Icma.az
close
up
RU
“Trampın milli maraqları dünyanı daha çox parçalanmaya gətirib çıxara bilər“ ŞƏRH OLUNDU

“Trampın milli maraqları dünyanı daha çox parçalanmaya gətirib çıxara bilər“ ŞƏRH OLUNDU

Sia Az saytından alınan məlumatlara görə, Icma.az xəbər verir.

“Donald Trampın “mənə beynəlxalq hüquq yox, öz maraqlarım daha önəmlidir” məntiqinə söykənən yanaşması müasir dünya nizamında bir sıra ciddi və sistemli dəyişikliklərə yol aça bilər”. Bu sözləri SİA-ya açıqlamasında politoloq Polad Mehdiyev bildirib.
Onun sözlərinə görə, bu mövqe əslində beynəlxalq münasibətlərdə artıq zəifləməkdə olan norma-mərkəzli sistemi daha da aşındıraraq, güc və milli maraq əsaslı siyasətin legitimləşdirilməsinə xidmət edir:

“Birinci növbədə, bu yanaşma beynəlxalq hüququn universallıq prinsipini sarsıdır. Əgər böyük güclər açıq şəkildə beynəlxalq hüquq normalarını ikinci plana keçirirsə, kiçik və orta dövlətlər üçün bu normalar qoruyucu mexanizm funksiyasını itirir. Nəticədə beynəlxalq hüquq öhdəlik yaradan qaydalar toplusu olmaqdan çıxaraq, selektiv şəkildə tətbiq olunan siyasi alətə çevrilir. Bu isə dövlətlərarası münasibətlərdə hüquqi sabitliyi azaldır və qarşılıqlı etimadsızlığı dərinləşdirir.

İkinci mühüm dəyişiklik çoxtərəflilikdən birtərəfliliyə keçiddir. Trampın yanaşması BMT, ÜTT, NATO kimi institutların rolunu zəiflədir, çünki bu qurumlar konsensus və qaydalar üzərində qurulub. ABŞ kimi aparıcı gücün bu strukturlara etinasız yanaşması digər gücləri də oxşar davranışa təşviq edir. Nəticədə beynəlxalq institutlar qərarverici deyil, daha çox müşahidəçi mövqeyinə sıxışdırılır.

Üçüncü aspekt qlobal güc balansının daha sərt formaya keçməsidir. “Güc haqlıdır” prinsipi normaya çevrilərsə, Çin, Rusiya kimi digər böyük aktorlar da öz maraqlarını hüquqdan üstün tutaraq daha aqressiv siyasət yürütməyə əsas tapacaqlar. Bu isə regional münaqişələrin sayını və intensivliyini artıra, yeni geosiyasi qarşıdurmalar yarada bilər.

Bu yanaşma qlobal qeyri-müəyyənliyi dərinləşdirir. Qaydaların zəiflədiyi mühitdə uzunmüddətli proqnozlaşdırma çətinləşir, iqtisadi və siyasi risklər artır. Dövlətlər təhlükəsizliklərini hüquqi mexanizmlərlə deyil, daha çox hərbi və iqtisadi güclə təmin etməyə çalışır ki, bu da silahlanma yarışını və bloklaşmanı sürətləndirir.

Trampın beynəlxalq hüquqdan çox milli maraqları önə çıxaran mövqeyi dünya nizamını daha parçalanmış, qeyri-stabil və güc əsaslı bir mərhələyə doğru sürükləyə bilər. Bu dəyişiklik təkcə ABŞ siyasətinin deyil, bütövlükdə beynəlxalq sistemin transformasiyasının göstəricisi kimi qiymətləndirilə bilər”.

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:161
embedMənbə:https://sia.az
archiveBu xəbər 15 Yanvar 2026 17:30 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see380

Parisdə bugünkü etirazlara 21 mindən çox şəxs qatılıb

21 Noyabr 2026 21:24see251

Dünya iqtisadiyyatı təhlükə qarşısındadır KİV

22 Noyabr 2026 07:02see245

Azərbaycanda regional tədris mərkəzinin yaradılması Dünya Bankı ilə müzakirə edilib

21 Noyabr 2026 15:42see244

BOKT nin rəhbərliyinə təyinat olub

21 Noyabr 2026 14:31see242

Ekspert: Dövlət idarəçiliyinin rəqəmsallaşdırılması Azərbaycan iqtisadiyyatının rəqabət qabiliyyətini artırır

21 Noyabr 2026 17:24see241

Fermer ucuz satır, alıcı baha alır: Qiymət fərqi harada yaranır?

21 Noyabr 2026 14:38see239

Qızıl gələn il ucuzlaşacaq

21 Noyabr 2026 16:40see236

Mehriban Əliyeva və qızlarından Vyetnam mədəniyyətinə zərif ehtiram Foto

21 Noyabr 2026 15:21see235

La Liqa: Derbidə “sülh”

22 Noyabr 2026 00:06see234

Samvel Karapetyan: “Paşinyan müalicə olunmalıdır”

21 Noyabr 2026 17:14see228

Sumqayıtda gənc oğlan qətlə yetirilib

22 Noyabr 2026 04:55see220

SEPAH ABŞ nin hərbi bazalarını hədəf aldı

22 Noyabr 2026 00:43see217

Allah uzaq tutsun, amma müharibə bizim işimizdir Hakan Fidan

22 Noyabr 2026 02:18see217

İbrahim Kalın HƏMAS nümayəndə heyəti ilə Qəzzada atəşkəsi müzakirə etdi

22 Noyabr 2026 00:03see216

Türkiyə Super Liqası: “Qalatasaray” evdə sevindi

22 Noyabr 2026 00:13see216

2026 cı ilin sonunda almaq üçün ən sərfəli iPhone modelləri

21 Noyabr 2026 21:07see215

İran Bəhreyndə sənaye müəssisəsinə zərbə endirdi

22 Noyabr 2026 00:23see215

Ötən gün götürülən narkotik vasitələrin həcmi açıqlandı

21 Noyabr 2026 16:00see215

Milton qasırğası ABŞ də yaşayan azərbaycanlıların evlərini də vurdu

22 Noyabr 2026 07:05see211
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri