Ukraynaya təhlükəsizlik zəmanəti: Niyə yalnız sülh müqaviləsi bağlandıqdan sonra?

"Vaşinqton ilk növbədə Ukraynadan öz qanuni ərazilərindən imtina edərək, Rusiya işğalı ilə razılaşmasını tələb edir. Ona görə də Kiyevə veriləcək təhlükəsizlik zəmanəti məsələsini sülh müqaviləsindən sonrakı mərhələyə saxlamaq istəyirlər".

Bunu Qaynarinfo-ya açıqlamasında politoloq Zərdüşt Əlizadə "Politico" nəşrinin ABŞ dövlət katibi Marko Rubionun Ukraynaya təhlükəsizlik zəmanətinin yalnız sülh müqaviləsi bağlandıqdan sonra veriləcəyilə bağlı bəyanatı şərh edərkən deyib.

Bu isə həmsöhbətimizin fikrincə, ciddi əhəmiyyəti olmayan bir təhlükəsizlik zəmanəti olacaq:   

"1994-cü ildə ABŞ, Böyük Britaniya və Rusiya Budapeşt Memorandumu ilə Ukraynaya nüvə silahından imtina müqabilində təhlükəsizlik zəmanəti vermişdi. Amma buna baxmayaraq, Rusiya Ukraynaya hücum etdi. Digər zəmanət verən ölkələr isə Kiyevə yalnız məhdud miqdarda maliyyə və hərbi yardım göstərməklə kifayətləndilər. İndi də Kiyevə qara qəpik qədər əhəmiyyəti olmayan təhlükəsizlik zəmanəti təklif edirlər. Əvəzində isə Ukraynadan beynəlxalq hüquqa rəğmən, öz qanuni ərazilərindən imtina etməsini, yəni Rusiya işğalı ilə razılaşmasını təklif edir. Ona görə də təhlükəsizlik zəmanəti məsələsini sülh müqaviləsindən sonrakı mərhələyə keçirmək istəyirlər".

Ekspert qeyd edir ki, bu, əslində Kiyevi sülh müqaviləsinə vadar etmək üçün ortaya atılan təzyiq vasitəsidir: 

"Yəni Ukrayna sülh müqaviləsinə razı olmasa, təhlükəsizlik zəmanəti də verilməyəcək. Belə bir mövqeni Qərb Fələstinə də təklif edib. Rubionun bu təklifinin arxasında əslində imperalist dövlətlərin həmrəylik mövqeyi dayanır".

Politoloq əmindir ki, Ukrayna bu təklifdən imtina edəcək:

"Ukrayna xalqı və ordusu Rusiyanın ABŞ tərəfindən dəstəklənən təslimçilik təklifinə razı olmayacaq".

Qeyd edək ki, "Politico” nəşrinin məlumatına görə, ABŞ dövlət katibi Marko Rubio avropalı müttəfiqlərinə Vaşinqtonun Ukrayna üçün uzunmüddətli təhlükəsizlik zəmanətlərini müzakirə etməyə hazır olduğunu bəyan edib. Bununla yanaşı, nəşrin bildirdiyinə görə, Rubio təhlükəsizlik zəmanətinin yalnız sülh müqaviləsi bağlandıqdan sonra mümkün olduğunu da avropalıların diqqətə çatdırıb. 

Bildirilir ki, Amerika diplomatiyasının rəhbəri ABŞ prezidenti Donald Trampın daha sonra Kiyev üçün təhlükəsizlik zəmanətləri ilə bağlı danışıqlar aparacağına zəmanət verib. Nəşrin mənbələrindən biri əlavə edib ki, dövlət katibi sülh müqaviləsindən sonra həll edilməli olan bir neçə başqa məsələni də qeyd edib. Avropalıların fikrincə, bunlara Ukraynanın ərazi bütövlüyü və dondurulmuş Rusiya aktivləri daxildir.

Rüfət Sultan