“Tramp və Putinin Budapeşt görüşü: “Tomahawk“ raketləri mübahisə mövzusudur“ “Deutsche Welle“

"Bu raketlər Ukraynaya verilərsə, sülh danışıqları təxirə salına bilər..."

ABŞ prezidenti Donald Tramp Rusiya lideri Vladimir Putinlə iki saatdan artıq davam edən telefon danışığından sonra sensasion bəyanat verib: o, Putinə Budapeştdə görüşməyi təklif edib və Kreml bu təklifi qəbul edib.

Moderator.az xəbər verir ki, bu barədə "dw.com" nəşri məlumat yayıb.

Trampın sözlərinə görə, məqsəd "utanverici müharibəyə son qoymaqdır". Görüşün texniki hazırlanması gələn həftə yüksək səviyyəli ABŞ-Rusiya nümayəndə heyətlərinin toplantısında müzakirə olunacaq və ABŞ tərəfini Dövlət katibi Marko Rubio təmsil edəcək.

Bu danışıq Zelenskinin ABŞ-a səfərindən cəmi bir gün əvvəl baş tutub. Tramp bildirib ki, Putinlə söhbətin nəticələrini şəxsən Oval kabinetdə Zelenski ilə müzakirə edəcək. ABŞ lideri bir daha təsdiqləyib ki, o, Rusiya və Ukrayna prezidentlərini bir masa arxasında əyləşdirməyin hələ də mümkün olduğuna inanır.

Kreml "Tomahawk"larla bağlı xəbərdarlıq edir

Putinin köməkçisi Yuri Uşakov danışıqları "tamamilə açıq və etibarlı" adlandıraraq Kreml versiyasını açıqlayıb. Onun sözlərinə görə, Putin Trampa açıq şəkildə deyib ki, ABŞ Ukraynaya uzaqmənzilli "Tomahawk" raketləri göndərsə, bu, döyüş meydanında vəziyyəti dəyişməyəcək, amma Moskva ilə Vaşinqton arasında münasibətlərə "ciddi zərbə vuracaq" və sülh perspektivlərini tamamilə dağıda bilər.

Hətta Rusiya rəsmisinin fikirlərindən belə nəticə çıxır ki, Kreml bu raketlərin veriləcəyi təqdirdə ehtimal olunan Budapeşt görüşündən də imtina edə bilər. Eyni mövqeni Trampın özü də etiraf edib: onun sözlərinə görə, Putin açıq şəkildə "heç kəs istəmir ki, ona "Tomahawk"karla atəş açılsın" deyib.

Raketlər Ukraynaya verilsin,  yoxsa ABŞ-ın öz arsenalında saxlanılsın?

Telefon danışığından sonra jurnalistlərin qarşısına çıxan Tramp maraqlı etiraf edib: "Bizim də öz ordumuz üçün "Tomahawk"lara ehtiyacımız var. Onlar çox güclüdür, çox dəqiqdir, amma biz ehtiyatlarımızı tükəndirə bilmərik". Bu bəyanat Vaşinqtonun Ukraynaya hərbi yardım siyasətində yeni bir xəttin yarandığına işarə edir: ABŞ artıq silahların yalnız siyasi deyil, strateji istehsal ehtiyatı baxımından da hesabını aparır.

Budapeşt görüşünün hüquqi problemi

Macarıstan baş naziri Viktor Orban bu təşəbbüsü dərhal alqışlayıb: "Bu, dünya üçün yaxşı xəbərdir. Biz hazıraq!" - o  "X" sosial şəbəkəsində yazıb. Lakin mühüm hüquqi məqam var: Macarıstan Beynəlxalq Cinayət Məhkəməsinin üzvüdür və həmin məhkəmə Putinin həbsi üçün order verib. Budapeşt bu rejimdən çıxmaq üçün səsvermə keçirib, amma proses hələ başa çatmayıb. Bu isə o deməkdir ki, görüş təşkil olunsa belə, Orban hökuməti beynəlxalq hüquqla siyasi reallıq arasında seçim etməli olacaq.

Zelenski nə düşünür?

Ukrayna prezidenti son bir həftədə Tramp ilə iki dəfə danışıb və söhbətlərin "çox məhsuldar" olduğunu bildirib. O da etiraf edib ki, Rusiya "Tomahawk"lardan qorxur və bu qorxu Kiyevin danışıqlarda əlini gücləndirə bilər. Nəticə etibarilə, Tramp-Putin xətti yeni fazaya qədəm qoyur. Bu, sülhə aparan yol ola bilərmi, yoxsa "Tomahawk"lar diplomatiyanı yenidən partladacaq? Budapeşt görüşü, əgər baş tutarsa, yalnız simvolik deyil, həm də tarixi sınaq olacaq.