Icma.az
close
up
RU
Menu

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

İran parlamenti ABŞ la danışıqların başa çatdığını açıqlayıb

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

Gündə 50 qramdan çox təmiz etanol içmək demensiya riskini 29 faiz artırır

Təyyarə qəzalarının sayı niyə artıb? Məşhur pilot səbəbləri AÇIQLADI

Təyyarə qəzalarının sayı niyə artıb? Məşhur pilot səbəbləri AÇIQLADI

Oxu.az saytından verilən məlumata görə, Icma.az xəbər verir.

Son aylarda təyyarə qəzalarının sayı kəskin şəkildə artıb. Qazaxıstanın Aktau şəhərində "Azərbaycan Hava Yolları"na (AZAL) məxsus "Embraer 190" təyyarəsinin qəzaya uğramasından sonra bu məsələ cəmiyyətimiz üçün aktuallığını daha da artırıb. Lakin həmin qəzadan sonra ardıcıl olaraq Cənubi Koreya, Kanada və Norveçdə də ardıcıl üç qəza baş verdi. Son olaraq isə - yanvarın 31-i və fevralın 1-də ABŞ-nin Vaşinqton ştatında və Pensilvaniya ştatının Filadelfiya şəhərində də ardıcıl iki təyyarə qəzası baş verib, nəticədə onlarla insan ölüb və yaralanıb.

Bəs təyyarə qəzalarının sayı niyə artıb? Bunu hansı amillərlə əlaqələndirmək olar?

Mövzu ilə bağlı Oxu.Az-ın suallarını cavablandıran türkiyəli polkovnik, təlimatçı pilot Mustafa Tekindor bildirib ki, hava nəqliyyatı qəzaları ilə bağlı mütəmadi olaraq qeyd edilən məsələ qəzaların qarşısının alınmasının mümkünlüyü ilə bağlıdır:

"Sual yaranır ki, qəzaların qarşısı alına bilirsə, bəs onlar niyə baş verir? Çünki araşdırmalar göstərir ki, qəzaların 80%-i insan faktoru ilə bağlıdır və böyük ölçüdə qarşısı alına bilər. Hər hansı bir uçuşun təhlükəsiz şəkildə həyata keçirilməsi, təyyarənin uçuşa hazırlanmasına məsul olan texniki heyətdən tutmuş təyyarəni idarə edən pilotlara, hava məkanını idarə edən nəzarətçilərə qədər geniş bir heyətin düzgün zamanda düzgün qərar verməsindən asılıdır".

"Ümumiyyətlə, aviasiyada görmək və görünmək məsələsi çox əhəmiyyətlidir. Texnologiyanın inkişafına əsasən, havadakı hərəkət trayektoriyası düz mütənasib olaraq artır. Hava vasitələrində digər hərəkətlərin asanlıqla görünməsi və fərqləndirilməsi üçün avadanlıqlar və işıqlandırmalar mövcuddur. Məsələn, toqquşma əleyhinə profilaktik işıqlar hər hava nəqliyyatı vasitəsində mövcuddur və mühərrik işə salındıqdan sonra açılır, uçuş sonunda mühərriklər dayandırıldıqdan sonra bağlanır. Bu və buna bənzər işıqlandırma sistemləri sayəsində digər nəqliyyat vasitələrinə vizual nəzarət etmək mümkündür.

İşıqlandırma sistemlərindən fərqli olaraq, indiki təyyarələr "Traffic Alert and Collision Avoidance System (TCAS - Trafik xəbərdarlığı və toqquşmadan qaçma sistemi) adlı avadanlıqla təchiz olunub. Bu sistem yaxınlıqdakı "Secondary Surveillance Radar" (SSR - ikinci dərəcəli müşahidə radarı) transponder cihazlarının siqnallarını sorğulayan, eləcə də SSR transponderləri ilə təchiz edilmiş digər nəqliyyat vasitələri ilə potensial toqquşma riskləri haqqında məsləhət verən və uçuş heyətinə vizual və səsli xəbərdarlıqlar verməklə şaquli qaçma manevrlərini tövsiyə edən toqquşmadan yayınma sistemidir", - polkovnik vurğulayıb.

Pilot əlavə edib ki, aviasiyada görmək qədər digər nəqliyyat vasitəsinin dinlənilməsi də vacibdir:

"Belə ki, hava məkanında uçuşların təhlükəsizliyinin, hava hərəkətinin əlaqələndirilməsi və xidmət funksiyasının yerinə yetirilməsi üçün ümumi ortaq dildən istifadə edilir. Burada istifadə olunan ümumi dil termini aviasiya frazeologiyasıdır. Məsələn, təyyarə havadadır və pilota belə bir sual verilir: "Havadakı təyyarəni görürsən?" Cavab: "Hansı təyyarəni?" - olmalıdır. Çünki gecəgörmə cihazı ilə edilən uçuşlarda görmə sahəsi gündüzə nisbətən daha azdır. Yəni pilotun "görürəm" cavabı, bəlkə də, havaya qalxan başqa bir təyyarə üçün verilmiş ola bilər. Ona görə də hava hərəkətinin intensivliyinin nəzarətçiləri nəqliyyat vasitələrini davamlı olaraq izləyir və mümkün fors-major vəziyyətlərə qarşı pilotları xəbərdar edirlər. Həmçinin bu kimi hallarda nəzarətçilər istiqamət və məsafə məlumatlarını da verməlidirlər".

"Bir sözlə, qəzalar aviasiya sənayesinin qaçılmaz reallığıdır. Quru, dəniz və dəmir yolu nəqliyyatında olduğu kimi, hava nəqliyyatında da qəzalar mümkündür. Tədqiqatlar göstərir ki, dünya üzrə hər gün edilən minlərlə uçuşu nəzərə alsaq, hava nəqliyyatında ölüm riski milyonda ondur. Məhz buna görə də təyyarələr hələ də dünyanın ən təhlükəsiz nəqliyyat vasitəsidir", - deyə müsahibimiz fikrini yekunlaşdırıb.

Mərahim Nəsib

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:290
embedMənbə:https://oxu.az
archiveBu xəbər 01 Fevral 2025 14:44 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see290

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

15 Noyabr 2026 19:14see286

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see269

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see265

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

15 Noyabr 2026 16:38see241

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

16 Noyabr 2026 01:15see232

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

15 Noyabr 2026 22:01see219

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

15 Noyabr 2026 21:02see217

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see216

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

16 Noyabr 2026 01:56see215

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see211

İran parlamenti ABŞ la danışıqların başa çatdığını açıqlayıb

15 Noyabr 2026 17:27see209

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see201

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

16 Noyabr 2026 00:05see201

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

16 Noyabr 2026 12:36see196

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see187

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see179

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see177

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see174

Gündə 50 qramdan çox təmiz etanol içmək demensiya riskini 29 faiz artırır

15 Noyabr 2026 20:52see172
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri