdir. Bunun çox vacib təsirlərindən biri normativ hüquqi aktların zidiyyətini aradan qaldırılmasından irəli gəlir. Bu dəyişiklik qanunvericilikdə ki, bir neçə boşluğu, həm də o ziddiyyətli məqamları ortadan götürmüş olur. Vahid yanaşma artıq qanunvericilik səviyyəsində həlli tapmış olur. Bu qanuna dəyişiklikəyə qədər olan vəziyyət belədir. Fərqli kateqoriyalardan olan şəxslərin, burada məcburi köçkünlərdir, müharibə veteranlarıdır, əlilliyi olan şəxslərdir bura daxil etmək olar. Təhsil haqqı güzəştləri fərqli fərman və sərəncamlarla tənzimlənirdi. Amma indi bu təhsil haqqında qanuna dəyişiklik edilməsindən sonra bu fundamental dəyişiklik bütün kateqoriyaların vahid qanun çətiri altında toplayaraq hüquqi dayanıqlılığı təmin etmiş olacaq. Və qanun layihəsinə əlavə təhsil, burada ixtisas artırmadır, yenidən hazırlanma istisna edilməsi dövlət vəsaitlərinin daha səmərəli və hədəfli ilk növbədə baza, peşə və ali təhsilə yönəldilməsi təmin edilmiş olacaq.

Bu hüquqi baxımdan bir sualı cavablandırır. Hansı təhsil səviyyəsi dövlət öhdəliyidir. Artıq bu qanunla birmənalı olaraq məsələyə aydınlıq gətirilmiş oluruq. Eyni zamanda bilirik ki, hər kəsin çox vacib məqamdan biri də, Azərbaycan Respublikasının konstitusiyasında dövlət maddi və sosial vəziyyətdə asılı olmayaraq istedadlı şəxslərin təhsilinə zəmanət verir kimi bir maddə var. Məhz qanun çərçivəsində qeyd olunan sosial baxımdan həssas təbəqənin əhatə edən bu dəyişiklik bu konstitusiyanın normalarının icra mexanizmini artıq konkretləşdirmiş olur. Bu dəyişiklik sosial dövlət prinsipini gücləndirir. Çünki Dövlət Başçımız cənab İlham Əliyevin hər zaman gətirdiyi kimi Azərbaycanda həyata keçirilən siyasətin mərkəzində Azərbaycan vətəndaşı dayanır və Azərbaycan dövləti sosial dövlətdir. Yəni qayğıya ehtiyacı olan bütün insanların qayğılarını, dövlət qarşılayır və hesab edirəm ki, bu həm də təhsil sistemindəki bu maliyyə diskriminasiyasını minimallaşdırır və hər dəfə ayrı-ayrı sərəncamlarla, qərarlarla həll olunan məsələ artıq qanunvericilik səviyyəsində bu işlək mexanizmə çevrilir".