TRAMPIN MOSKVAYA QARŞI ÇOX TƏSİRLİ RIÇAQLARI QALIR Sülh sazişində Rusiyadan nələr tələb olunacaq?

Vaşinqtonun Moskvaya qarşı hələ tam istifadə olunmayan rıçaqları var. ABŞ Prezidenti Donald Tramp bu rıçaqlardan istifadə edərək Vladimir Putini Ukraynadakı müharibəni dayandırmağa məcbur etməyə çalışır.

“AzPolitika” xəbər verir ki, “Atlantic Council”-in yazdığına görə, hazırda ABŞ-nin əsas vəzifəsi Qərbin danışıqlarda mövqeyini gücləndirmək və Ukraynada müharibəni dayandırmaq üçün daha çox təsir rıçaqları yaratmaqdır. Nəşrin analitiklərinin fikrincə, bunların arasında ən təsirlisi İrana qarşı olduğu kimi Rusiya neftinə qarşı da anoloji sanksiyaların tətbiqidir. Bu, neft gəlirlərinin Moskvaya axınını demək olar, dərhal dayandıracaq. Nəticədə Rusiya Milli Rifah Fondunun tükənməsi ilə Putinin müharibəyə son qoymaq üçün danışıqlar aparmaqdan başqa yolu qalmayacaq.

Bundan əlavə, Rusiya neftinə ikinci dərəcəli sanksiyaların tətbiqi Hindistan, Çin və digər alıcıları ABŞ sanksiyalarına əməl etməyə məcbur edəcək. Əks halda, onların qlobal maliyyə sisteminə çıxışı itirmək riski yaranacaq. Gözlənilməz nəticələri azaltmaq üçün isə OPEC+ ölkələri hasilatı artıra və bazarda Rusiya neftinin itkisini kompensasiya edə bilər.

Sülh razılaşması və Ukrayna üçün təhlükəsizlik zəmanəti müqabilində Qərb liderləri məhdudiyyətlərin ləğvini təklif edə bilər ki, bu da Rusiya neftinin bazara qayıtmasına və Rusiya iqtisadiyyatını məhv olmaqdan xilas etməyə imkan verəcək.

Sülh sazişinə gəlincə, bu sənədə Moskvanın Ukrayna ərazisinə iddialarından əl çəkməsi, ukraynalı uşaqları və hərbi əsirləri geri qaytarması, sanksiyalara əməl edən Qərb şirkətlərinə qarşı məhkəmə iddialarından imtina etməsi, Ukrayna ərazilərinin bərpası üçün maliyyə öhdəliklərini qəbul etməsi və Avropa qüvvələrinin Ukraynaya yerləşdirilməsinə razılıq verməsi daxil edilməlidir.

Kremlə təzyiqi artırmaq üçün ABŞ Maliyyə Nazirliyi Rusiya neft şirkətlərini, o cümlədən hazırda məhdudiyyətlərə məruz qalan, lakin ABŞ-nin ilkin sanksiyalarına məruz qalmayan “Qazprom”, “Lukoyl” və “Rosneft”i, habelə “kölgə donanmasından” kənarda olan Rusiya gəmilərini, limanları, liman operatorlarını və xidmət təminatçılarını hədəf ala bilər.

Bundan əlavə, Xəzinədarlıq mövcud sanksiyaları “Qazprom”un törəmə şirkəti “Qazprom Neft” və “Surqutnefteqaz” kimi neft şirkətləri və istehsalçılarına tətbiq edə bilər. Sanksiya tətbiqi Rusiya nefti və neft məhsulları ilə sövdələşmələrdə iştirak edən xarici maliyyə institutlarına ikinci dərəcəli sanksiyaları əhatə edəcək.

Xatırladaq ki, genişmiqyaslı işğalın başlanmasından bəri Rusiyaya qarşı rekord sayda beynəlxalq sanksiyalar tətbiq edilib. Onların müəyyən təsiri olub, təcavüzkarın həyatını çətinləşdirib, lakin işğalın qarşısını almayıb.

“The New York Times” isə yazıb ki, buna səbəb sanksiyaların əksəriyyətinin kiçik olmasıdır və bu günə qədər edilməyən əsas şey Rusiyaya valyuta axınının qarşısının alınmasıdır.

C.Məmmədli

“AzPolitika.info”