Ucuz hədiyyə, ŞOK endirim... Saxta linkləri necə tanıyaq? Mütəxəsis açıqlayır

Son zamanlar "YouTube" , "Instagram" və "Telegram" kimi məşhur sosial şəbəkə platformalarına qarşı kiberhücumların sayı artıb. Hücumların məqsədi istifadəçilərin şəxsi məlumatlarını ələ keçirmək, hesabları nəzarətə götürmək və ya maddi zərər vurmaqdır. Bəs bu kimi kiberhücumların qarşısını necə almaq olar?

Mövzu ilə bağlı News24.az-a açıqlama verən kibertəhlükəsizlik üzrə mütəxəssis Fərid Əmirov qeyd edib ki,  bu hücumlar “sosial mühəndislik” hücumları adlanır: 

"Sosial şəbəkədə yayılan saxta hədiyyə kampaniyaları insanların etibarından sui-istifadə edir. Sosial şəbəkə platformalarının gündəlik həyatın ayrılmaz hissəsinə çevrilməsi fırıldaqçılar üçün də əlverişli mühit yaradıb. Saxta kampaniyaların əsas məqsədi istifadəçilərin psixologiyasından yararlanmaqdır. “Asan qazanc” istəyi, “qorxu” hissi və “təcililik təzyiqi” kimi üsullarla insanları aldatmağa çalışan fırıldaqçılar onları saxta linklərə yönləndirir və şəxsi məlumatlarını ələ keçirirlər".

Mütəxəssisin sözlərinə görə, insanlara brend adı altında cəlbedici hədiyyələr və ya endirimlər vəd edilir, linkə daxil olduqda isə dizayn baxımından rəsmi səhifəyə çox oxşayan, əslində isə saxta olan sayt açılır:

 "Burada ad, telefon nömrəsi, sosial şəbəkə şifrəsi və hətta bank kartı məlumatları tələb olunur. Nəticədə insanların hesabları ələ keçirilir, kartlarından pul oğurlanır, məlumatlar kiber cinayətkarların bazasına düşür, cihazlarına isə zərərli proqramlar yüklənir".

Fərid Əmirov qeyd edib ki, Azərbaycanda da bu kimi hallara tez-tez rast gəlinir:

"Bəzən market və tanınmış brend adı altında kupon kampaniyaları, bəzən isə “pulsuz telefon hədiyyəsi” elanları ilə istifadəçiləri aldadırlar. "WhatsApp" üzərindən yayılan “endirim linkləri” və ya “bu linkdən daxil ol, 50 GB internet qazan” tipli mesajlar əslində "malware" (zərərli proqram təminatı) yükləmək üçün hazırlanır.

Mütəxəssislər bildirib ki, istənilən linkə daxil olmadan əvvəl onun ünvanını yoxlamaq vacibdir:

"Rəsmi şirkətlər heç vaxt kart məlumatı və ya SMS kodu tələb etmir. Əgər bir təklif həddindən artıq cazibədar görünürsə, böyük ehtimalla saxtadır. İnsanlar özləri maariflənməli, yaxınlarını da bu risklər barədə xəbərdar etməlidirlər. Çünki əsas təhlükə texnologiyada deyil, insanın aldanmasındadır". 

"Sosial şəbəkə platformalarında yayılan saxta kampaniyaların qarşısını almaq üçün həm dövlət qurumlarının, həm də platformaların nəzarəti gücləndirilməlidir. Kiberhücumlara qarşı effektiv mübarizə yalnız texniki deyil, həm də sosial maarifləndirmə tədbirləri ilə mümkündür", - deyə mütəxəssis qeyd edib.

Xeyrənsə Piriyeva