Təlatümlü fəslin sonu Maskın Ağ Evdən gedişindəki müəmma

DOGE-nin rəhbəri olan milyarder dövlət vəzifəsindən niyə getdi? - “Bu, bütün Amerika hökuməti üçün həyat tərzinə çevriləcək"

Amerikalı milyarder İlon Mask ABŞ Hökumətinin Səmərəliliyi Departamentinin (DOGE) rəhbəri vəzifəsindən getmək qərarına gəlib. “Tesla”nın rəhbəri ABŞ Prezidenti Donald Trampın administrasiyasındakı postunu tərk etmək qərarı verdiyini açıqlayıb. Mask vida bəyanatında Ağ Ev rəhbərinə ölkə hökumətinin “faydasız xərclərini” azaltmaq imkanı yartdığına görə təşəkkür edib.

Eyni zamanda, “Reuters” xəbər verir ki, onun vəzifədən getməsinin dəqiq şərtləri hələ də aydın deyil. Aprelin 21-də “The Washington Post” (WP) yazıb ki, sahibkar opponentlərin, xüsusən də solçu siyasi qüvvələrin davamlı hücumlarından bezdiyi üçün ABŞ hökumətindəki vəzifəsini tərk etmək istəyir.

“Mask Ağ Evi tərk etmək istəyir. Çünki solçulardan gələn xoşagəlməz və qeyri-etik hücumlardan bezib”, “Washington Post” yazıb.

“Politico” jurnalı isə yazıb ki, son həftələrdə Maskın adı ilə bağlı xəbərlər daha az yayılır. Belə ki, Mask bir vaxtlar Ağ Evdə keçirilən brifinqlərin əsas iştirakçısı olub, lakin indi onun adı bu brifinqlərdə nadir hallarda çəkilir. Hətta Konqres üzvləri onu faktiki olaraq xəbər bülletenlərindən kənarlaşdırıblar.

Maskın hökumətdəki işinin mümkün sonu ilə bağlı yeni şayiələr biznesmenin ABŞ Prezidentinin özünün təşəbbüsü ilə irəli sürdüyü “Bir böyük gözəl qanun layihəsi”ni tənqid etməsindən sonra ortaya çıxıb. Sahibkar bildirib ki, bu sənəd DOGE-nin fəaliyyətinə xələl gətirir.

“Açığı, büdcə kəsirini artıran, sadəcə onu azaltmayan və DOGE komandasının gördüyü işlərə xələl gətirən qanun layihəsini görmək məni məyus etdi”, - Mask söyləyib.

Məlumdur ki, “Bir böyük gözəl qanun layihəsi” Trampın prezidentliyinin lap əvvəlindən qızğın müzakirələrə səbəb olub; onun ABŞ Konqresində müzakirəsi Respublikaçılar Partiyası daxilində bir neçə həftə davam etdi. Bununla belə, mayın 22-də davam edən gecə müzakirələrindən sonra Nümayəndələr Palatası qanun layihəsini qəbul etdi. İndi buna Senat baxmalıdır.

CBS telekanalının məlumatına görə, yuxarı palata qanun layihəsinin hazırkı variantını qəbul etməyəcək, bu səbəbdən də onun Konqresdə yekun qəbulu qeyri-müəyyən müddətə təxirə salınacaq.

“Reuters”dəki mənbənin sözlərinə görə, Ağ Evin bəzi yüksək vəzifəli məmurları, o cümlədən Aparat rəhbərinin müavini Stiven Miller Maskın sənədlə bağlı şərhlərindən “xüsusilə qıcıqlanıb”, çünki onlar Trampın tədbirlər paketinə dəstəyini təsdiqləmək üçün respublikaçı senatorları çağırmalı olublar.

Bundan əlavə, mayın 24-də “The Washington Post” öz mənbələrinə istinadən yazıb ki, Mask şəxsən ona və şirkətlərinə qarşı “bu səviyyədə mənfi reaksiya” gözləmir ki, bu da onun öz təhlükəsizliyi üçün “böyük narahatlığına” səbəb olub. Bunun da onun siyasətdən getməsinə təsir edən amillərdən biri olduğu qeyd edilir.

“Reuters” mənbələrinin məlumatına görə, Maskın gedişi "tez və qeyri-təntənəli olub", qərar "yuxarı heyət səviyyəsində" verilib. Onun dövlət orqanında işinin başa çatdığını elan etməzdən əvvəl Trampla rəsmi söhbəti olmadığı qeyd edilir. Amerika lideri biznesmenin Ağ Evi tərk etməsi ilə bağlı heç bir açıqlama verməyib.

Tramp administrasiyasının lap əvvəlindən Mask böyük qalmaqala qarışdı. Xüsusilə, o ABŞ-ın yeni prezidentinin andiçmə mərasimində çıxışı zamanı italyan faşistlərinin salam kimi istifadə etdiyi “Roma salamı”na bənzəyən jest nümayiş etdirdi. Vəzifədəki fəaliyyətinə gəlincə, milyarder inauqurasiyadan dərhal sonra dövlət xərclərini yoxlamağa başladı. Sahibkarın özünün iddia etdiyi kimi, idarə 160 milyard dollardan çox qənaət edib.

Bundan əlavə, yeni administrasiyanın müxtəliflik, bərabərlik və inklüzivlik (DEI) siyasətini ləğv etməsi, eləcə də lazımsız dövlət xərclərini azaltmaq üçün Maskın departamenti ABŞ hökumətində dövlət qulluqçularının kütləvi şəkildə ixtisarına başlayıb.

DOGE-nin fəaliyyətinin ən səs-küylü nəticələrindən biri müxtəlif ölkələrin inkişafını təşviq etmək üçün xarici humanitar yardımın idarə edilməsinə cavabdeh olan ABŞ Beynəlxalq İnkişaf Agentliyinin (USAID) fəaliyyətinin auditi və sonradan dayandırılması olmuşdu.

Maskın özünə görə, DOGE-nin işi onun getməsi ilə bitmir. O, buna ümid etdiyini söyləyib: “Bu, bütün Amerika hökuməti üçün həyat tərzinə çevriləcək".

“Associated Press” isə yazıb: “Maskın gedişi minlərlə ixtisar, dövlət qurumlarının boşaldılması və bir sıra məhkəmə iddialarının daxil olduğu təlatümlü fəslin sonunu göstərir”.