Icma.az
close
up
RU
TRIPP və Mirzoyanın qeyri müəyyənlik tonu

TRIPP və Mirzoyanın qeyri müəyyənlik tonu

Icma.az, Xalq qazeti saytına istinadən bildirir.

Yaxud Naxçıvan yolunda maneə(sizlik)

Ermənistanın xarici işlər naziri Ararat Mirzoyan jurnalistlərə açıqlamasında bildirib ki, “Tramp marşrutu”nun tikintisinə ilin sonuna qədər başlanmasının nə dərəcədə real olduğunu bilmir. Onun mövzuya dair başqa nələrdən söz açdığına diqqət yetirəcəyik. Hələlik bəzi məqamlara nəzər salaq.

Birincisi, ötən il avqustun 8-də Azərbaycan və Ermənistan liderlərinin Vaşinqtonda ABŞ Prezidenti Donald Trampın şahidliyi ilə imzaladıqları Birgə Bəyannamədə əksini tapmış “Beynəlxalq sülh və rifah naminə Tramp marşrutu” (TRIPP) Bakı-İrəvan sülhünün ən real indiqatoru rolundadır. Yəni hansı səmtdən yanaşsaq, məhz bu layihə barış mühitinin qarantıdır. Çünki mahiyyətində iqtisadi dividend var. Amma məsələ təkcə bunda deyil.

Əlbəttə, barış mühiti indi də hökm sürməkdədir və onu böyük ölçüdə, təmin edən Azərbaycandır. Azərbaycan üçüncü ölkələrdən Ermənistana daşımalar üçün tranzit funksiyasını yerinə yetirir, həmçinin özünün neft məhsullarını qonşusuna ixrac edir. Yeri gəlmişkən, bu ixrac nəticəsində Ermənistanda benzinin qiymətində nəzərəçarpacaq azalma qeydə alınıb. Deməli, haylar sülhdən faydalanmaqdadırlar.

İkincisi, TRIPP Azərbaycanın əsas hissəsi ilə Naxçıvan Muxtar Respublikası arasında Ermənistan ərazisindən keçməklə nəqliyyat əlaqələrinin açılmasını nəzərdə tutur. Rəsmi Bakı üçün prinsipial məsələ budur. Ən prinsipial məqam isə Naxçıvana yolun maneəsizliyidir və bu məqam Birgə Bəyannamədə əksini tapıb. Amma…

Yada salaq ki, 44 günlük müharibəninin yekunlarını təsdiqləyən Azərbaycan, Rusiya və Ermənistan liderlərinin imzaladıqları 10 noyabr 2020-ci il tarixli üçtərəfli Bəyanatın da Naxçıvana yolun maneəsizliyinin vurğulandığı müddəası var. Deməli, rəsmi İrəvan üzərində dayandığımız prinsipiallığın sülhün başlıca simgəsi olduğunu nəzərə almalıdır. Elə isə Mirzoyanın dediklərinə diqqət yetirək.

“TRIPP məsələsinə gəldikdə, biz hazırda sənədlərin razılaşdırılması mərhələsindəyik… Nəticədə, güman edirəm ki, hökumətlərarası sazişə bənzər bir sənəd ortaya çıxmalıdır. Bundan sonra isə pay bölgüsü ilə erməni-amerikan birgə müəssisəsi yaradılacaq və investorlar cəlb olunacaq. Biz demişdik ki, ilin sonuna, hətta ilin ikinci yarısında müəyyən tikinti işlərinə başlamaq istəyirik. Bunun nə dərəcədə real olduğunu bilmirəm, bu, sadəcə istək idi”, – deyən Mirzoyan əlavə edib ki, Yaxın Şərqdə vəziyyətin gərginləşməsindən sonrakı son 30 gün ərzində İran sərhədinə yaxın ərazidə çəkilməsi planlaşdırılan “Tramp marşrutu” ilə bağlı fikir mübadiləsi aparılıb.

Erməni XİN rəhbərinin dediklərinin müəyyən qismi əvvəl də erməni rəsmiləri tərəfindən səslənib. Mirzoyanın “sadəcə istək” məntiqinə gəlincə, məsələ istəməkdə yox, öhdəliyin yerinə yetirilməsindədir. Əlbəttə, ABŞ və İsraili İrana qarşı hərbi əməliyyatları nəticəsində yaranmış durumun gərginliyini dərk edirik. Müharibə hədinə çatmış vəziyyətin nə vaxtadək sürəcəyi, sabitləşib-sabitləşməyəcəyi qeyri-müəyyəndir.

Amma söhbət Naxçıvana maneəsiz yoldan, təxminən 40 kilometrdən bir qədər artıq məsafədən gedirsə, bunun üçün nəyisə gözləməyə ehtiyac yoxdur. Başqa sözlə desək, Mirzoyanın haqqında söz açdığı erməni-amerikan birgə şirkəti sonra da yaradıla bilər. Əsas olan sözügedən yolun funksionallığının təmin edilməsidir. Çünki bu funksionallıqdan sülhün özü asılıdır. Nəzərə alaq ki, Azərbaycanın Ermənistan üçün daşımalarda tranzit funksiyasını yerinə yetirməsi heç bir sənəddə əksini tapmır. Ölkəmiz bunu xoşməramlı jest kimi edir.

Bəli, 8 avqust 2025-ci il tarixli Vaşinqton Birgə Bəyannaməsi barış mühiti baxımından beynəlxalq təminat deməkdirsə, belə bir mühitin prinsipial tərəfi bilavasitə həmin sənədə istinad olunmadan da dərk edilməlidir. Yəni bu, mümkündür. A.Mirzoyanın dediklərindən gəlinən qənaət isə belə deməyə əsas verir ki, İrandakı müharibə şəraiti uzandıqca, Naxçıvana yol məsələsi də uzanacaq. Yolverilməzlik bundadır. O zaman aydındır ki, Azərbaycan vasitəsilə Ermənistana yüklərin daşınması da daimi ola bilməz.

Sözümüz ondadır ki, Azərbaycan və Ermənistan öz aralarında danışıq aparıb Naxçıvana maneəsiz yol yarada, o cümlədən regional kommunikasiyaların açılması xüsusundakı digər məsələləri həll edə bilərlər. Sərhədlərin delimitasiyasını və demarkasiyasını həyata keçirdikləri kimi. Bunun üçün kimisə və ya nəyisə gözləməyə ehtiyac yoxdur.

Bir daha bildirək ki, söhbət 40 kilometrdən bir qədər artıq olan məsafədən gedir. O məsafə ki, Azərbaycan onun suveren Ermənistanın ərazisi olduğunu tanıyır. Mövcud durumda Ermənistanın üzərinə düşən Azərbaycanın Naxçıvana maneəsiz yol haqqını tanımaqdır, əməli addımlar atmaqdır. Burada anlaşılmayacaq hansısa durum yoxdur. Vəziyyəti mürəkkəbləşdirməyə dəyməz.

Vəziyyəti mürəkkəbləşdirməyin lazımsızlığını əbəs yerə vurğulamadıq. Məsələ ondadır ki, Ermənistan 2020-ci ildən başlayaraq həmişə bunu edib. Çalışıb ki, Azərbaycanın Naxçıvana maneəsiz yolu olmasın. Bu məqsədlə ölkənin ərazi bütövlüyünün və suverenliyinin toxunulmazlığı klişelərini uyduran da rəsmi İrəvan olub. Erməni hakim dirələri, hətta, Azərbaycanı işğalçı qismində təqdim etməyə cəhd göstərib, mövcud istiqamətdə beynəlxalq böhtan kampaniyaları da aparıblar.

Bundan başqa, Ermənistan hakimiyyətinin Azərbaycana qarşı “Dünyanın kəsişməsi” avantürasını ortaya atmasından da xəbərdarıq. O avantüra ki, məqsədi Naxçıvana maneəsiz yola qarşı çıxmaq idi. Rəsmi İrəvanın təmsilçilərinin “Dünyanın kəsişməsi”ni necə əsaslandırmalarından, nə cür bəzək-düzək vermələrindən asılı olmayaraq, mahiyyət bu idi.

Bildirdiklərimizin fonunda A.Mirzoyanın məğzində Naxçıvana maneəsiz yolun dayandığı TRIPP barədəki qeyri-müəyyənlik tonu, istər-istəməz, şübhə yaradır. Elə təəssürat formalaşır ki, İrandakı müharibə rəsmi İrəvan üçün qlobal layihəni reallaşdırmamaq üçün bəhanədir. Halbuki, belə yanaşma tam yolverilməzdir. Ona görə yolverilməzdir ki, Naxçıvana maneəsiz yolun olmaması sülh mühitini şübhə altına alır. Bu yerdə Ermənistanın baş naziri Nikol Paşinyanın ölkəsinin xəritəsinin əks olunduğu döş nişanını taxıb sülh çarçısı kimi küçə-küçə gəzməsinin əhəmiyyəti qalmır.

Ə.RÜSTƏMOV
XQ

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:161
embedMənbə:https://xalqqazeti.az
archiveBu xəbər 02 Aprel 2026 00:45 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see327

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see319

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see315

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see306

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see287

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see267

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see254

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

19 Noyabr 2026 09:27see249

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see248

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see247

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

19 Noyabr 2026 14:04see242

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

19 Noyabr 2026 15:22see219

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see219

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see213

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see204

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see198

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see195

Əliyevlə deyil, kimlə imzalayım? Lula da Silva ilə?

18 Noyabr 2026 21:19see183

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see183

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see175
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri