Türkiyə Suriyada hərbi baza qurur İsrail Ankaranın qərarında çox narahatdır

Türkiyə Suriyanın T4 kimi tanınan Tiyas hava bazasına nəzarəti ələ keçirməyə başlayıb və orada hava hücumundan müdafiə sistemlərini yerləşdirməyə hazırlaşır.
Reyting.az xəbər verir ki, bu barədə “Middle East Eye” (MEE) yazıb.
Britaniya nəşrinə bunu məsələ ilə bağlı məlumatlı mənbələr danışıb.
Ankara və Dəməşq ötən ilin dekabr ayından Bəşər Əsədin devrilməsindən sonra müdafiə paktı üzrə danışıqlar aparır. Razılaşma Türkiyəni rəsmi ordusu olmayan Suriyanın yeni hökuməti üçün hava çətiri və hərbi müdafiəni təmin etməni nəzərdə tutur.
Türkiyə rəsmiləri danışıqları sakitcə və məxfi şəkildə davam etdirir.
İsrail Türkiyənin Suriyadakı hərbi mövcudluğunu potensial təhlükə hesab etdiyi halda, Ankara öz hərbi imkanlarından istifadə etməklə, Rusiya və İranın geri çəkilməsindən yaranan güc boşluğunu doldurur və ölkədə sabitliyi təmin etməyi hədəfləyir.
Ankara, həmçinin, ABŞ-nın regiondan çıxması üçün əsas şərt olan İŞİD-ə qarşı mübarizəni gücləndirmək niyyətindədir.
Məsələ ilə tanış olan mənbə MEE-yə bildirib ki, Türkiyə Suriyanın mərkəzində, Palmira yaxınlığında yerləşən T4 aviabazasına nəzarəti ələ keçirmək üçün hərəkətə başlayıb.
“Hisar” tipli hava hücumundan müdafiə sistemi bazanın hava mühafizəsini təmin etmək üçün yaxın vaxtlarda T4-də yerləşdiriləcək”, - mənbə bildirib.
O əlavə edib: “Sistem işə salındıqdan sonra baza yenidən qurulacaq və lazımi avadanlıqlarla təchiz olunacaq. Ankara, həmçinin, geniş zərbə imkanlarına malik olmaq üçün bazada müşahidə və döyüş PUA-ları yerləşdirməyi planlaşdırır”.
Mənbə qeyd edib ki, baza Türkiyəyə regionda hava nəzarəti qurmağa kömək edəcək və onun Suriya səhrasında hələ də fəaliyyət göstərən İŞİD-lə mübarizə səylərini dəstəkləyəcək.
Sonda Ankara sonda T4-də və ətrafında müxtəlif təhlükələrə qarşı reaktiv təyyarələrdən tutmuş pilotsuz təyyarələrə, qısamənzilli raketlərə malik olan çoxlaylı hava hücumundan müdafiə sistemi qurmağı hədəfləyir.
İkinci mənbə qeyd edib ki, Türkiyənin hava hücumundan müdafiə sistemləri və pilotsuz təyyarələrinin mövcudluğu çox güman ki, İsraili bölgəyə hava zərbələri endirməkdən çəkindirəcək.
Türkiyə Müdafiə Nazirliyi mövzuya şərh verməkdən imtina edib.
Ötən ilin dekabrında Əsəd hökuməti süqut etdikdən sonra İsrail mütəmadi olaraq Suriyanın hərbi obyektlərini hədəfə alıb və son vaxtlar T4 ətrafında əməliyyatlar artıb. Ötən həftə İsrail Hərbi Hava Qüvvələri uçuş-enmə zolaqlarını və strateji obyektləri hədəf alaraq T4 və Palmira hava bazasına zərbələr endirib.
İsrail təhlükəsizlik mənbəsi Bazar ertəsi mediaya bildirib ki, Suriyadakı hər hansı bir Türkiyə hava bazası İsrailin əməliyyat azadlığını pozacaq. O deyib: "Bu, əleyhinə olduğumuz potensial təhlükədir".
Türkiyə ilə İsrail arasında gərginlik İsrailin Qəzzaya qarşı 2023-cü ildə başlatdığı müharibədən sonra artıb və iki ölkə arasında qısamüddətli barışıq dövrü başa çatıb.
Əsəd hökumətinin süqutu və Türkiyənin Suriyada dominant gücə çevrilməsi indi Ankaranı regionda İrandan daha potensial təhlükə sayan İsraili çox narahat edib.
İsrailin təhlükəsizlik mənbəsi “Jerusalem Post” qəzetinə deyib: “Biz bu yaxınlarda bir mesaj vermək üçün T4 hərbi bazasını hədəfə aldıq: havada əməliyyat azadlığımıza heç bir maneə saxlamayacağıq”.
İlk MEE mənbəsi bazada yenidənqurma işləri zamanı hava məkanının təhlükəsizliyini təmin etmək üçün Ankaranın “S-400” hava hücumundan müdafiə sistemlərinin müvəqqəti olaraq T4 və ya Palmiraya yerləşdirməyi nəzərdən keçirdiyini açıqlayıb. Bununla belə, yekun qərar verilməyib və Rusiyadan buna razılıq alınmalıdır.
Yeri gəlmişkən, Ankara və Vaşinqton Türkiyənin Rusiya istehsalı olan “S-400” sistemi alması ilə bağlı sanksiyaların ləğvinə dair danışıqlar aparır. Həmin sövdə 2019-cu ildə Türkiyənin “F-35” proqramından çıxarılmasına səbəb olub.
Ötən ay ABŞ prezidenti Donald Tramp və türkiyəli vəzifədaşı Rəcəb Tayyib Ərdoğanın telefon söhbətində Türkiyənin yenidən proqrama qoşulmasının mümkün yolları müzakirə edilib.
ABŞ qanunlarına görə, Türkiyə yenidən proqrama qatılmaq üçün “S-400” sistemindən imtina etməlidir.
Türkiyə rəsmiləri sistemin sökülərək saxlanması və ya potensial olaraq Türkiyədən kənarda öz nəzarətində olan bazaya köçürülməsi variantını təklif ediblər.
Bununla belə, İsrail Ankaranın “F-35” proqramına çıxış imkanı verəcək istənilən addımın İsrailin bölgədəki hərbi üstünlüyünü zəiflədəcəyini iddia edir və bunun qəti şəkildə əleyhinədir.
Y. QACAR