Təkcə yeni tikililər bahalaşmayıb... EKSPERT

Köhnə binalardakı mənzillər, həmçinin fərdi evlərin, torpaq sahələrinin qiymətində də artım müşahidə edilir

Paytaxtda mənzillərin qiyməti getdikcə artır. Bunu Dövlət Statistika Komitəsinin məlumatında görmək olur. DSK-nın məlumatına əsasən, 2024-cü ilin III rübündə mənzil bazarında qiymət indeksi II rübə nəzərən 3.8 faiz, o cümlədən ilkin mənzil bazarında 4.3 faiz, təkrar mənzil bazarında isə 3.7 faiz artıb. Bu barədə Mərkəzi Bankın "Pul siyasəti icmalı"nın noyabr buraxılışında da bildirilir. Qeyd edilir ki, 2024-cü ilin yanvar-sentyabr ayları ərzində ümumi mənzil bazarında ötən ilin müvafiq dövrü ilə müqayisədə qiymət indeksi 9.2 faiz, o cümlədən ilkin mənzil bazarında 10.3 faiz, təkrar mənzil bazarında isə 9.1 faiz artıb.  Mənzil və kirayə ev bazarında qiymət artımı adətən yeni tədris ilinin başlanğıcı və regional situasiyaların dəyişməsi ilə baş verir. Qonşu ölkələrdə ictimai-siyasi qarışıqlıq, qeyri-müəyyənlik yaranan kimi, Bakıda mənzil almaq istəyənlərin sayı çoxalır. Bu da qiymətlərə təsirsiz ötüşmür.   

Mənzil bazarında qiymət artımının səbəblərini izah edən daşınmaz əmlak üzrə ekspert Elnur Fərzəliyev qeyd etdi ki, nəinki yeni tikililər və ya köhnə binalardakı mənzillər, həmçinin fərdi evlərin, torpaq sahələrinin qiymətində də artım müşahidə edilir: 

- Əvvəla, mənzil bazarındakı qiymət artımı ümumi qiymət artımına bağlıdır. Mənzillərin qiymətindəki artım həm də bina tikintisi üçün yararlı olan torpaq sahələrinin bahalaşması ilə bağlıdır. Bu, yeni tikilən mənzillərin qiymətlərinə də təbii ki, təsir edir. MTK-lar binanın tikintisinə çəkilən xərcin, sərf olunan vəsaitin müqabilində qiymət təyin edir. Buna bağlı olaraq köhnə binalardakı mənzillərin də qiyməti artır, fərdi evlərin, torpaq sahələrinin də. Fərdi evlərin qiymətindəki artıma səbəb həm də sənədsiz evlərin sənədləşdiriləcəyi ilə bağlı verilən məlumatlardır. Dünənədək fərdi evlərin qiyməti ona görə nisbətən aşağı olurdu ki, alıcı evin sənədsiz olduğunu əsas gətirib qiyməti salırdı. Amma son zamanlar bu amil aradan qalxır. Alıcılar bilir ki, sənədsiz evlərə də “kupça” veriləcək, hətta söküntü, köçürmə olduqda da ev sahiblərinə kompensasiya ödənilir, ona görə qiyməti sala bilmirlər, təklif olunan qiymətlə razılaşırlar. Mənzil, torpaq sahəsi, ümumiyyətlə, daşınmaz əmlak bazarı elədir ki, hətta tələb az olduqda belə təklif qiymətləri dəyişmir. Bir çox ərazilərdə söküntü işlərinin aparılması, köhnə binaların sökülərək yerində yeni yaşayış komplekslərinin tikilməsi də qiymətlərə təsir edir. Nəzərə alaq ki, paytaxtda ərazi üzrə qiymətlər dəyişkəndir. Səbail rayonu, Yasamalda mənzil qiymətləri daha bahadır, nəinki məsələn, Nizami, Sabunçu, Suraxanı rayonlarında. Qiymətləri mənzilin harada yerləşməsi, metropoliten stansiyalarına yaxın ərazilərdə olub-olmaması da təyin edir. Alıcıların bir çoxu məhz metropoliten stansiyalarına yaxın, “metroüstü” evlərdə mənzil almaq istəyirlər. Çünki ictimai nəqliyyat problemindən qismən xilas olmaq imkanı var. İnsanlar  həm də işə rahat gedib-gəlməyi düşünür. Fikir versək görərik ki, metrolara yaxın ərazilərdə yerləşən binalardakı mənzillər, ümumiyyətlə, kommunikasiya xətləri əlverişli olanlar daha yüksək qiymətə təklif edilir.