Icma.az
close
up
RU
“Trampın milli maraqları dünyanı daha çox parçalanmaya gətirib çıxara bilər“ ŞƏRH OLUNDU

“Trampın milli maraqları dünyanı daha çox parçalanmaya gətirib çıxara bilər“ ŞƏRH OLUNDU

Sia Az saytından alınan məlumatlara görə, Icma.az xəbər verir.

“Donald Trampın “mənə beynəlxalq hüquq yox, öz maraqlarım daha önəmlidir” məntiqinə söykənən yanaşması müasir dünya nizamında bir sıra ciddi və sistemli dəyişikliklərə yol aça bilər”. Bu sözləri SİA-ya açıqlamasında politoloq Polad Mehdiyev bildirib.
Onun sözlərinə görə, bu mövqe əslində beynəlxalq münasibətlərdə artıq zəifləməkdə olan norma-mərkəzli sistemi daha da aşındıraraq, güc və milli maraq əsaslı siyasətin legitimləşdirilməsinə xidmət edir:

“Birinci növbədə, bu yanaşma beynəlxalq hüququn universallıq prinsipini sarsıdır. Əgər böyük güclər açıq şəkildə beynəlxalq hüquq normalarını ikinci plana keçirirsə, kiçik və orta dövlətlər üçün bu normalar qoruyucu mexanizm funksiyasını itirir. Nəticədə beynəlxalq hüquq öhdəlik yaradan qaydalar toplusu olmaqdan çıxaraq, selektiv şəkildə tətbiq olunan siyasi alətə çevrilir. Bu isə dövlətlərarası münasibətlərdə hüquqi sabitliyi azaldır və qarşılıqlı etimadsızlığı dərinləşdirir.

İkinci mühüm dəyişiklik çoxtərəflilikdən birtərəfliliyə keçiddir. Trampın yanaşması BMT, ÜTT, NATO kimi institutların rolunu zəiflədir, çünki bu qurumlar konsensus və qaydalar üzərində qurulub. ABŞ kimi aparıcı gücün bu strukturlara etinasız yanaşması digər gücləri də oxşar davranışa təşviq edir. Nəticədə beynəlxalq institutlar qərarverici deyil, daha çox müşahidəçi mövqeyinə sıxışdırılır.

Üçüncü aspekt qlobal güc balansının daha sərt formaya keçməsidir. “Güc haqlıdır” prinsipi normaya çevrilərsə, Çin, Rusiya kimi digər böyük aktorlar da öz maraqlarını hüquqdan üstün tutaraq daha aqressiv siyasət yürütməyə əsas tapacaqlar. Bu isə regional münaqişələrin sayını və intensivliyini artıra, yeni geosiyasi qarşıdurmalar yarada bilər.

Bu yanaşma qlobal qeyri-müəyyənliyi dərinləşdirir. Qaydaların zəiflədiyi mühitdə uzunmüddətli proqnozlaşdırma çətinləşir, iqtisadi və siyasi risklər artır. Dövlətlər təhlükəsizliklərini hüquqi mexanizmlərlə deyil, daha çox hərbi və iqtisadi güclə təmin etməyə çalışır ki, bu da silahlanma yarışını və bloklaşmanı sürətləndirir.

Trampın beynəlxalq hüquqdan çox milli maraqları önə çıxaran mövqeyi dünya nizamını daha parçalanmış, qeyri-stabil və güc əsaslı bir mərhələyə doğru sürükləyə bilər. Bu dəyişiklik təkcə ABŞ siyasətinin deyil, bütövlükdə beynəlxalq sistemin transformasiyasının göstəricisi kimi qiymətləndirilə bilər”.

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:121
embedMənbə:https://sia.az
archiveBu xəbər 15 Yanvar 2026 17:30 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see290

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see285

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

16 Noyabr 2026 01:15see248

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

15 Noyabr 2026 22:01see234

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see232

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

16 Noyabr 2026 01:56see231

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see230

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

15 Noyabr 2026 21:02see229

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

16 Noyabr 2026 00:05see221

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see219

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see215

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

16 Noyabr 2026 12:36see212

Gündə 50 qramdan çox təmiz etanol içmək demensiya riskini 29 faiz artırır

15 Noyabr 2026 20:52see204

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see195

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see195

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

16 Noyabr 2026 14:44see191

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

16 Noyabr 2026 15:49see191

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see186

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see185

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

16 Noyabr 2026 17:35see179
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri