Icma.az
close
up
RU
Türk Dövlətləri Təşkilatı Qəbələdə: Yeni Turanın gücü formalaşır

Türk Dövlətləri Təşkilatı Qəbələdə: Yeni Turanın gücü formalaşır

Moderator.az portalından verilən məlumata görə, Icma.az xəbər yayır.

Oktyabrın 6–7-də Azərbaycan Qəbələdə Türk Dövlətləri Təşkilatının (TDT) növbəti sammitinə ev sahibliyi edəcək. Zirvəyə Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan, Özbəkistan Prezidenti Şavkat Mirziyoyev, Qazaxıstan, Qırğızıstan, Türkmənistan, Macarıstan və Şimali Kipr Türk Cümhuriyyətinin liderlərinin qatılması gözlənilir.

Sammitin əsas mövzusu “Regional sülh və təhlükəsizlik” adlanır. Amma əslində bu toplantı tək bir siyasi gündəmin deyil, Türk dünyasının yeni strateji mərhələsinin başlanğıcı kimi dəyərləndirilir.

Türk dünyası ailəsi: İlham Əliyevin çağırışı və strateji istiqamət

Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin ötən ilin 14 fevralında, andiçmə mərasimində səsləndirdiyi məşhur sözlər – “Türk dünyası bizim ailəmizdir, bizim başqa ailəmiz yoxdur” – bu gün artıq konseptual reallığa çevrilib. Prezident demişdi ki, TDT bizim üçün əsas beynəlxalq təşkilatdır, çünki bu, bizim ailəmizdir: "Bizim başqa ailəmiz yoxdur. Bizim ailəmiz Türk dünyasıdır. Əgər kimsə hesab edir ki, biz başqa yerdə ailə axtarmalıyıq, deyə bilərəm ki, bizi heç yerdə gözləmirlər və bunu artıq gizlətmirlər..."

Bu AİLƏ artıq sadəcə mədəni və mənəvi bağları qoruyan platforma deyil; o, iqtisadi, siyasi, hərbi və texnoloji inteqrasiyanın lokomotivi, Yeni Turan ideyasının müasir modeldə təcəssümü halına gəlir: Çoxbayraqlı, çoxdövlətli Yeni Turan!

Qəbələdə keçiriləcək sammit həm də bir mesajdır: Türk dünyası öz gələcəyini öz əlləri ilə qurur.

Qardaş dövlətlərin birliyi: iqtisadi və hərbi inteqrasiyanın yeni mərhələsi

TDT–nin qarşısında duran məsələlər var: “Türk Şengen”inin yaradılması, ticarət və nəqliyyat kommunikasiyalarının vahidləşdirilməsi, enerji və investisiya bazarlarının inteqrasiyası – Türk dünyasını vahid iqtisadi məkan kimi formalaşdırmaq.

Bu gün Türk Dövlətləri Təşkilatına üzv və müşahidəçi statusunda olan ölkələrin ümumi göstəriciləri artıq özlüyündə güc balansını dəyişməyə qadirdir:
• Ümumi ərazi: təxminən 4,3 milyon kvadrat kilometr.
• Əhalisi: 180 milyondan çox (əgər Rusiyadakı türklər, İranda yaşayan azərbaycanlılar və qaşqay türkləri, Çində yaşayan uyğurları da bu mənzərəyə daxil etsək – bu rəqəm 350–400 milyon nəfəri keçə bilər).
• Ümumi ÜDM: 2 trilyon ABŞ dollarına yaxın.
• Təbii sərvətlər: neft, qaz, uran, kömür, qızıl, litium, üzüm, pambıq, dəniz nəqliyyatı və aqrar potensial – dünyanın ən strateji resurslarının böyük hissəsi bu coğrafiyada yerləşir.

Bu rəqəmlər təsadüfi deyil – Türk Dövlətləri Təşkilatı artıq enerji, nəqliyyat və təhlükəsizlik baxımından Avrasiya məkanının dayağıdır.

  Orta Dəhliz: Avrasiya geosiyasətinin ürəyi

Çinlə Avropa arasında uzanan Transxəzər Orta Dəhlizi – yəni, Çin–Qazaxıstan–Xəzər–Azərbaycan–Türkiyə–Avropa xətti – bu gün yalnız logistika layihəsi deyil, həm də Türk geosiyasətinin onurğa sütunudur.

Azərbaycan, Türkiyə və Qazaxıstan bu xəttin üç əsas dayağıdır. Əgər bu dəhliz dayansa, Avrasiyanın enerji, ticarət və nəqliyyat sistemləri iflic olar. Bu səbəbdən Qəbələ sammiti həm də Orta Dəhlizin gələcəyi və Türk inteqrasiyasının infrastruktur əsasları baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır.

  Qarabağ Zəfəri – Türk dünyasının ruhi dirçəlişi

Azərbaycanın 2020-ci ildə qazandığı Qarabağ Zəfəri təkcə bir müharibənin qalibiyyəti deyildi. O, Türk dünyasında ruhən dirçəlişinə, özünəinamın bərpasına səbəb oldu.

Bu qələbə göstərdi ki, Türk dövlətləri yalnız mədəni qardaşlıqla deyil, siyasi və hərbi həmrəyliyə də qadirdir. Türkiyənin o dövrdə göstərdiyi dəstək, Türk dünyasının bütün üzvlərində həm qürur, həm də ortaq mənsubiyyət hissini artırdı.

Bu gün Qəbələdə toplanacaq liderlər artıq həmin ruhun daşıyıcılarıdır – bu ruhun adı Yeni Turandır.

  Moskva və Tehrana mesaj: Türk birliyi əbədi gerçəklikdir

Bu sammit həm də geosiyasi mesaj daşıyır. Rusiya ilə Azərbaycanın münasibətlərinin gərginləşdiyi, eyni zamanda Qazaxıstanın da Moskva ilə problemlər yaşadığı bir dövrdə Türk liderlərinin Qəbələdə toplanması, Türk birliyinin siyasi müstəqilliyini və iradəsini nümayiş etdirir.

Bu, eyni zamanda İrana da aydın siqnaldır – Türk dünyasının birləşməsi artıq qarşısıalınmaz tarixi prosesdir.

  Yeni dünya düzənində Türk Dövlətləri Təşkilatı

Türk Dövlətləri Təşkilatı təkcə regionun deyil, artıq qlobal siyasətin də oyunçusuna çevrilməkdədir. Gənc və dinamik əhalisi, strateji yerləşməsi, enerji və ticarət yollarına nəzarəti ilə TDT gələcəkdə bölgələrarası balans yaradan, münaqişələrin qarşısını alan və beynəlxalq sabitliyə töhfə verən bir quruma çevrilə bilər.

Bu potensialı reallığa çevirən əsas qüvvə isə Azərbaycan və Türkiyə tandemidir.

Qəbələ sammiti sadəcə bir görüş deyil – Türk dünyasının gələcək xəritəsini çəkən strateji toplantıdır.
Burada veriləcək qərarlar gələcək onilliklərdə Avrasiyanın enerji, təhlükəsizlik və diplomatik arxitekturasını müəyyən edə bilər.

Yeni dünya düzəni formalaşır.
Və bu düzənin mərkəzində Türk Dövlətləri Təşkilatı, onun ilhamverici nüvəsi kimi isə Azərbaycan və Türkiyə dayanır. /Musavat.com/

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:175
embedMənbə:https://moderator.az
archiveBu xəbər 06 Oktyabr 2025 11:24 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see319

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see319

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see316

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see312

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see294

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see293

Dövlətçilik məfkurəsinə sədaqətin təcəssümü ŞƏRH

20 Noyabr 2026 21:27see278

YAP Nizami rayon təşkilatının növbəti yeni ərazi partiya təşkilatı təsis edilib

20 Noyabr 2026 20:43see275

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see269

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see269

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see267

Liderlər razılığa gəldi: Süni intellektin hərbi əməliyyatlara müdaxiləsi məhdudlaşdırılır

20 Noyabr 2026 21:29see265

“Unudulmaz bir hekayə yazmağa çalışacağıq” Dambrauskas

20 Noyabr 2026 21:24see259

“Xəstələr bilmir hara getsin, hara qaçsın” Onkoloji müalicə ilə bağlı ÇAĞIRIŞ

20 Noyabr 2026 17:30see256

Mən Ukraynada Prezident olsaydım... Tramp Putinlə söhbətində danışdı

20 Noyabr 2026 22:29see254

Ağdamda yaradıcı master klas təşkil olundu FOTO

20 Noyabr 2026 21:05see243

Cennifer Lopesdən ETİRAF: “Altı ay dayanmadan ağladım”

20 Noyabr 2026 19:20see240

Qan qrupu immunitetə nə dərəcədə təsir edir?

20 Noyabr 2026 13:53see235

Qazax şəhərində beşinci İdman Festivalının açılış mərasimi keçirilib FOTO

20 Noyabr 2026 21:35see219

3 Tesla MRT SAF Hospitalda Nə zaman həyat əhəmiyyətlidir? (VİDEO)

20 Noyabr 2026 15:57see211
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri