TRAMP ŞOU ƏN YÜKSƏK PƏRDƏDƏ... ABŞ Prezidentinin əsl məqsədi nədir?

Ukrayna diz çökərsə, Kiyevə ən böyük yardım ABŞ-dən gələcək

Trampın nə dediyinə yox, nə etdiyinə baxacağıq. O, prezidentliyə gəldiyi ilk gündən bəri artıq neçəinci dəfədir ki, Ukraynanı “satır”. Amma Kiyevə verilən hərtərəfli dəstək azalmır. Əksinə, Tramp Rusiyaya qarşı çox ağrılı sanksiyaların siyahısını genişləndirib. Rusiyanın ən böyük neft şirkətləri olan “Rosneft” və “Lukoyl”a qarşı tətbiq olunan total sanksiyaları xatırlayaq. Trampın sanksiyalarından sonra hər iki şirkət ağıla gəlməz beynəlxalq izolyasiya ilə üzləşib və xarici ölkələrdəki bütün aktivlərini satmaq məcburiyyətində qalıb.

Tramp bütün fəaliyyətini gurultulu bəyanatlar və yerinə yetirilməyən vədlər üzərində qurub. Lakin bu, onun qeyri-ciddi siyasətçi olduğu anlamına gəlmir. Belə yanaşma bir taktikadır. Maraqlıdır ki, Trampın “qeyri-ciddi” siyasi gedişləri xeyli mənada özünü doğruldur. ABŞ Prezidenti böyük hay-küy yaradır, məntiqsizliyin zirvəsinə dırmanır, amma günün sonunda ölkəsinin milli maraqları üçün lazım olanlara mümkün qədər nail olur.

İsrailin Qəzza soyqırımını xatırlayaq. Bir vaxt “Qəzzanı məhv edəcəyəm”, bir vaxt “Qəzzanı köçürəcəyəm”, başqa vaxt isə “Qəzzanı cənnətə çevirəcəyəm” dedi. Bütün bu sözlər yalnız internetin yaddaşında qaldı. Reallıq isə budur: HƏMAS bütün əsirləri qaytardı, Qəzzada atəşkəs var, şəhər dağıntılardan təmizlənir, bölgəyə müsəlman ordularının yerləşdirilməsi planı reallaşmaq üzrədir. Tramp sionist lobbinin ABŞ-ə qarşı ayaqlandırdığı böyük İslam dünyası ilə münasibətləri yenidən nizamlayır.

Venesuela ilə bağlı da eyni taktika işləyir. İllər öncə Venesuela kommunistləri ABŞ-nin neft şirkətlərini bu ölkədən qovmuşdu. İndi Tramp, bir güllə belə atmadan, Amerika neft nəhənglərini dünyanın ən böyük neft yataqlarına sahib olan Venesuelaya qaytarmağa çox yaxındır. “Asacam, kəsəcəyəm, məhv edəcəyəm” deyə hayqıraraq ağır təyyarədaşıyan gəmiləri okeanın o başından bu başına sürüməklə Maduronu yetərincə qorxuda bilib. Qərb mətbuatının yazdıqlarına görə, Maduro Ağ Ev ilə əməkdaşlığa hazırdır.

Qayıdaq Ukrayna məsələsinə. Əvvəlcə belə bir suala aydınlıq gətirək: Rusiya–Ukrayna müharibəsinin dayanması ABŞ-nin maraqlarına uyğundurmu? Tutaq ki, müharibə dayandı. Bəs bundan Ağ Evin qazancı nə olacaq? Ağıla tutarlı bir səbəb gəlmir (əlbəttə ki, Trampın Nobel mükafatı alacağı kimi cəfəng fikirdən başqa). Bütün dünyanı idarə olunan konfliktlərlə yönləndirən ingilis siyasi ağılı müharibəni niyə bitirsin ki? Müharibənin ilk aylarında o zamankı İngiltərə baş naziri Boris Consonun İstanbul sülh razılaşmasını necə əngəllədiyini xatırlayaq. İngiltərə bu gün ABŞ-nin deyil, sanki Avropanın yanında dayanırmış kimi görünür. Lakin müharibənin uzanması məsələsində Londonun və Ağ Evin maraqları tam şəkildə üst-üstə düşür.

Rəsmi Vaşinqton həm silah satıb pul qazanır, həm Avropanı, həm Ukraynanı, həm də Rusiyanı öz təsir dairəsində saxlayır. Üstəlik, Tramp özünü gah sağa, gah sola vuraraq Rusiyadan ciddi iqtisadi güzəştlər qoparır. Digər tərəfdən, Tramp Rusiyanı Ukrayna bataqlığında boğmaqla Çin–Rusiya tandeminin rus ayağını maksimum zəiflədir. Müharibə bitərsə, bütün bu dividendlər Ağ Evin əlindən çıxacaq.

Bütün bunlar Ağ Evin bu günlərdə yayımladığı “Sülh təklifi”ndə də aydın görünür. 28 maddədən ibarət olan təklif başdan-başa Rusiyanın istəkləridir. Maddələrin yalnız bir tərəfin maraqları üzərində qurulması və Ukraynanın xeyrinə heç bir məqamın olmaması bu sənədin qəbul edilməsinin iynənin ucu qədər belə şansını qalmadığı deməkdir. Başqa sözlə, Tramp və komandası bu təklifin nə Ukrayna, nə də avropalılar tərəfindən qəbul edilməyəcəyini gözəl anlayır və “Trampın dostu Putini incitməmək” görüntüsü yaratmaq üçün heç bir müzakirə aparmadan təklifi gündəmə gətirirlər. Bu təklifi batırmağın daha yaxşı yolu tapılmazdı.

Şou davam edir. Bütün dünya Trampın ədalətsizliyindən, məntiqsizliyindən və Putinin kuklası olmasından danışır. Tramp isə öz oyununu oynayır. “Sülh təklifi” növbəti dəfə əngəlləndi, müharibə isə davam edir. Və heç şübhə etməyək ki, Ukrayna bir gün tükənib Rusiya qarşısında diz çökməyə hazırlaşarsa, Kiyevə ən böyük dəstək məhz ABŞ-dən gələcək.

“AzPolitika.info”