Türkiyə yanğınlar, zəlzələlər və inflyasiya səbəbindən turistləri itirir Economist

2025-ci ilin yayının sonuna yaxın Türkiyənin turizm sənayesi əsasən Aralıq və Egey dənizləri sahillərində geniş əraziləri məhv edən böyük meşə yanğınları səbəbindən ciddi zərərə düşüb.

Qaynarinfo "The Economist"ə istinadən xəbər verir ki, yanğınlar ölkəni vurmuş son bədbəxtliklərdən yalnız biridir. 2020-ci ildə COVID-19 pandemiyası və sərt səyahət məhdudiyyətləri turistlərin sayını 90 faiz azaldıb. Bu il isə Egey dənizində baş verən yüzlərlə yeraltı təkan gələcəkdə güclü zəlzələ ehtimalı ilə bağlı narahatlıqları artırıb. Bütün bunlara əlavə olaraq, Türkiyədə iyul ayında illik hesabla 33,5 faizə çatan inflyasiya ölkənin ucuz istirahət məkanı imicini zəiflədir.

Turistlər, həm yerli, həm də xarici, getdikcə daha çox qiymətləri əvvəlcədən müəyyənləşdirən və tur operatorları ilə işləyən "hər şey daxil" kurortlarını seçir. Bu, kiçik otellər və mətbəxi olan mənzillər üçün mənfi nəticə doğurur.

Marmarisin meri Sedat Kirt bildirib ki, hətta uzunmüddətli qonaqlar da artıq mətbəxi olan mənzillər əvəzinə "hər şey daxil" kurortlarına üstünlük verirlər.

Nəşr qeyd edir ki, bu model Türkiyə üçün müəyyən üstünlük yaradır, çünki günəş, dəniz və quma əsaslanan turizm sektoru böyük ölçüdə məhz bu sistem üzərində qurulub. Lakin "hər şey daxil" konsepsiyası restoranlar, müstəqil bələdçilər, mağaza sahibləri və iri tur operatorlarından kənarda fəaliyyət göstərən kiçik otelçilər üçün mənfi nəticələr doğurur. Türk lirəsinin ucuzlaşması kağız üzərində ölkəni daha əlverişli etsə də, yüksək inflyasiya bu effekti tamamilə neytrallaşdırır.

Marmarisli otel sahibi Mustafa Delivəli bildirib ki, otellərdən kənarda qiymətlər kəskin bahalaşdığından qonaqlar daha çox vaxtlarını otel daxilində keçirirlər.

Ötən il ölkəyə gələn turistlərin dörddə birindən çoxunu qəbul edən Antalyada belə geriləmə yaşanıb. 2025-ci ilin ilk rübündə şəhərə gələn turistlərin sayı ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 30 faiz azalıb, xüsusən də xarici turistlərin axını zəifləyib. Türkiyədə davam edən bahalı həyat böhranı səbəbindən yerli turistlər də daxili istirahətdən imtina edir və bəziləri Yunanıstanın Egey adalarını seçir. Orada ötən ildən tətbiq edilən vizanı gəldikdən sonra almaq imkanı türklərin sayını artırıb və onlar Avrozonadakı qiymətlərin Türkiyədən aşağı olduğunu müşahidə ediblər.

Marmarisdə iyun ayında otellərin doluluq səviyyəsi 60–80 faiz arasında dəyişib. Mövsümün sonunda isə otellər əsasən son anda edilən bronlara ümid edir.

Sedat Kirt həm də uzunmüddətli perspektivlərdən narahatdır. Onun sözlərinə görə, hazırkı iqlim tendensiyaları davam edərsə, Aralıq dənizi yaxın gələcəkdə yay istirahəti üçün həddindən artıq isti, hətta təhlükəli ola bilər.

O bildirib ki, Marmaris və digər sahil kurortları, hansı ki, yerli səviyyədə əsas müxalifət partiyasının nəzarətindədir, mərkəzi hökumətdən kifayət qədər reklam və maliyyə dəstəyi almır.

Hazırda Marmaris ilboyu turizmi inkişaf etdirmək üçün mövsümdənkənar tədbirlərə diqqət yetirir. Bunlara yelkənli regatalar, dəniz məhsulları festivalı və Bavariyadakı "Oktoberfest"in yerli versiyası daxildir.

Aydın