Toxluqdan ölən dünya: Səbəb bunlar deyilmiş

Dünya əhalisinin əsas problemlərindən bri də piylənmədir. 

Dünya əhalisinin 10 faizə yaxını piylənmədən əziyyət çəkir. Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının məlumatına əsasən, 1975-ci ildən bəri piylənmə müşahidə edilən insanların sayı 3 dəfə artıb. Hər il dünyada artıq çəkisi olan uşaqların sayı təxminən 7% artır. 

ÜST həyəcan siqnalını bütün dünya üçün verib. Lakin bu problemin qarşısını almaq olmur, əksinə getdikcə artır. Tibbi proqnozlara görə, 2025-ci ilə kimi kişilərin 40%-nin, qadınların 50%-nin çəkisi normadan xeyli artıq olacaq. Bu çox təhlükəli statistikadır. Belə ki, piylənmə ağır xəstələrinin sayının artmasına, tibbi xərclərin kəskin yüksəlməsinə gətirib çıxarmaqla sosial-iqtisadi problemləri artırır.

“Cebheinfo.az” xəbər verir k, yeni bir araşdırma piylənmənin əsas səbəbinin oturaq həyat tərzi olduğuna dair ümumi inamı puça çıxarıb.

Amanda Makqroskinin rəhbərlik etdiyi elm adamları altı qitənin 34 populyasiyasından - ovçu-yığıcılardan tutmuş sənayeləşmiş ölkələrin sakinlərinə qədər 4213 nəfərin məlumatlarını təhlil ediblər.

Tədqiqatçılar ümumi enerji xərclərini (TEE), fəaliyyət enerjisi xərclərini (AEE), bazal metabolizm dərəcəsini (BEE), həmçinin bədən yağ faizini və bədən kütləsi indeksini (BMI) öyrəniblər.

Məlumatları yaş, cins və bədən tipinə uyğunlaşdırdıqdan sonra məlum olub ki, daha inkişaf etmiş ölkələrdə AEE, yəni fiziki fəaliyyət səviyyəsi daha az inkişaf etmiş ölkələrdən də yüksəkdir. Bununla belə, piylənmə nisbətləri də daha yüksəkdir.

Əsas nəticə belədir ki, enerji xərclərinin səviyyəsi piylənmə ilə yalnız zəif əlaqələndirilir. Bu, belə halların təxminən 10% -ni izah edir. Alimlərin fikrincə, səbəb ultra emal olunmuş qidaların (UPF) həddindən artıq istehlakıdır: kolbasa, yarımfabrikatlar, şirin qəlyanaltılar və s.. Bu cür məhsulların pəhrizdəki nisbəti birbaşa bədəndəki yağ səviyyəsi ilə əlaqələndirilir.

UPF yüksək kalorilidir, toxluq hissini pozan və həddindən artıq yeməyi təhrik edən xüsusi dadı və tərkibi var. Emal isə həm də kalorilərin daha tam udulmasına kömək edir.

Fiziki fəaliyyətin sağlamlıq üçün vacib olaraq qalmasına baxmayaraq, tədqiqatçılar piylənmə ilə mübarizənin qidalanma vərdişlərinin nəzərdən keçirilməsini və pəhrizdə UPF nisbətinin azaldılmasını tələb etdiyini vurğulayırlar.

Xəzər
“Cebheinfo.az”