Ukrayna müharibəsinin xarakteri dəyişdi: Kim kimi vuracaq?

Rusiya Prezidenti Vladimir Putin Amerika istehsalı olan ATACMS  və Böyük Britaniya istehsalı olan “Storm Shadow” raketlərindən istifadə ilə bağlı xəbərdarlıq edib.

O bildirib ki, bu, münaqişəni yalnız Ukrayna ilə məhdudlaşdırmayacaq:

“Bu, artıq qlobal xarakter daşıyır”. 

Məsələ burasındadır ki, 2024-cü ilin noyabrın 19-da Ukrayna, ATACMS (ABŞ), “Storm Shadow” (Böyük Britaniya) və HIMARS raket sistemləri ilə Rusiyanın Briansk və Kursk bölgələrinə hücum edib. Bu, vəziyyəti daha da gərginləşdirib.

Rusiya Prezidenti Vladimir Putin bildirib ki, bu hadisə ilə regionda başlayan münaqişə artıq qlobal xarakter alıb. Kremlin fikrincə, Qərb bu addımlarla Rusiyanı cavab verməyə təhrik edir. Bu isə münaqişənin böyüməsinə və beynəlxalq təhlükəsizliyə ciddi təhdidlərə səbəb ola bilər. Rusiya tərəfi qeyd edir ki, silah yardımı yalnız Ukraynanı döyüşlərdə dəstəkləmir, həm də Qərbi bu münaqişəyə ortaq edir.

Ukraynaya verilən dəstəyin siyasi müzakirəsi xüsusilə ABŞ-də geniş dairədə aparılır. Cənubi Dakota ştatının respublikaçı senatoru Mayk Raunds Donald Trampın əsas tərəfdaşı kimi Rusiya ilə danışıqlara qarşı olduğunu bildirib. Raunds Rusiya ilə hər hansı bir razılaşmanın  “zəiflik" kimi qəbul ediləcəyini və nəticədə Ukrayna məsələsinin daha da mürəkkəbləşəcəyini vurğulayıb. Onun fikrincə, Rusiya ilə danışıq münaqişənin uzanmasına səbəb olacaq.

Münaqişədəki ən vacib aspektlərdən biri də nüvə təhlükəsidir. Rusiya dəfələrlə nüvə silahı istifadə etməyəcəyini bildirsə də, bu təhlükə hələ də qalır. ABŞ-li general Ben Hodges Rusiyanın nüvə müharibəsi başlatmaq niyyətində olmadığını söyləyib. 

Bu vəziyyət göstərir ki, Qərb Ukraynanı müdafiə etməklə Rusiyanı təhdid altında saxlayır. Bu isə  daha geniş bir müharibənin başlanmasına səbəb ola bilər.

Münaqişənin sülh yolu ilə həlli mümkündür, lakin hazırda bu perspektiv çox qeyri-müəyyəndir. Rusiya Ukraynanın və dost ölkələrin vətəndaşlarına hücum hədəflərinə çevrilən bölgələri tərk etmək üçün təkliflər verməyə hazır olduğunu bildirib. 

Rusiya tərəfi Qərbdən Ukraynaya silah yardımını dayandırmasını tələb edir. Bu yardımın yalnız Ukraynanın müharibə zamanı dəstəklənməsinə deyil, həm də münaqişənin daha da genişlənməsinə və daha çox mülki əhaliyə zərər verməsinə səbəb olduğu vurğulanır. Bildirilir ki, Qərb silah yardımlarını dayandırarsa, münaqişənin sülh yolu ilə bitməsi ehtimalı artar.

Son dövrlər Rusiyanın hərbi - siyasi ritorikası da sərtləşib. Prezident Putin Rusiyanın hər hansı bir hadisəyə cavab vermək üçün tam hazır olduğunu vurğulayıb. Bu, Qərbə  açıq  xəbərdarlıqdır və Rusiyanın vəziyyəti hərbi, siyasi və strateji baxımdan ciddi şəkildə idarə etdiyini göstərir. Ukrayna tərəfi isə beynəlxalq dəstəyin davamını tələb edir. 

Rusiyalı politoloq, siyasi şərhçi, jurnalist, Ali İqtisadiyyat Məktəbinin Avropa və Beynəlxalq Araşdırmalar Mərkəzinin direktor müavini Dmitri Suslov “Cebheinfo.az”-a açıqlamasında bildirib ki, Qərbin uzunməsafəli raketləri ilə Rusiyanın beynəlxalq səviyyədə tanınan ərazisinə zərbə endirilməsinin bir neçə nəticəsi olacaq.

Bunlar münaqişənin daha da gərginləşməsi, Ukrayna münaqişəsinin danışıqlar yolu ilə həllinin çətinləşməsi və Trampın başlatmaq istədiyi sülh danışıqlarının əngəllənməsidir. Onun sözlərinə görə, mövcud administrasiya Trampın istədiyi danışıqları pozmağa çalışır.

Yəni, indiki administrasiya gələcək Tramp administrasiyasına maneə törədir:

"Bundan əlavə, bu zərbələrin ən mühüm nəticəsi Qərbin müharibəyə birbaşa cəlb olunmasıdır. Ukrayna münaqişəsinin xarakteri, özü dəyişir. Artıq bu, Rusiya və Qərb arasındakı proksi (vasitəçi) münaqişəsi olmur, birbaşa Rusiya və Qərb arasında münaqişəyə çevrilir. Çünki indiki halda Qərb birbaşa Rusiyanın beynəlxalq səviyyədə tanınan ərazisinə hücum edir.

Bu zərbələrə Rusiyanın cavab tədbiri müasir «Oreşnik» ortamənzilli hipersəs raketinin nümayişidir. Bu nümayiş göstərdi ki, Rusiyanın bütün Avropanın istənilən nöqtəsinə çata bilən və mövcud raket müdafiə sistemləri tərəfindən heç cür dayandırıla bilməyən raketləri var. Beləliklə, Moskva Qərbə bir mesaj göndərdi ki, əgər zərbələrin sayını artırsa, Rusiya müəyyən bir mərhələdə Avropa ölkələrinə, o cümlədən ABŞ-nin Avropadakı hərbi obyektlərinə «Oreşnik» tipli orta və qısamənzilli raketlərlə zərbə endirməyə məcbur olacaq".

Ekspert bunu Rusiyanın yaxınlarda qəbul etdiyi yeni nüvə doktrinası ilə əlaqələndirib. O qeyd edib ki, yeni doktrina nüvə silahlarının istifadəsi ilə bağlı həddi əhəmiyyətli dərəcədə azaldır. Eyni zamanda, Rusiyanın nüvə silahı istifadə edəcəyi halları artırır: 

"Beləliklə, Rusiya Qərbə açıq mesaj göndərir ki, raket zərbələrinin davam etməsi Rusiya tərəfdən NATO ölkələrinin hərbi obyektlərinə raket zərbələri ilə nəticələnə bilər. Əgər NATO Rusiyaya raket hücumu edərsə, bu, nüvə müharibəsinə səbəb ola bilər.

Bu baxımdan, Qərb Rusiyanın ərazisinə zərbə endirmək qərarını yenidən nəzərdən keçirməli və gərginliyi daha da artırmamalıdır”.

Səbinə Uğur
“Cebheinfo.az”

Bizi Telegramda izləyin

Problemlərinizi bizə yazın, şahidi olduğunuz hadisələri çəkib göndərin