Icma.az
close
up
RU
“Trampın milli maraqları dünyanı daha çox parçalanmaya gətirib çıxara bilər“ ŞƏRH OLUNDU

“Trampın milli maraqları dünyanı daha çox parçalanmaya gətirib çıxara bilər“ ŞƏRH OLUNDU

Sia Az saytından alınan məlumatlara görə, Icma.az xəbər verir.

“Donald Trampın “mənə beynəlxalq hüquq yox, öz maraqlarım daha önəmlidir” məntiqinə söykənən yanaşması müasir dünya nizamında bir sıra ciddi və sistemli dəyişikliklərə yol aça bilər”. Bu sözləri SİA-ya açıqlamasında politoloq Polad Mehdiyev bildirib.
Onun sözlərinə görə, bu mövqe əslində beynəlxalq münasibətlərdə artıq zəifləməkdə olan norma-mərkəzli sistemi daha da aşındıraraq, güc və milli maraq əsaslı siyasətin legitimləşdirilməsinə xidmət edir:

“Birinci növbədə, bu yanaşma beynəlxalq hüququn universallıq prinsipini sarsıdır. Əgər böyük güclər açıq şəkildə beynəlxalq hüquq normalarını ikinci plana keçirirsə, kiçik və orta dövlətlər üçün bu normalar qoruyucu mexanizm funksiyasını itirir. Nəticədə beynəlxalq hüquq öhdəlik yaradan qaydalar toplusu olmaqdan çıxaraq, selektiv şəkildə tətbiq olunan siyasi alətə çevrilir. Bu isə dövlətlərarası münasibətlərdə hüquqi sabitliyi azaldır və qarşılıqlı etimadsızlığı dərinləşdirir.

İkinci mühüm dəyişiklik çoxtərəflilikdən birtərəfliliyə keçiddir. Trampın yanaşması BMT, ÜTT, NATO kimi institutların rolunu zəiflədir, çünki bu qurumlar konsensus və qaydalar üzərində qurulub. ABŞ kimi aparıcı gücün bu strukturlara etinasız yanaşması digər gücləri də oxşar davranışa təşviq edir. Nəticədə beynəlxalq institutlar qərarverici deyil, daha çox müşahidəçi mövqeyinə sıxışdırılır.

Üçüncü aspekt qlobal güc balansının daha sərt formaya keçməsidir. “Güc haqlıdır” prinsipi normaya çevrilərsə, Çin, Rusiya kimi digər böyük aktorlar da öz maraqlarını hüquqdan üstün tutaraq daha aqressiv siyasət yürütməyə əsas tapacaqlar. Bu isə regional münaqişələrin sayını və intensivliyini artıra, yeni geosiyasi qarşıdurmalar yarada bilər.

Bu yanaşma qlobal qeyri-müəyyənliyi dərinləşdirir. Qaydaların zəiflədiyi mühitdə uzunmüddətli proqnozlaşdırma çətinləşir, iqtisadi və siyasi risklər artır. Dövlətlər təhlükəsizliklərini hüquqi mexanizmlərlə deyil, daha çox hərbi və iqtisadi güclə təmin etməyə çalışır ki, bu da silahlanma yarışını və bloklaşmanı sürətləndirir.

Trampın beynəlxalq hüquqdan çox milli maraqları önə çıxaran mövqeyi dünya nizamını daha parçalanmış, qeyri-stabil və güc əsaslı bir mərhələyə doğru sürükləyə bilər. Bu dəyişiklik təkcə ABŞ siyasətinin deyil, bütövlükdə beynəlxalq sistemin transformasiyasının göstəricisi kimi qiymətləndirilə bilər”.

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:152
embedMənbə:https://sia.az
archiveBu xəbər 15 Yanvar 2026 17:30 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see367

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see349

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see317

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see308

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see299

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

19 Noyabr 2026 18:45see291

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see280

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see270

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see262

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

20 Noyabr 2026 00:06see250

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see248

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see237

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see236

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see236

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see233

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see233

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see223

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see222

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see210

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see206
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri